اختصاصی / محمد حسنلو

با نگاهی به کتاب فروشی‌های کشورهای آمریکا و اروپا و به خصوص آنهایی که در همکاری با نظامیان آمریکایی به افغانستان حمله کرده‌اند؛ به جز تعداد معدودی کتاب و نویسنده؛ اکثراً موضوعاتی به چشم می‌خورد که یا به راهکارهای پیروزی و مقابله با تروریسم جهانی پرداخته‌اند و یا به آمار و ارقام مربوط به تعداد نظامیان خارجی حاضر درافغانستان. و البته همگی بر این موضوع مشترک تاکید می‌کنند که تنها راه پیروزی بر ترویسم جهانی _ که معمولاً شرقی‌ها و بیشتر مسلمانان معرفی می‌شوند _ اتحاد کشورهای اروپایی با آمریکا به عنوان قدرت اول نظامی، سیاسی، اقتصادی و یا حتی اجتماعی است.

در این میان تعداد معدودی روشنفکر تحصیل کرده معتقد به اصول انسانی و ارزشهای اخلاقی هم پیدا می‌شوند که دور از تعاملات سیاسی و حس وطن پرستی! به حس انسان دوستی بها می‌دهند و تنها به بیان حقایق می‌پردازند. بیشتر نویسنده‌های غربی که می‌خواهند درباره "القاعده" و حمله‌ی این گروه به نیویورک و واشنگتن مطلب بنویسند؛ مقدمه‌ی خود را هر طوری که شروع کنند به طور حتم نتیجه خود را اینگونه ارزیابی می‌کنند که القاعده و کلاً گروههای این چنینی مسلمان، تنها به فکر شهرت و جاودانی ساختن خود در دنیای معاصر هستند.

 

 
"بروس رایدل" و کتاب کوتاه 180 صفحه‌ای وی با عنوان "در جستجوی القاعده" را شاید بتوان در زمره کتابهایی قرار داد که تنها سعی می‌کنند روش و الگوی نویسنده‌های غربی را پیروی نکند و به عنوان مشاور ارشد سه رئیس جمهور گذشته‌ی ایالات متحده و عضو موسسه‌ی سیاسی مشهور بروکینگ، سعی می‌کند تجربیات خود را درباره‌ی وضعیت خاورمیانه به صورت مستند و در بعضی موارد داستان وار بیان کند و اطلاعاتی در اختیار کسانی قرار بدهد که می‌خواهند ماهیت اصلی گروههایی مثل القاعده را بشناسند.

در زمانهایی که رایدل سعی می‌کند پیشنهادهای جدیدی در سیاست منطقه ارائه دهد می‌توان کتاب وی را در جمع کتابهایی قرار داد که تنها به ارائه‌ی نظریات سیاسی می‌پردازند ولی در اصل به نظر می‌رسد تنها هدف وی از این نظریات محکوم کردن سیاست‌های جرج بوش در حمله به عراق است. چرا که در جایی در نظریه‌ای جایگاه اصلی و تنها جایگاه گروه القاعده را کشورهای افغانستان و پاکستان معرفی می‌کند و خطاب به رئیس جمهور سابق آمریکا، بوش را تنها متهم لشگرکشی به عراق معرفی می‌کند. سه پیشنهاد سیاسی در کتاب رایدل بیش از بقیه خودنمایی می‌کنند:
 
"اول اینکه ایالات متحده برای مبارزه با القاعده باید از طریق تقویت و حمایت نیروهای مسلمان در جاهای مختلف دنیا که دارای عقاید مخالف گروه القاعده هستند به جنگ با این گروه برود که تقریباً این نظریه در نظر کارشناسان غربی منطقی به نظر می‌رسد. چرا که تا به حال این گروه از سوی مفتیان اهل سنت کشورهایی مثل مصر محکوم شده‌اند و به عبارت دیگر اینکه رایدل درصدد گفتن این مطلب است که آمریکا هم اکنون همپیمانان بسیاری در میان کشورهای اسلامی دارد و می‌تواند از طریق آنها به مبارزه با افراطی گری برود.

پیشنهاد دوم این است که آمریکا باید برای حل مسئله‌ی تروریسم جهانی به حل مناقشه فلسطین بپردازد و این مهم به نظر رایدل تنها با فرمول ایجاد دو دولت مستقل بین عربها و اسرائیلی‌ها امکان پذیر است.

و پیشنهاد سوم اینکه ایجاد یک استراتژی کلی برای جنوب آسیا است که به گفته‌ی نویسنده آنچه که آینده جهاد اسلامی و حوادث بعد از آن را رقم می‌زند را باید در این منطقه جستجو کرد و در حقیقت به اعتقاد رایدل؛ پاکستان باید بیشترین توجه آمریکا به عنوان داعیه‌دار مبارزه با گروههای افراطی را به خود جلب کند. ولی در عوض آمریکا در پاکستان بیشتر از دولت‌های دیکتاتور برای سرکوب جنبش‌های مردمی و به قول آنها افراطی حمایت کرده است.
 
رایدل با چیدن یک سری فرضیات و نظریات مربوط به برخورد گروههای مسلمان و برخورد آنها با نیروهای خارجی در افغانستان در اصل، جستجوی القاعده را بهانه‌ای برای نه حمله، بلکه ماندن نیروهای نظامی ائتلاف خارجی در این کشور می‌داند و افکار عمومی جهان را دعوت می‌کند که در دوران حکومت اوباما مجدداً به این مسئله فکر کنند که اعزام نیروهای اضافی چه معنایی می تواند داشته باشد به طوری که از همان اول هم جنگ برای مبارزه با تروریسم در دولت بوش اشتباه بزرگی بوده است.
 
چند روز پس از آغاز حمله به افغانستان، بزرگترین قرارداد نظامی در تاریخ آمریکا برای ساخت جنگنده‌های با هزینه‌های میلیارد دلاری به امضاء می‌رسد و جرج بوش جنگ علیه ترور را وظیفه‌ای می خواند که پایانی بر آن نیست و دیک چینی آن را جنگی بی‌پایانی می‌داند که برای پنجاه سال! یا بیشتر ادامه خواهد داشت. یعنی این که گروههایی مثل القاعده در تمام جهان پراکنده شده‌اند و در طرح آینده‌ی جهان، آمریکا نقش رهبر و منجی را خواهد داشت و کشورهایی که آن طرف مرز دوست و دشمن این طرح قرار دارند تروریست هستند و باید نابود شوند که از افغانستان شروع شده و یک به یک به نقاط دیگر دنیا سرایت خواهد کرد، و شکی هم نداشته باشید، که این همه به خاطر حمایت از شهروندان آمریکا نیست...
 
 
اصل گزارش را در اینجا بخوانید