بررسی نقش سیدجمالالدین اسدآبادی در روابط خارجی ایران در کتابی با عنوان «اسناد سید جمالالدین حسینی اسدآبادی در وزارت امور خارجه» تهیه و تنظیم و توسط سیدهادی خسروشاهی منتشر شده است.
به گزارش ایبنا، این اثر به بررسی نقش سیدجمالالدین اسدآبادی در روابط خارجی ایران از سال 1254 تا 1314 بر اساس اسناد و مدارک و نشان دادن نقش اصلاحطلبان در تاریخ سیاسی ایران پرداخته است.
نویسنده این اثر، از سال 1365 و پس از مراجعت از ماموریت سفارت ایران در واتیکان، ضمن اشتغال در دفتر مطالعات سیاسی وزارت امور خارجه ایران، به جمعآوری اسناد مربوط به سید جمالالدین حسینی اسدآباد، در ادارات مختلف وزارتی پرداخت. وی در این باره مینویسد:«بدین ترتیب تهیه و گردآوری اسناد سید جمالالدین اسدآبادی با همکاری بعضی از دوستان در وزارت امورخارجه و اداره انتشار اسناد و آرشیوه آغاز شد. با موافقت مسئولین محترم وزارتی، جهت بررسی اسناد سید جمالالدین به اداره محرمانه و اسناد و آرشیوه وزارت امور خارجه در ساختمان مرکزی و برادران مسئول آن اداره، صندوقهای فلزی کوچکی راـ که گویا شامل اسنادی درباره سید بود، میآوردند و در حضور اینجانب باز میکردند، شماره مورد نظر را از میان پروندهها و پاکتها بیرون میآوردند و اطلاعات آنرا در اختیار اینجانب گذاشتند.»
این اثر در 10 فصل باعنوانهای «اصالت و ملیت سید جمال و افکار و اندیشههای وی»، «دستگیری و تبعید سید جمال»، «سید جمالالدین در مصر»، «گزارشهای سیاسی به وزارت خارجه ایران درباره سید جمالالدین و بالعکس»، «مکاتبات مربوط به سید جمال فی ما بین سفارت انگلیس در تهران و اسلامبول و سفارت ایران در لندن و اسلامبول و همچنین گزارشات پطرزبورگ»، «اسناد مربوط به نوشتهها و یاران سیدجمال»، «نامههای شخصی افراد، مکاتبات علماء عراق و پیشنهادات اصلاحی به دولت و شاه ایران توسط عدهای از علماء و یاران سید جمال»، «قتل ناصرالدین شاه؛ بابیها و سیدجمال»، «اوضاع ایران بعد از قتل ناصرالدین شاه و سلطنت مظفرالین شاه» و «اسناد مربوط به روزنامهها» به رشته تحریر در آمده است.
از دیگر موضوعات این اثر میتوان به اصلیت و اهلیت سید جمال در اسدآباد همدان، حکم دستگیری سید جمال، تسلیم سید جمالالدین و مفاد دو فقره تلگراف از منیف پادشاه در این باره، تحویل سید جمالالدین به دولت ایران، انگلیسیها در مصر و اختلافات موجود بر سر مرز سودان و مصر، تبعید سید جمالالدین به اسلامبول، مشخص کردن زمانی برای بررسی موقعیت سید جمالالدین، ابلاغ فرمایشات همایونی به منیف پاشاه درباره سید جمالالدین، مذاکرات ایران با سفارت عثمانی درباره سیدجمالالدین، شرکت سید جمالالدین اسدآبادی در قتل ناصرالدین شاه و گزارشی درباره قتل ناصرالدین شاه اشاره کرد.
چاپ اول کتاب« اسناد سید جمالالدین حسینی اسدآبادی در وزارت امور خارجه» از سوی مرکز چاپ و نشر وزارت امور خارجه در شمارگان 1000 نسخه، 464 صفحه و بهای 54000 ریال بر پیشخوان کتابفروشیها قرار گرفته است.
