بررسی روابط میان تمدنهای بزرگ باستانی غیر غربی چین و ایران در کتابی با عنوان «چین و ایران: شریکان باستانی در جهان پس از امپراطوریها» تالیف «جان گارور» با ترجمه سعیده موسوی به بازار آمد.
به گزارش ایبنا، این اثر به مطالعه روابط چین با ایران میپردازد، زیرا این دو کشور در دو منطقه از مهمترین مناطق جهان یعنی خلیج فارس سرشار از منابع انرژی و آسیای شرقی با اقتصادی پویا، نقش اساسی ایفا میکنند. چین یک قدرت جهانی رو به رشد و ایران قدرتمندترین کشور حوزه خلیج فارس است. درخواست فزاینده جهانی برای نفت و نقش ایران و خلیج فارس در تامین این درخواست، اهمیت بیشتری به این روابط داده است.
براساس مطالب این اثر، از اوایل دهه 1970 ایران و چین در حوزههای مهمی همکاری کردهاند و هر دو این همکاری را ارزشمند دانستهاند. این روابط حتی ممکن است با توازن انرژی میان این دو، از اهمیت بیشتری برخوردار شود. بسیاری از تنشهای میان آمریکا و چین، ریشه در پیوندهای چین با ایران، مشارکت چین در برنامههای موشکی، اتمی و تسلیحات پیشرفته غیر اتمی دارد.
این اثر در 10 فصل با عنوانهای «روح روابط چین ـ ایران: تمدن و قدرت»، «رابطه جمهوری خلق چین ـ پادشاهی ایران،1978ـ1971»، «ایران انقلابی و چین پس از انقلاب، 1988ـ1979»، «مشارکت چین ـ ایران و برتری تک قطبی آمریکا در دوران پس از جنگ سرد،2004ـ1989»، «عامل سین کیانگ در روابط جمهوری خلق چین ـ جمهوری اسلامی ایران»، «کمک چین به برنامههای هستهای ایران»،«چین و فعالیتهای توسعه نظامی ایران»، «همکاری چین ـ ایران و آمریکا»، « روابط انرژی ـ اقتصادی چین و ایران» و «الگوهای روابط چین و ایران» به رشته تحریر درآمده است.
در بخشی از این اثر آمده است: «چین همواره به توسعه نظامی جمهوری اسلامی ایران کمک کرده است. طی جنگ سالهای 1980 تا 1988، چین به مهمترین تامین کننده مهمات و کالاهای اصلی تولید مهمات ایران تبدیل شد. طی دوران پس از جنگ، ابتدا اتحاد شوروی و سپس روسیه جانشین چین به عنوان عمده ترین تامین کننده نظامی ایران شدند، اما پکن همچنان پر اهمیت باقی ماند. به طور کلی، چین از همراه شدن با اقدامات آمریکا به منظور قطع واردات مهمات به ایران یا ایجاد مشکل برای دستیابی به آنچه واشنگتن "سلاحهای غیر اتمی پیشرفته" مینامید، امتناع کرد. کمک چین در عرصه نظامی از ارزش بالایی برخوردار بوده است. همکاری نظامی یک حوزه مهم در همکاری جمهوری خلق چین ـ جمهوری اسلامی ایران بوده است و جهتگیری پکن در استمرار این همکاری بر خلاف فشار آمریکا، توانمندی پکن در تهران را افزایش داده است. حمایت مستمر چین در این حوزه ضایعه سرمایه سیاسی که پکن طی پایان دادن به همکاری اتمیاش در سال 1997 متحمل شد را جبران میکند.»
از دیگر مباحث این اثر میتوان به فرصت طلبی استراتژیک چین، ترقی چین و تکبر آمریکا، هدف طولانی مدت بسیار قدیمی چین، روابط تامین نفت، رشد روابط اقتصادی، ایران و انتخاب برای همکاری با آمریکا، جنبش مدرن سازی چین و آمریکا، اهداف کمک چین به توسعه نظامی ایران، چین و قابلیتهای شیمیایی جنگی ایران، کمک چین به برنامههای هستهای ایران، صنعت هستهای و رژیم عدم اشاعه چین، انقلاب اسلامی و مسلمانان چین، ایران و بحران روابط چین ـ آمریکا، شدتگیری نزاع ایران ـ آمریکا و پاسخ چین، چین و جنگ عراق ـ ایران و نفت و قدرت در قرون بیستم و بیست و یکم اشاره کرد.
چاپ اول کتاب«چین و ایران: شریکان باستانی در جهان پس از امپراطوریها» از سوی مرکز چاپ و نشر وزارت امور خارجه در شمارگان 1000 نسخه،523 صفحه و بهای 60000 ریال بر پیشخوان کتاب فروشیها قرار گرفته است.
