نقد و بررسی جریان‌های سیاسی گوناگون انقلاب اسلامی ایران و جهت‌گیری‌های هریک از آنها در اثری دیگر از دکتر علی دارابی با عنوان «جریان‌شناسی سیاسی در ایران» از سوی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی منتشر می‌شود.

زهره غلامی، مسوول روابط عمومی سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، در گفت‌وگو با ایبنا، ضمن بیان این موضوع اظهار داشت: از سال 1320 تا 1357 پنج جریان مذهبی یا اسلام‌گرا، ملی‌گرا یا ناسیونالیست، چپ یا مارکسیستی، ترکیبی و التقاطی و بالاخره سلطنت‌طلب با ویژگی‌هایی کاملا مجزا در صحنه سیاسی ایران با وجود حاملان و سخن گویان گوناگون حضور داشتند. این کتاب می‌کوشد با استفاده از مستندات تاریخی و سیاسی هریک از این جریان‌ها را با بررسی پیشینه، ادبیات و اصول شکل‌گیریشان بررسی کند.

وی با بیان این که این اثر در سه فصل تنظیم شده است، گفت: کلیات و مبانی پژوهش، مفاهیم، ادبیات، پیشینه، پرسش‌ها، فرضیه‌ها و متغیرها از نخستین مطالبی‌اند که نویسنده این نوشتار به آنها پرداخته است.

غلامی «جریان‌های سیاسی اسلام‌گرا در جمهوری اسلامی ایران» را موضوع اصلی یکی از فصول این نوشتار خواند و عنوان کرد: در این مبحث پس از تبیین مفهومی و جامعه‌شناختی جریان راست یا اصول‌گرا از ویژگی‌های این جریان، سیر تطور و تکوین آن از راست تا آبادگری و سپس اصول‌گرایی و نیز بانیان، حاملان و سخن‌گویان اصلی جریان اصولگرا یعنی حزب جمهوری اسلامی، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، جامعه روحانیت مبارز تهران، حزب مؤتلفه اسلامی، جمعیت ایثارگران انقلاب اسلامی و آبادگران سخن به میان می‌آید.

وی همچنین با تشریح مباحثی نظیر جریان‌شناسی چپ یا اصلاح‌طلب، تبیین ویژگی‌های احزاب و تشکل‌هایی نظیر مجمع روحانیون مبارز، سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، دفتر تحکیم وحدت، کارگزاران سازندگی، مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم، جبهه مشارکت ایران اسلامی و حزب اعتماد ملی را از دیگر بخش‌های این اثر برشمرد و گفت: نکته مهم این قسمت، نقد و بررسی به نوعی آسیب‌شناسی اصلاح‌طلبی در جامعه ایران است.

وی با بیان این که دین‌اندیشان و جریان برخاسته از تفکر آنها از دیگر مسایل مهم جریان‌های سیاسی ایران است، عنوان کرد: این جریان به سه دسته سنت‌گرایان، ناقدان سنت و تجدد، و تجددگرایان تقسیم می‌شود و بررسی اهم آرا و دیدگاه‌های آنها از مباحثی است که دکتر علی دارابی به آن می‌پردازد.

غلامی با اشاره به این که جمع‌بندی و نتیجه‌گیری از مهمترین بخش‌های کتاب‌های این حوزه‌اند، خاطرنشان کرد: درج آخرین فهرست احزاب و تشکل‌های سیاسی در ایران امروز به عنوان ضمیمه کتاب، در قسمت پایانی این اثر گرد آورده شده است که می‌تواند منبع مناسبی برای بسیاری از پژوهش‌های این حوزه باشد.

چاپ اول کتاب «جریان شناسی سیاسی در ایران» در شمارگان 2500 نسخه، 634 صفحه و بهای 90 هزار ریال از سوی سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی به زودی منتشر خواهد شد.