خاطرات «ادوارد شوارد نادزه» وزیر امور خارجه سابق اتحاد جماهیر شوروی در کتابی با عنوان «تامل در گذشته و آینده: ادوارد شواردنادزه» ترجمه علیرضا اصلانی و پروین تواضع از سوی دفتر مطالعات سیاسی و بینالملل وزارت امور خارجه منتشر شد.
به گزارش ایبنا، این اثر خاطرات «ادوارد شواردنادزه» وزیر خارجه سابق شوروی که 10 سال بعد از پیروزی انقلاب اکتبر به دنیا آمده و تحولات زیادی را از نزدیک شاهد بود.
آنچه به خاطرات او اهمیت میدهد، همکاری وی با گورباچف و نقش وی در فروپاشی امپراطوری ایدئولوژیک و توتالیتر اتحاد جماهیر شوروی سابق است. اینکه چگونه کسی که در فصلی کمونیسم زاده شد، رشد کرد، از طریق حزب آموزش دید و مسوولیت گرفت، به تجدید نظر در مبانی رسید و به تغییر مناسبات سنتی جامعه خودش پرداخت، برای هر خوانندهای جذابیت دارد.
در بخشی از پیشگفتار این اثر آمده است: «خاطرات شواردنادزه از چند جهت اهمیت دارد. از لابهلای حوادث زندگی وی میتوان روند تغییرات این چهره سیاسی برجسته حکومت شوروی را گام به گام تحلیل کرد. او که از درون حزب کمونیست برخاسته بود و در کنار گورباچف نقش تاثیرگذاری داشت و همچنین شاهد فروپاشی نظام تک حزبی و تک بعدی شوروی بود، سیر تکاملی را در زندگی شخصیاش طی نموده است . چنان که میتوان ردپای تجدید نظرطلبی و میانهروی در دوران حکومت و وزارت را اتفاقات دوران کودکی و جوانی او دید. همچنین در این خاطرات میتوان سیر تغییرات جامعه شوروی و از هم گسیختن نظام کمونیستی بسته آنجا را مشاهده کرد. خواندن این کتاب عمق بیشتری به تحلیل چنین جوامعی میبخشد.»
شواردنادزه در قسمتی از کتاب نوشته است: «چنین پیش آمد که من مدت مدیدی عالیترین منصب را در کشورم در اختیار داشتم ـ از سال 1972تا 2003، بغیر از سالهایی که به عنوان وزیرامورخارجه شوروی به مسکو رفته بودم. طی این سالها، چندین بار ناچار به بازنگری در دیدگاههای سیاسی شخصیام شدم. متقابلا، دیدگاههای جامعه نیز نسبت به شخصیت سیاسی من دستخوش تغییر بود. با این وجود، همیشه سعی داشتم و گاهی نیز موفق شدهام زبان مشترکی با مردم کشور بیابم. متاسفانه سالهای آخر ریاست من اینگونه نبود. من به عنوان یک سیاستمدار، بین خودم و بخشی از جامعه احساس بیگانگی میکردم. در این دوران بود که رویاروی با آن عده از سیاستمدارانی که به کمک من به مقام و منصبی در دولت دست پیدا کرده بودند، تشدید گردید.»
این اثر در 10 فصل با عنوانهای «آخرین استعفا: نوامبر 2003»، «وطن من ـ ساکارتولو»، «سیاست خارجی، اخلاقی جدید»، «فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی»، «بازگشت به گرجستان»، «صد روز تنهایی»، «روسیه، قفقاز و گرجستان»، «جنگ اعلام نشده با روسیه»، «عملیات تروریستی و تروریسم» و «پیامی برای نسل آینده» به رشته تحریر در آمده است.
در بخشی از این اثر با عنوان «فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی» آمده است: «در یکی از شبهای دسامبر 1991، در نزدیکی شهر مینسک در جنگل بلووژسکی، رهبران سه جمهوری شوروی (روسیه)، اوکراین و بلاروس نقطه پایانی بر حیات امپراطوری شوروی گذاشتند. یکی از عاملان اصلی گردهمایی، رئیس جمهور وقت اوکراین، لئونید کرافچوک این دیدار را این گونه به یاد میآورد:"به ابتکار اوکراین مکان مینسک انتخاب گردید، زیرا از بین سه پایتخت، آنجا کوچکتر از همه بود و شانس بیشتری برای محرمانه نگه داشتن دیدار ما وجود داشت، موردی که به خوبی صورت پذیرفت و اذهان عمومی را شگفتزده کرد. متن پیشنویس گورباچف اینگونه بود؛ اوکراین حق دارد هرگونه تغییرات را در متن قرارداد وارد کند، تمامی بندها را مطالعه نماید، تصحیحات لازم را نیز انجام دهد، به یک شرط ـ ابتدا باید پیمان را امضا نماید. بلافاصله مسئله تدوین مدارک و اسناد جدید مطرح شد. متخصصان تمام شب روی آن کار کردند. ساعت 6 صبح، ما شش نفر دور میز نشستیم، یلتسین و بوربولیس، شوشکویچ و کبیچ، فوکین و من متن نهایی را خودمان تنظیم کردیم. هیجان آن زمان ما قابل وصف نیست. هنگام خواندن این اسناد، میدانستیم که در آن لحظات تاریخ در حال شکلگیری بود.»
نگاشتن خاطرات در میان رهبران شوروی سنت بسیار ارزشمندی است که کمک میکند تاریخ و تجربیات گذشته آنان برای آیندگان روشن و شفاف شود و در کار ساختن جامعه نوین آنها را یاری کند.
چاپ نخست کتاب «تامل در گذشته و آینده: ادوارد شواردنادزه» در شمارگان 1000 نسخه، 443 صفحه و بهای 51000 ریال بر پیشخوان کتابفروشیها قرار گرفته است.
