تروریسم هستهای تهدیدی است که مانند کابوسی اذهان جوامع بینالمللی را به خود مشغول کرده است و تصویب قوانین پیشگیرانه و جزایی برای این تهدید بالقوه نیز واکنشی به آن است، کتاب «تروریسم هستهای» با برشمردن مصادیق این تهدید، قوانین و کنوانسیونها و اقدامات انجامگرفته درباره آن را برمیشمرد.
به گزارش ایبنا، تاریخ سرشار از اقدامات تروریستی است که حیات بیگناهان بیشماری را سلب یا تهدید کرده و افراد بشر را از حقوق و آزادیهای خود محروم ساخته و روابط دوستانه میان دولتها را به مخاطره افکنده است.
تروریسم که مبتنی بر توسل به خشونت برای نیل به اهدافی است که مرتکبان درپی آنند، تاریخچهای قدیمی دارد. برخی از محققان، سوءقصد به جان «ژولیوس سزار» در سال 44 پیش از میلاد را یکی از قدیمیترین موارد تروریسم دانستهاند.
گر چه پیشینه تروریسم به قرون قبل برمیگردد، اما واقعیت آن است که چنین پدیدهای در قرن بیستم رشد فزایندهای یافته است. علت چنین وضعیتی را میتوان در عوامل زیادی نظیر رشد تکنولوژی ساخت تسلیحات دارای قدرت خطرناک، توسعه حیرتآور ارتباطات و جهانی شدن جستوجو کرد.
در این میان تروریسم هستهای جدیدترین و فاجعهبارترین شکل تروریسم است و با وجود این که هنوز سایه شوم مهمترین مصداق آن که استفاده گروههای تروریستی از سلاح هستهای است، به صورت جدی بر سر انسانها و دولتها سنگینی نمیکند، اما احتمال وقوع آن موجب نگرانی جامعه بینالمللی شده است.
این نگرانی به گونهای است که دبیر کل وقت ملل متحد در اول اکتبر 2001 در سخنرانیاش در مجمع عمومی گفت:«حمله با سلاح هستهای میتواند میلیونها نفر را بکشد. جهان نتوانست مانع وقوع حملات تروریستی 11 سپتامبر شود ولی میتوان کمک کرد تا جلوی حملات تروریستی با تسلیحات کشتار جمعی در آینده گرفته شود.»
بر اساس مطالب کتاب، بر سر مفهوم تروریسم هستهای اختلاف نظرهایی وجود دارد، اغلب حقوقدانان تحت تأثیر مفهوم سنتی تروریسم که همان بهکارگیری ابزار خشونتآمیز برای نیل به اهداف سیاسی است، تروریسم هستهای را منحصر به استفاده یا تهدید به استفاده از سلاح هستهای توسط تروریستها دانستهاند، در حالی که امروزه در پرتو اسناد بینالمللی، پذیرفته شده است که اعمال تروریستی هستهای مفهوم، موسعی دارد و به مراحل پیش از این اقدام نیز اطلاق میشود.
سابقه آنچه که تروریسم هستهای خوانده میشود، به میانه دهه چهل میلادی بازمیگردد. به دنبال آزمایش اولیه بمب اتمی در نیومکزیک در آوریل 1945 «هنری استیمنسن» وزیر جنگ وقت آمریکا در نامهای خطاب به رییس جمهور «ترومن» اظهار داشت: «آینده زمانی را به چشم خواهد دید که در آن گروههای جنایتکار به صورت محرمانه و سرّی بمبهای اتمی با قدرت تخریبی ویرانگر ساخته و به طور ناگهانی علیه شهرها و مردمان بیگناه استفاده خواهند کرد.»
نویسنده این کتاب معتقد است ترس عمومی از واژه «هستهای» یا «اتمی» با توجه به واقعه شوم انفجار بمبهای هستهای در ژاپن در اوت سال 1945 همواره تروریستها را بر آن داشته است تا تهدید به استفاده از مواد و بمب هستهای را در فهرست اقداماتشان قرار دهند.
تروریسم هستهای تنها تأسیسات و جان مردمان را تهدید نمیکند، زیرا برخی از مصادیق آن نظیر سرقت، تجارت غیرقانونی و قاچاق مواد هستهای اغلب به صورت سازمانیافته ارتکاب مییابند و مانند سایر جرایم سازمانیافته، دارای آثار سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی نیز هستند.
از مصادیق تروریسم هستهای میتوان به تخریب و اختلال تأسیسات هستهای، ساخت و انفجار وسیله انفجار هستهای، فقدان مهارت و تخصص علمی و دانش فنی، قاچاق، سرقت و تجارت غیرقانونی مواد و وسایل انفجاری اشاره کرد.
کیوان غنیکلهلو در کتاب «تروریسم هستهای» تعاریف مختلف این مفهوم را بیان و با برشمردن مصادیق آن، مجازاتهای در نظر گرفته شده آنها را بیان میکند. این اثر همچنین اقدامات بینالمللی، ملی و منطقهای و اقدامات واکنشی که تاکنون در برابر این اقدام فاجعهبار صورت گرفته است را برمیشمرد.
این کتاب نظیر اثر دیگر غنیکلهلو با عنوان «جرایم علیه میراث فرهنگی» اثری است که به موضوعی تازه در حوزه حقوق پرداخته است.
هر چند کتاب «تروریسم هستهای» نیز به بیان تعاریف، مصادیق و قوانین تروریسم هستهای میپردازد، اما به هر حال موضوع تازه و بهروزی را بررسی کرده است که میتواند جامعه حقوقی را به آیندهای بهتر برای کیفیت آثار این حوزه امیدوار کند.
چاپ نخست این اثر در شمارگان 1000 نسخه، 312 صفحه و بهای 55000 ریال از سوی انتشارات خرسندی روانه کتابفروشیها شد.
