سه نهادی که به نمایندگی از مسوولان برگزارکننده جایزه ادبی آسترید لیندگرن همهساله نامزدهای ایرانی را برای شرکت در این جایزه معرفی میکنند، امسال هیچ کدام از فعالان عرصه ادبیات کودک و نوجوان کشورمان را به گرانترین جایزه ادبی کودک و نوجوان جهان معرفی نکردهاند.
شورای کتاب کودک به همراه موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوان سه نهادی هستند که نمایندگان ایران را برای حضور در جایزه 5 میلیون کرونی سوئد معرفی میکنند که امسال با توجه به شانس پایین فعالان ادبی ایران برای کسب این جایزه، از معرفی نماینده کشور در این جایزه خودداری کردهاند.
هر ساله رقابتهای بینالمللی ادبی فراوانی با رویکردهای متفاوت به صورت تخصصی در حوزه ادبیات کودک و نوجوان در سراسر جهان برگزار میشود که در این میان دو جایزه آسترید لیندگرن و هانس کریستین اندرسن معروفترین آنها هستند.
با وجود برگزاری چنین جوایز بزرگی معمولا حضور نویسندگان ایرانی در رقابت های مهم ادبی جهان، حضوری کمرنگ و نامحسوس است.
توران میرهادی عضو هیات مدیره شورای کتاب کودک درباره عدم معرفی نامزد ایرانی برای جایزه لیندگرن به ایبنا میگوید: در مجموع به این نتیجه رسیدیم که آنها به طور سلیقهای این جایزه را اهدا میکنند و نامزدهای ما شانسی برای دریافت این جایزه ندارند.
میرهادی که خود در سالهای گذشته نامزد دریافت جایزه لیندگرن بوده است با اشاره به هزینه های معرفی نامزد برای جوایز ادبی میگوید: ارسال آثار و ترجمههای فراوان از مدارک مختلف هزینه زیادی برای معرفی یک نامزد تحمیل میکند که با توجه این هزینه دستاورد یک معرفی مورد سنجش قرار میگیرد.
میرهادی درباره اینکه آیا مسائل سیاسی نیز در اهدای این جوایز تاثیرگذار است یا خیر میگوید: آنها در اهدای جوایز به ترویج کتابخوانی توجه دارند که این بخش تا حدودی به سلیقههای داوران بستگی دارد.
میرهادی تاکید میکند: ترویج کتابخوانی کمتر در ایران شناخته شده و کاربردی است.
آسترید لیندگرن نویسنده نامدار کودکان و نوجوانان سوئدى، خالق «پى پى جوراب بلند»، یکی از محبوب ترین و معروف ترین نویسندگان جهان است. او در سال 2002 در سن 94 سالگى درگذشت. دولت سوئد به منظور زنده نگاه داشتن نام او، جایزه ادبى لیندگرن را از سال 2002 به منظور قدردانى از مروجان، تصویرگران، مولفان و قصه گویان فعال جهان در حوزه ادبیات کودکان و نوجوانان در قید حیات هستند، برگزار مىکند.
این جایزه پنج میلیون کرونى (650 هزار دلارى) به لحاظ مالى اولین و بزرگترین جایزه جهانى در زمینه ادبیات کودکان و نوجوانان و دومین جایزه جهانى در حوزه ادبیات است. به گزارش ایبنا، محمدرضا یوسفی نویسنده کودک و نوجوان درباره حضور نویسندگان ایرانی در رقابت های بین المللی میگوید: چنانچه آثار نویسندگان ایرانی در حوزه کودک و نوجوان به زبان های دیگر از جمله انگلیسی ترجمه شوند تا حدود زیادی به گسترش ادبیات ایران در جهان و همچنین کسب جوایز ادبی توسط نویسندگان داخلی کمک می کند.
وی اضافه میکند: زبان فارسی، زبانی مهجور است و همین امر سبب گسترش نیافتن ادبیات ایران و نیز عدم دستیابی نویسندگان ایرانی به جوایز بینالمللی شده است.
یوسفی درباره بزرگترین جایزه ادبیات کودک و نوجوان (جایزه آسترید لیندگرن) معتقد است، نهادهای مردمی کودک و نوجوان که در گسترش ادبیات کودک در سطح کشور فعال هستند، توانایی کسب این جایزه را دارند و در کشورهای اروپایی از جمله سوئد که این رقابت ادبی را برگزار میکند، نهادهای مردمی از اهمیت بسیار بالای برخوردارند و چنانچه ایران نیز نامزدهای خود را از میان نهادهای فعال در عرصه کودک و نوجوان انتخاب کند، بخت بیشتری برای دریافت این جایز دارد.
جواد جزینی عضو انجمن نویسندگان کودک و نوجوان ایران نیز در این باره میگوید: در پژوهشی که دو سال قبل در ایران انجام شد، حدود 3 هزار جایزه بین المللی ادبی شناسایی شد که نویسندگان ما با اکثر این مسابقات آشنا نیستند.
جزینی میافزاید: نهادهای دولتی و غیر دولتی در سراسر جهان مسابقات ادبی زیادی را برگزار میکنند؛ اما محدودیت زبان فارسی تا حدودی سبب عدم موفقیت نویسدگان ایرانی در این رقابتها شده است.
به گفته وی ترجمه بلافاصله آثار ایرانی به زبانهای دیگر تاثیر مطلوبی در شناخته شدن آثار ایرانی خواهد داشت.
جزینی با اشاره به این موضوع که هماکنون نهاد یا صنف خاصی در زمینه ترجمه آثار ایرانی و گسترش آثار ایران در رقابتهای ادبی فعال نیست، میگوید: مسوولان دولتی با ایجاد زمینه حضور نویسندگان ایرانی در رقابت های ادبی بیتنالمللی می توانند کمک شایانی به پیشرفت ادبیات ایران در جهان کنند.
