جریان ورود اسلام به سرزمین‌های آسیای مرکزی و گرایش مردمان آنها به این دین آسمانی، در کتاب «تاریخ اسلام در آسیای مرکزی تا حمله مغول» نوشته دکتر محمدامیر شیخ نوری از سوی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی منتشر شد.

به گزارش ایبنا به نقل از روابط عمومی سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، این کتاب می‌کوشد نحوه ورود اسلام به منطقه آسیای مرکز را با توجه به شرایط آن سرزمین ترسیم کند.

با توجه به مضامین این اثر، پس از ظهور اسلام، سرزمین‌های آسیای مرکزی، تحت کنترل و فرمانروایی مسلمانان درآمد. در جریان دو قرن چهارم و پنجم هجری مردمان قارلوق و اوغور که از جمله ساکنان آسیای مرکزی بودند، به اسلام گرویدند و امپراطوری‌های قراخانیان و سلجوقیان را تشکیل دادند.

اعراب مسلمان که در سال 31 هجری تا بلخ پیشروی کرده و بر خراسان دست یافته بودند، به طور موقت از ادامه فتوحات دست برداشتند. در اواخر قرن اول هجری پس از انتصاب قتیبه بن مسلم باهلی (96-86 هجری) به حکومت خراسان، بار دیگر فتوحات اعراب آغاز شد.

این کتاب از چهار بخش تشکیل شده است. «آسیای مرکزی قبل از اسلام» نخستین بخش این نوشتار به شمار می‌رود که از فصل‌هایی با عناوین «آسیای مرکزی یا آسیای میانه»، «باستان‌شناسی خراسان و ماوراءالنهر»، «خراسان بزرگ یا ولایات شرقی ایران»، «آسیای مرکزی قبل از ورود اسلام» و «حکومت‌های مستقل در آسیای مرکزی قبل از اسلام» تشکیل شده است.

بخش دوم این اثر موسوم به «اسلام در آسیای مرکزی» فصل‌های «نحوه استقرار اعراب مسلمان در ایران»، «آسیای مرکزی در دوره بنی‌امیه»، «حرکت‌های مبارزه بر ضد بنی‌امیه در خراسان و ماوراءالنهر» و «شورش حارث بن سریج در خراسان (116-128هـ)» را در بردارد.

«آسیای مرکزی در دوره حکومت عباسیان تا روی کارآمدن طاهریان» بخش بعدی این اثر است که به مباحثی نظیر  واگذاری ولایات به والیان در دوره عباسیان تا حکومت طاهریان، ترکان و حکومت عباسیان، جنبش‌های دوره اول عباسی تا روی کارآمدن طاهریان در خراسان و ماوراءالنهر، فرقه‌های اسلامی و تصوف و گسترش اسلام در خراسان و ماوراءالنهر و خراسان و ماوراءالنهر در دوره حکومت‌های متقارن، می‌پردازد.

بخش چهارم درباره حکومت «قره‌خانیان؛ اولین دولت ترک مسلمان در ماوراءالنهر» است که از فصل‌های «خراسان و ماوراءالنهر در دوره غزنویان»، «خراسان و ماوراءالنهر در دوره سلجوقیان» و «خراسان و ماوراءالنهر در دوره خوارزمشاهیان» تشکیل شده است.

در تدوین این کتاب از منابع متعددی استفاده شده است که از آن میان می‌توان به منابع تاریخی، جغرافیایی، سفرنامه‌ها و تحقیقات مورخان اروپایی اشاره کرد.

چاپ اول کتاب «تاریخ اسلام در آسیای مرکزی تا حمله مغول» در 400 صفحه، قطع رقعی و بهای 48000ریال روانه بازار نشر شده است.