کتاب «تاریخ معماری عثمانی» نوشته گادفری گودوین با ترجمه اردشیر اشراقی روانه بازار کتاب شد. مولف در گزارش خود از معماری عثمانی شیوه گاهشماری یا وقایعنگاری را در پیش گرفته و در خلال آن مباحثی را از منظر تاریخی ارایه میدهد.
به گزارش ایبنا، کتاب «تاریخ معماری عثمانی» اثر «گودوین» تاریخ پژوه پرتغالی در سال 1971 منتشر شد. این کتاب در حوزه تاریخ معماری عثمانی بسیار مهم محسوب میشود.
مترجم کتاب نخستین چاپ این کتاب را اثری جامع، کامل و منسجم در حوزه تاریخ معماری عثمانی میداند؛ به گونهای که امروزه نیز جایگاه خود را به عنوان تنها گزارش جامع و تفصیلی از معماری دو قرن اخیر ترکیه به زبان انگلیسی حفظ کرده است.
مولف در گزارش خود از معماری عثمانی شیوه گاهشماری یا وقایعنگاری را در پیش گرفته و در خلال آن مباحث فراوانی را از منظر تاریخی درباره جنگها و فتوحات، سنتها و آموزههای دینی، ساختار فرهنگی، سیاسی و اجتماعی این دوره ارایه کرده است.
وی نه تنها مساجد بزرگ را توصیف میکند بلکه به تشریح طرح، نقشه و کارکرد بناهای گرداگرد مساجد نظیر مدارس، حمامها، خانههای بزرگ، مطبخخانهها، منبعها، و آب انبارها آرامگاهها و بازارها و نیز بررسی باروها، فوارهها و پلها میپردازد.
کتاب «تاریخ معماری عثمانی» نشان میدهد که این معماری صرف نظر از تاثیراتی که از ایران، بیزانس و دیگر سبکها پذیرفته، خود سبکی جدا است. نیز با توجه به اینکه قرن هفدهم شاهد پیشرفتی در معماری شهری بود که به سبک باروک ترکی انجامید با اشاره به این سبک، تاثیر آن بر مکتب هنری رمانتیک غرب که عمدتا مغفول مانده است، بررسی شده.
در این اثر کوشیده شده تا با اشاره به گسترش قلمرو عثمانی، آمیختگی آن با اقوام و نژادهای مختلف از جمله یونانی، ارمنی و اسلاو، نظام حکومتی، مشی دینی جامعه عثمانی و تاثیر آنها بر معماری این دوره نشان داده شود.
مترجم در مقدمه طی نوشتاری میگوید، تمدن اسلامی در قرن نهم هجری با گسترش به سمت شمال تا سرزمینهای جنوبی روسیه، در آسیای صغیر پایگاهی معتبر یافت. با فتح قسطنطنیه به دست سلطان محمد معروف به «فاتح» و روی کار آمدن سلسله عثمانی در سال 857ق. سبک هنر و معماری دوره عثمانی در استانبول – پایتخت مرکزی دولت عثمانی- به شدت تحت تاثیر معماری بیزانس است.
نخستین حاکمان دودمان عثمانی سران قبایل کوچکی از شبانان و غازیان بودند که در سرحدات اسلامی سکونت داشتند. پیروان آنان دسته پرشماری از ترکان اغز بودند که پیش از حمله چنگیزخان از آسیای میانه به آناتولی گریختند. اینان سرانجام در منطقه سر دستههای این قبایل ترک و اربابان بیچون و چرای رعایای خود بودند و این رابطه، اگرچه با کاهش تدریجی نیروی آنها همراه بود، در سرتاسر تاریخ آنان ادامه یافت.
پیروزیهای عثمانیان موجب آشنایی آنان با اقوام بسیار متفاوتی همچون یونانیان، ارمنیان و اسلاوها گردید که زیر پرچم رهبران مذهبی خود جوامع ملی یا شبه مستقلی را درون حکومت تشکیل میدادند.
جامعه عثمانی در اطاعت از تعالیم دینی و به کار بستن آنها میانهرو بود و این ویژگی در معماری آنان نیز دیده میشد.
کتاب «تاریخ معماری عثمانی» از یازده فصل «پیش از تسخیر بورسه»، «بورسه-نخستین مساجد»، «بورسه-مسجد سبز و پس از آن»، «از ادرنه تا استانبول»، «سرآغاز راهی سترگ-بایزید دوم»، «سنان-پلههای پیشرفت»، «استاد سنان»، «افول قدرتها»، «مقدمات دگرگونی»، «سبک باروک و بعد از آن»، «خانههای عثمانی» و دو ضمیمه «سپاه ینیچری و نظام وقف و دارالاطعام» تشکیل شده است.
کتاب نوشته گادفری گودوین است و توسط اردشیر اشراقی ترجمه شده. این اثر در شمارگان 2000 نسخه و با قیمت 19000 تومان از سوی موسسه تالیف، ترجمه و نشر آثار هنری «متن» به فروش میرسد. کتاب شامل 521 تصویر و 81 نقشه است.
