نگاهی به تمام اتفاقات مهم سال گذشته در حوزه‌ی کتاب، اگرچه نشدنی است؛ اما امتحان کردنی است:

هر ایرانی در سال 800 صفحه کتاب می‌خواند!
با اظهار نظر اشعری، رئیس کتابخانه ملی که گفته بود هر شهروند ایرانی در شبانه‌روز تنها دو دقیقه از وقت خود را به خواندن کتاب اختصاص می‌دهد و نباید خواندن ادعیه و قرآن را جز زمان مطالعه محاسبه کرد؛ اظهارنظرها درباره‌ی میزان مطالعه‌ی ایرانیان، این قوم با فرهنگ، جدی شد. از جمله صفار هرندی در نمایشگاه کتاب تهران در پاسخ به این اظهارات گفت: کسانی که مردم ایران را متهم می‌کنند که اهل کتابخوانی نیستند به نمایشگاه بین‌المللی تهران بیایند تا غلط بودن فرضیات پیشین خود را به چشم خویش بینند. 

معاون فرهنگی وزیر هم با اشاره به تحقیقاتی که درباره‌ی سرانه مطالعه انجام شده است، تصریح کرد: "شمارگان کتاب‌های چاپی کشور طی سال گذشته و در حوزه غیرآموزشی، 200 میلیون نسخه کتاب است که با فرض وجود 50 میلیون نفر باسواد در کشور، 4 جلد کتاب به هر نفر تعلق خواهد گرفت و چنانچه هر کتاب 200 صفحه داشته باشد، هر نفر در سال 800 صفحه کتاب می‌خواند." !

اما نتایج یک آمار رسمی نشان می‌دهد که: دختران ایرانی 5.9 دقیقه و پسران 3.3 دقیقه کتاب غیر درسی می‌خوانند.
در این تحقیق سهم مطالعه هر دانش آموز 5.5 دقیقه در 482 دقیقه از اوقات فراغت - تعطیلات - در شبانه روز به دست آمده، در حالی که همین دانش آموزان 178 دقیقه از اوقات فراغت خود را بدون برنامه سپری می‌کنند...

در این میان اظهارات مدیرکانون پروش فکری کودک و نوجوان گلستان هم جالب بود که: "سرانه‌ی کتابخوانی کودکان در جهان به ازای هر ماه 7 تا 8 جلد کتاب است؛ که کودکان مرزنشین استان گلستان در یک ماه دست کم 15 الی 20 کتاب می‌خوانند." بر چشم بد لعنت!




انتشار "کافه پیانو" ، "بیوتن" و "دا"
رمان "کافه پیانو" اولین رمان فرهاد جعفری و "بیوتن" آخرین رمان رضا امیرخانی هم پارسال منتشر شد. "کافه پیانو" تا پایان سال بیش از 17 بار تجدید چاپ شد و "بیوتن" به چاپ ششم رسید.
انتشارات سوره مهر هم اوایل مهر کتابی را با عنوان «دا» که خاطرات زهرا حسینی از روزهای شروع جنگ در خرمشهر است منتشر کرد. این کتاب هم به سرعت جزو کتاب‌های پرفروش‌ شد.

درخواست آیت‌ الله جوادی آملی برای انتشار جلد دوم مفاتیح هم از اتفاقات مهم سال گذشته بود: "ما جلد دوّم مفاتیح الجنان را لازم داریم، ولی نوشته نشده است. مفاتیح‌الجنان یک جلد است _ خدا غریق رحمت کند محدّث قمی و سائرین را _ این یک بخش‌ شامل عبادات و اذکار و زیارات و اینهاست. امّا دین تنها اینها نیست! چه قدر روایات هست که درختکاری چه قدر فضیلت دارد، آبیاری چه قدر فضیلت دارد‌، تمیز کردن کوچه‌ها چه قدر فضیلت دارد... "

جوایز ادبی و غیره!
"ژان ماری گوستاو لوکلزیو" نویسنده‌ی 67 ساله‌ی‌ فرانسوی پس از 22سال کشور فرانسه را بار دیگر به صحنه‌ی نوبل ادبیات کشاند و " عتیق رحیمی" نویسنده‌ی رمان "سنگ صبور" نخستین برنده‌ی افغانی معتبرترین جایزه‌ی ادبی فرانسه "گنکور" شد.
جایزه‌ی یازده میلیونی داستان انقلاب، 110 میلیونی جلال، جایزه‌ی ادبی طهران و جایزه‌ی قیصر؛ از خیل جوایز ایرانی و غالبا "دولتی" اهدا شده‌ی این‌ سال بود؛ که خوب نوش جان گیرندگان!




همشهری "داستان"
در حالی که بیش از 100 نویسنده‌ی آمریکایی با نوشتن نامه‌ای سر گشاده، از مسئولان روزنامه‌ی واشنگتن‌پست می‌خواستند تا بخش "جهان کتاب" _ ویژه‌ی نقد و بررسی کتاب _ خود را تعطیل نکنند؛ اولین شماره‌ی "همشهری داستان" منتشر شد.
این جنگ که با وجود حذف صفحات داستان در "همشهری جوان"، احتمال انتشار جدی آن، خیلی زیاد نبود؛ در شکل و شمایل یک کتاب رقعی تمام رنگی و با قیمت 1000 تومان و در تیراژ عجیب 10هزار نسخه منتشر ‌شد. هنوز از میزان فروش، بازخورد و چگونگی ادامه‌ی انتشار این ویژه‌نامه‌ی جدید همشهری اطلاعی در دست نیست.

 
"ممیزی" و رمضانی
"مجید حمیدزاده" دوم تیر ماه با موافقت وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به نهاد نمایندگی ولی‌فقیه در دانشگاه‌ها منتقل شد و 4ماه بعد جناب وزیر در پنجم آبان از انتصاب "محمدعلی رمضانی" برای اداره‌ی کتاب خبر داد _‌ رمضانی پیش از این سمت، ممیز کتاب‌های حوزه‌ی فلسفه و دین بوده است _  بعد از رفتن حمیدزاده از اداره‌ی کتاب، بحث ممیزی و شیوه‌ی بررسی کتاب‌ها باز هم از بحث‌های داغ حوزه کتاب شد.

محسن پرویز هم 14 تیرماه در گفتگو با فارس گفت: "عموم کسانی که با ممیزی مشکل دارند و سعی می‌کنند علیه آن جوسازی کنند کسانی هستند که کلاً با نظام جمهوری اسلامی مشکل دارند."
او در ادامه گفته بود: "برخی می‌گویند می‌شود قانون فعلی ممیزی کتاب را عوض کرد و راست هم می‌گویند. می‌توان لایحه‌ای تنظیم کرد و به مجلس فرستاد تا کتاب هم مثل مطبوعات بعد از انتشار بررسی شود. اما من به عنوان مسئول این کار، قطعاً به این کار رضا نمی‌دهم مگر اینکه آقای وزیر بخواهد چنین کاری کند. دلیلش این است که نمی‌خواهم نشر کشور از بین برود."

انجمن قلم و تعطیلی بورس کتابفروشی‌های ناصرخسرو
با اعلام ورشکستگی برخی از کتابفروشان منطقه‌ی ناصرخسرو تهران؛ احتمالا بورس کتابفروشی در این منطقه تا 2 سال آینده به طور کامل برچیده می‌شود.
نسل اول ناشران و کتابفروشان ایرانی در خیابان ناصرخسرو و منطقه‌ی بازار کار خود را شروع کرده بودند. اگر در دهه‌های گذشته ده‌ها ناشر و کتابفروش در این منطقه برو بیایی داشتند و اوج شکوفایی خود را به چشم می‌دیدند؛ این روزها شاهد فضای سرد کتابفروشی‌ها و البته گرمی بازار بورس‌ لوازم بهداشتی و آرایشی هستند.

در همین باره باید متذکر شد که فروشگاه کتاب "انجمن قلم ایران" هم هنوز تعطیل است. این فروشگاه که مرداد ماه سال گذشته در زمان مدیریت رضا امیرخانی در انجمن و با حضور شهردار تهران افتتاح شده بود؛ از اواخر دی ماه 86 و با دستور هیئت مدیره‌ی جدید انجمن، در تعطیلی به سر می‌برد.
و متاسفانه فروشگاه "روایت فتح"...

قرآن 60 میلیون دلاری در تهران 
کتابخانه‌ی ملی ایران اردیبهشت 87 نفیس‌ترین نسخه‌ی خطی قرآن کریم که مربوط به دوره فتحعلی شاه قاجار است را از مالک آن خریداری کرد.
علی اکبر اشعری مبلغ پرداخت شده بابت این نسخه را 660 میلیون تومان عنوان کرد. این نسخه از قرآن مجید به خط زین‌العابدین قزوینی، بزرگ‌ترین نسخ‌نویس تاریخ است که در اختیار "ادیب برومند" شاعر و عضو جبهه ملی ایران بوده است.

در همین حال یک نسخه‌ی طلاکوب قرآن با بهای بیش از 200 میلیون دلار در آمریکا فروخته شد. قدمت قرآنی که نسخه‌ای از آن اخیرا به فروش رفت به سال 1203 باز می‌گردد که تمام حروف و آیات آن با طلا و حاشیه‌های آن نیز با نقره نگاشته شده است.
سال گذشته هم بنگاه مزایده‌ی "کریستی" انگلستان نسخه‌ای از قرآن را با بهای 231 میلیون دلار آمریکایی فروخته بود.


و چند اتفاق ساده
"استیون اسپیلبرگ"، ضمن رد شایعه‌ی کناره‌گیری از پروژه "تن‌تن" گفت: "قسمت اول این سه‌گانه را حتما کارگردانی خواهم کرد."

دبیر اجرایی جشنواره ربع قرن کتاب دفاع ‌مقدس هم گفت: "طی 25 سال گذشته حدود 6 هزار عنوان کتاب در زمینه‌های شعر، داستان، خاطره، زندگی‌نامه، پژوهش، وصیت‌نامه و گزارش با محوریت دفاع مقدس در ایران منتشر شده است. "

ناصر گلباز هم از خروج کامل خانه‌ی کتاب از طرح "بانک اطلاعات نسخ خطی جهان" خبر داد و گفت: "قرار بود حمایت مالی این طرح را موسسه خانه کتاب و کتابخانه ملی به صورت مشترک بر عهده بگیرند که خانه کتاب به صورت یکجانبه از همکاری با طرح خارج شد." تاکنون بیش از 280 هزار رکورد در این طرح ثبت شده است.

انتشارات گاج اولین و تنها عضو آسیایی انجمن ناشران آموزشی جهان (AEP) که از سال 2008 میلادی به عضویت این انجمن درآمده بوده، با دستور دولت آمریکا و به دلیل ایرانی بودن، اخراج شد.

"ژوزه ساراماگو" نویسنده‌ی پرتغالی برنده‌ی نوبل ادبیات سال 1998 از "منتظر الزیدی" خبرنگار عراقی، برای پرتاب کفش‌ به سوی "جرج بوش" تشکر کرد.

رهبر انقلاب در بازدید از نشر چشمه در نمایشگاه کتاب، از آخرین اثر هوشنگ ابتهاج (سایه)، غزل‌سرای معاصر سراغ گرفت و از دو کتاب "در زلال شعر" (زندگی و مصاحبه با هوشنگ ابتهاج) و "در جستجوی نیشابور" (زندگی محمدرضا شفیعی کدکنی) تمجید کرد.

و کتابخانه‌ی ملی انگلستان از فرهاد حکیم‌زاده، دانش‌آموخته‌ی ایرانی دانشگاه هاروارد به خاطر تخریب کتب نفیس این کتابخانه شکایت کرد. حکیم‌زاده 150 کتاب از کتابخانه ملی انگلستان را پاره پاره! کرده که کارشناسان ضرر ناشی از این خسارت را حدود 400 هزار پوند تخمین زده‌اند. او همچنین به دزدیدن ده‌ها نقشه، عکس و کتاب از این کتابخانه محکوم شده است.



و در نهایت درگذشتگان سال 87:
نادر ابراهیمی: استاد مسلم ادبیات، طاهره صفارزاده: شاعر و مترجم، آلن روب گری‌یه: پدر رمان نو، محمود درویش: شاعر مبارز فلسطینی، الکساندر سولژنیتسین: نویسنده‌ی تبعیدی روس، هارولد پینتر: شاعر و نمایشنامه‌نویس انگلیسی برنده‌ی نوبل ادبیات و منوچهر احترامی: بزرگ طناز معاصر و خالق حسنی!
در مراسم تشییع احترامی برگه‌ای با عنوان "شلمرود الاتفاقیه" توزیع شد که مانند صفحه نخست یک رونامه طراحی شده بود و تیترهایی چون «خسرو معتضد: اصل شعر حسنی سروده خشایارشاه بوده»، «حرف آخر منوچهر احترامی در فرودگاه: دنبالم نیایید! من قطبی نیستم که برگردم»، «احترامی به روایت کیارستمی منتشر می‌شود» و... به چشم می‌خورد.

برای شادی روح این عزیزان، فاتحه می‌خوانیم.