بازنویسی هارولد پینتر، نمایشنامه‌نویس و برنده نوبل بریتانیایی از رمان «در جستجوی زمان از دست رفته» اثر مارسل پروست، نویسنده فرانسوی، به فارسی ترجمه و در ایران منتشر شد. پینتر این رمان هفت جلدی را به صورت نمایشنامه بازنویسی کرده است.

به گزارش ایبنا، نمایشنامه «در جستجوی زمان از دست رفته» با ترجمه عباس پژمان توسط موسسه انتشاراتی «هرمس» روانه بازار کتاب ایران شده است.

پژمان درباره این کتاب به «ایبنا» توضیح داد: ابتدا که نسخه اصلی این اثر را دیدم بسیار حیرت کردم. چگونه می‌شود یک رمان هفت جلدی را در یک نمایشنامه 300 صفحه‌ای خلاصه کرد؟ بعد از مطالعه آن حیرتم بیشتر شد. پینتر واقعا این کار را کرده است و آن‌هم به بهترین شکل ممکن.

به عقیده این مترجم، این اثر چیزی میان نمایشنامه و رمان است. وی در این باره تصریح کرد: این کتاب هم شاخص‌های رمان را حفظ کرده و هم اسلوب‌های نمایشنامه‌را در خود دارد. در هردو بخش هم موفق است. ماجرا این است که ابتدا پینتر فیلمنامه‌ای براساس این رمان مارسل پروست نوشت. اما به خاطر مشکلاتی این فیلم هرگز ساخته نشد. او در سال 2000 نمایشنامه‌ای نیز براساس این رمان معروف نوشت و نوشته او در تئاتر لندن اجرا شد. با این حال او به رمان بسیار وفادار مانده است.

پژمان در پاسخ به این پرسش که خواننده با مطالعه نمایشنامه «در جستجوی زمان از دست رفته» تا چه اندازه با رمان اصلی که اثر پروست است آشنا می‌شود؟ گفت: ابتدا نمی‌توانستم باور کنم. اما الان پاسخ می‌دهم کاملا. پینتر نویسنده چیره دستی است. ویژگی او صریح و ساده و کوتاه‌نویسی است. درست برخلاف پروست که همه‌چیز را شرح می‌دهد و توصیف می‌کند. در این کتاب پینتر مثلا شرحی را از یک مهمانی که در 100 صفحه توسط پروست نوشته شده، در یک صفحه توضیح می‌دهد، اما هنر او این‌جا است که خواننده چیز زیادی از دست نمی‌دهد. همان روح حاکم بر اثر اصلی و همان فضا و شخصیت‌ها در بازنویسی پینتر وجود دارد.

«در جستجوی زمان از دست رفته» (یا به جستجوی زمان گمشده)، عنوان رمانی نوشته مارسل پروست نویسنده فرانسوی است. این رمان در7 جلد نوشته شده که هرکدام نامی مستقل دارند. پروست این رمان عظیم را بین سال‌های 1287-1288(1908-1909 میلادی) تا 1301(1922 میلادی) نوشته، و بین سال‌های 1292(1913میلادی) تا 1306(1927میلادی) منتشر کرده‌است. (سه جلد آخرِ کتاب پس از مرگ وی چاپ شد). این رمان چندان به تشریحِ کلاسیک یک «داستان» نمی‌پردازد، بلکه از ورای داستان اصلی یک تحلیلِ عمیق ادبی، هنری، فلسفی و اجتماعی جامعه فرانسه در اواخرِ قرن 19 و اوایل قرن بیستِ میلادی (آنچه در تاریخِ فرانسه جمهوری سوم نامیده می‌شود) به دست می‌دهد.

همچنین نحوه استفاده مارسل پروست از زبان فرانسه و جمله‌سازی او که شکلی بدیع و نو در ادبیات فرانسه بود آن را به کلی از سایر آثارِ ادبی هم زمانش متمایز می‌کند. این کتاب را مهدی سحابی با عنوان در جستجوی زمان از دست رفته به فارسی ترجمه کرده و نشر مرکز آن را منتشر کرده‌است.

پروست در جایی می‌گوید : «متاسفانه کتابم را با ضمیرِ «من» شروع کردم و فورا همه فکر کردند، که به جای جستجوی قوانینِ کلی، من در حال تجزیه و تحلیل خود، به معنای انزجارآمیزِ کلمه، بودم».

این کتاب را مهدی سحابی با عنوان «در جستجوی زمان از دست رفته» به فارسی ترجمه کرده و نشر مرکز آن را منتشر کرده‌است.

پژمان که مترجم زبان فرانسه است ویژگی اصلی بازنویسی پینتر از «در جستجوی زمان از دست رفته» را ایجاز و وفاداری دانست و توضیح داد: پینتر را شکسپر دوم انگلستان می‌دانند. بازنویسی «در جستجوی زمان از دست رفته» به صورت نمایشنامه یکی از بزرگ‌ترین فعالیت‌های ادبی این نویسنده است. او توانسته در نهایت ایجاز، رمانی هفت جلدی را در 200 صفحه خلاصه کند و به شدت هم به اثر اصلی وفادار بماند. نکته هنرمندانه هم این است که این بازنویسی را به صورت نمایشنامه در آورده است.

هارولد پینتر، نمایشنامه‌نویس بریتانیایی و برنده جایزه نوبل ادبیات ماه دی سال گذشته و در سن 78 سالگی درگذشت. وی در سال‌‌های اخیر از بیماری سرطان کبد رنج می‌برده است.

این نمایشنامه‌نویس در سال 2005 میلادی به جایزه نوبل ادبیات دست یافت. به هنگام اعلام نتایج این جایزه، آکادمی سوئدی جایزه نوبل وی را «عالی‌ترین نماینده تئاتر انگلستان در نیمه دوم قرن بیستم» دانست.

پینتر متولد سال 1930 میلادی در شمال شرق لندن است. وی از سال 1950 سرودن شعر و از 1957 انتشار نمایشنامه را آغاز کرد و تاکنون 30 نمایشنامه از او به چاپ رسیده است. کارگردانی تئاتر و بازیگری، از دیگر فعالیت‌های پینتر در طول 78 سال عمرش بوده است.

مخالفت این نویسنده با سیاست‌های خارجی ایالات متحده امریکا و انتقاد او از جنگ عراق، در سال‌های اخیر پینتر را به چهره‌ای جنجالی و روشنفکری منتقد تبدیل کرد.

از این نویسنده انگلیسی تاکنون آثاری چون «سرایدار»، «خیانت»، «وقت ضیافت»، «جشن تولد» و «درد مختصر» به فارسی ترجمه و در ایران منتشر شده است.

ترجمه عباس پژمان از «در جستجوی زمان از دست رفته» در 208 صفحه چاپی منتشر شده است.