آمریکایی آرام [The Quiet American]. رمانی از گراهام گرین (1) (1904-1992)، نویسنده انگلیسی، که در 1955 انتشار یافت. نویسنده، در پی اقامت خود در مالزی و هندوچین، از مشاهدات خود به عنوان خبرنگار جنگی استفاده کرده، ضد امریکایی بودن خویش را در قالب اثری طنزآمیز، بیشتر شبیه مرد سوم تا رمانهای به صبغه «مابعد طبیعی» خود، ابراز می­دارد. وی با طنزی مؤدبانه و سهولت بیانی درخشان، طرز فکر امریکایی را به محاکمه می­کشاند. یک روزنامه­نویس انگلیسی به نام فاولر (2)، که نقش نظاره­گر آسان­­طلب و بی­غم را ایفا می­کند؛ فوئنگ (3)، معشوقه زیبای ویتنامی وی که نه زیاده اهل معنی است و نه زیاده شهوی؛ و آلدن پایل (4)، جوان امریکایی اهل بوستون که به میدان جنگ کشانیده شده است و رستگاری جهان را به پذیرش نهادهای شگفت دموکراسی امریکایی وابسته می­داند، چهره­های داستانی اصلی این رمان­اند. «آدمی هرگز برای خرابیهایی که به بار آورده چنین انگیزه­های خوبی نداشته است.» از این­رو، پایل درصدد «بازخرید» فوئنگ برمی­آید و او را از چنگ فاولر به درمی­آورد و با خود به نیوانگلند می­برد. وی که از استقلال زیادی برخوردار است و فقط زیر نفوذ به اصطلاح کارشناسی به نام هاردینگ (5) است، در این تردیدی به دل راه نمی­دهد که، به بهانه پاسداری از ویتنام، کودکانی را قربانی کند. فاولر خود را ناگزیر می­بیند که در مقابل ابتکارات پایل، کسی که جان وی را نجات داده است بایستد و به نابودسازی وی کمک کند. در اینجا، از ورای افشای مانورهای امریکایی‌ها، سر از مسئله مسئولیت فردی درمی­آوریم: فاولر ناچار می­شود کینه خود را به عنوان عاشق معشوق از کف داده بروز دهد، انگیزه­های خود را بررسی کند، و خلاصه از موضع بی­طرفانه­ای که اصل و قاعده زندگی خویش را بر آن ساخته بود، دست بردارد. رمان با کشف جسد پایل آغاز می­شود و از یادآوری ماجراهای گذشته به فراوانی استفاده می­کند، ولی راوی داستان فاولر است؛ در حالی که همچنان ترتیب ساده زمانی را رعایت می­کند. این اثر، هرچند فاقد بُرد داستان اصل قضیه است، از لحاظ تعادل و سبک نگارش موفقیتی خیره­کننده شمرده می­شود.

صفیه اصفیا. فرهنگ آثار. سروش.

1.Graham Greene 2.Fowler 3.Phuong 4.Alden Pyle 5.Harding