کتاب نیوز  شناسنامه

بررسی خوراک‌های حلال و حرام

چاپ نخست کتاب «خوراکهای حلال و حرام» تالیف مژگان پورقاسم میانجی از سوی شرکت چاپ و نشر بین‌الملل منتشر و روانه بازار نشر شد.

به گزارش ایبنا، هدف این اثر، شناسایی خوردنی‌ها و نوشیدنی‌ها از منظر قرآن و روایات است و این که استفاده از آنها چه پیامدهایی در پی خواهد داشت. برای یافتن این موضوعات، از آیات پرنور قرآن کریم، روایات گرانقدر ائمه معصومین(ع) و سپس کتبی مانند کتاب‌های فقهی، پزشکی، اخلاقی که بزرگان در این زمینه به رشته تحریر درآورده‌اند استفاده شده است.

خدای بزرگ را سپاسگزاریم که به ما نعمت حیات و عقل بخشید و الطاف بی‌کرانش را برای هدایت ما فرو فرستاد، از آنجایی که انسان ملزم و مکلف به اجرای اوامر الهی است ،باید مجموعه‌ای از بایدها و نبایدها را رعایت کند و استفاده از طعام حلال و حرام هم یکی از این بایدها و نبایدها است که اگر مورد بی‌توجهی قرار بگیرد، پیامدها و خسارات جبران‌ناپذیری به همراه دارد. لذا بخشی از آیات قرآن کریم و بخش قابل توجهی از روایات، اختصاص به آن پیدا کرده است.

موضوع حلال و حرام، در بین ملت‌های مختلف از قدیم‌الایام وجود داشته است، هرچند آنها در نوع، میزان و علت محرمات با هم اختلاف نظر داشته‌اند و اکثر موارد حرام را به معتقدات، افسانه‌ها و خرافات انسان‌های ابتدایی ارتباط می‌دادند. ادیان بزرگ آسمانی دستورات و نصایح ارزنده‌ای درباره حلال و حرام با خود به ارمغان آورد و انسان را از مرحله پست خرافات و افسانه‌پرستی به مرتبه والای انسان دانا و شرافتمند ارتقا داد. ادیان آسمانی با توجه به اوضاع و احوال و پیشرفت جامعه انسانی و بر اساس سیر تکاملی جامعه‌ها، بعضی از حلال و حرام‌ها را تغییر داد.

موضوع حلال و حرام هم جزء مسائلی بود که اهل جاهلیت درباره آن در گمراهی و سرگشتگی عجیبی گرفتار بودند، به طوری که آنان اشیاء حرام و ناپاک را حلال می‌کردند و چیزهای پاکیزه و حلال را حرام می‌دانستند. از طرف دیگر، مشرکین و اهل کتاب نیز همین باورها را داشته و تبلیغ می‌کردند.

ملت عرب در دوران جاهلیت، در بی‌بندوباری و نادیده گرفتن اصول و قوانین مربوط به حلال و حرام، ضرب‌المثل عموم بوده، نوشیدن شراب و رباخواری و ... را حلال می‌دانستند.

از همه بدتر، فرزندکُشی در نظر برخی از آنان پسندیده جلوه می‌کرد. جالب این که مشرکین در حالی فرزندان خود را زنده به‌گور می‌کردند و آن را حلال می‌دانستند که اکثر نعمت‌های پاکیزه زراعی و حیوانی را بر خود حرام کرده بودند. شگفت‌تر این که، این کار را جزیی از احکام دین به حساب می‌آوردند و آن را به خدا نسبت می‌دادند.

در اسلام برای اصلاح، اصول و قواعد روشنی پایه‌گذاری شد که مسائل حلال و حرام بر اساس آنها استوار شد و ‌ترازوی حق و عدالت را برای سنجش حلال و حرام برقرار کرد. از این پس مسلمانان به درستی، حلال و حرام را با توجه به آیات و دستورات رسیده به مرحله اجرا می‌گذاشتند.

معنای لغوی حلال
در فرهنگ‌های واژگانی، معانی و تعابیر گوناگونی برای واژه حلال استفاده شده است. راغب اصفهانی چنین می‌نویسد: اصل آن از حلّ به معنای بازکردن و گشودن گره است و جوهری هم دراین نظر موافق با راغب است.

قرشی در «قاموس قرآن» چنین آورده است: «حلّ به کسره حاء، به معنی حلال، استعاره از بازکردن و گشایش چیزی است. حلال آن چیزی است که از ممنوعیت باز شده است».

معنای اصطلاحی حلال
حلال بنا به فرموده نبی اکرم(ص) آن چیز است که خداوند در قرآن حلال کرده است (الحلال ما احل‌الله فی کتابه) و چیزی که ممنوعیتی در آن نبوده و مانع انحطاط و خرابی‌ها باشد و بالاخره این که حلال مخالف حرام است.

حلال را از این جهت حلال گفته‌اند که کلمه (حل) در اصل به معنای بازکردن گره است، هم‌چنان که در مقابل آن کلمه (عقد) به معنای گره زدن است و گره بازکردن نوعی آزادی است و حلال بودن چیزی برای انسان نیز نوعی آزادی است. حلال آن است که محظوریتی در آن نیست و انجام دادنش با اجازه خداست.

کاربرد حلال در قرآن

در آیات کریمه قرآن، 48 بار مشتقات مختلفی از واژه «حل» آمده است.
نویسندگان کتاب‌های وجوه و نظائر، هفت وجه برای حلال ذکر کرده‌اند که عبارت است از: وجوب، گشایش، فرود آمدن(نزول کردن)، خروج، اجازه داشتن، آزاد کردن و مال حلال.

معنای لغوی حرام


فیروزآبادی در کتاب «القاموس‌المحیط» می‌نویسد: «ح‌ر‌م به کسره (الحرم) به معنی حرام است و جمع آن حرم می‌باشد حرم علیه: آنچه که حلال نیست». و قد حرم علیه الشیء: در لغت به معنی حرام است.

ابن‌فارس می‌نویسد: «حرم ریشه واحدی دارد و آن منع تشدید است. پس حرام ضد حلال است». همچنین در اقرب الموارد آمده است: «اصل تحریم منع است و تحریم ضد تحلیل است».
و راغب نیز در کتاب با ارزش «مفردات» گفته است: «حرام به معنی ممنوع و ضد حلال است و چیزی که از آن منع شده باشد و ممنوع بودن از چیزی یا: الف: به تکلیف و قدرت الهی است؛ ب: برای منع قهری و جبری که از نتیچه چیزی حاصل می‌شود؛ ج: یا از جهت منع عقلی یا شرعی است؛ د: یا از ناحیه کسی است که فرمانش پذیرفته می‌شود.

معنای اصطلاحی حرام
بر طبق گفتار ارزشمند حضرت محمد(ص) حرام آن چیزی است که خداوند حرام کرده است (والحرام ما حرم‌الله فی کتابه) و حرام را غیر لذیذ می‌دانند، زیرا شرع از آن نهی می‌کند.

حرام به معنای ممنوع است، وقتی می‌گویند فلان کار حرام است، معنایش این است که ارتکاب آن ممنوع است. و مالی که از طریق نامشروع به دست آید حرام، و استفاده کردن از آن موجب عذاب در روز قیامت است.

حرام، امری است که خداوند به طور حتم از آن نهی کرده باشد، به نحوی که اگر کسی خلاف آن عمل کند در قیامت مورد خشم و عقاب او قرار می‌گیرد و گاهی در دنیا نیز به مجازات شرعی دچار می‌شود. از این‌رو می‌توان گفت حرام، چیزی که ممنوعیتی در آن وجود داشته و مخالف با امر حلال باشد.

کاربرد حرام در قرآن
حرم در آیات مبارک قرآن، 83 بار با صور گوناگون و اشاره به موضوعات و حوادث مختلفی به کار رفته است که دراینجا به سه وجه آن اشاره می‌شود: منع کردن، حرام کردن، مکان و محل تحریم.

پژوهش حاضر به شیوه روش تحقیق کتابخانه‌ای، تهیه و تدوین شده است، به این معنی که با مطالعه کتاب‌های مختلف تفسیری، حدیثی، پزشکی، فقهی و اخلاقی و دیگر منابع موجود درباره موضوعات مرتبط با این پژوهش به جمع‌آوری مطالب و فیش‌برداری و سپس دسته‌بندی و تنظیم آنها اقدام شده است و حتی‌الامکان سعی شده تا از منابع دست اول و کهن استفاده شود.

این تحقیق شامل سه فصل و سیزده بخش است. در فصل اول به بررسی معنای لغوی و اصطلاحی و کاربرد حلال و حرام، طیبات و خبائث پرداخته شده است و سپس ملاک‌های حلیت و حرمت بیان می‌شود. فصل دوم به خوردنی‌ها و نوشیدنی‌های حلال و حرام می‌پردازد و در فصل سوم به بررسی عوامل و پیامدهای این خوراک‌ها پرداخته شده است.

با بررسی مطالب این اثر، به این مهم دست می‌یابیم که انسان باید در غذایی که استفاده می‌کند، دقت لازم را داشته باشد و اگر خداوند چیزی را حرام کرده، حتما مصلحتی در کار بوده است و اگر از جانب خود آن را حلال بدانیم و استفاده کنیم، این امر موجب پیامدهایی در دنیا و آخرت برای ما خواهد شد.

چاپ نخست کتاب « خوراکهای حلال و حرام» در شمارگان 3000 نسخه، 278 صفحه و بهای 38000 ریال راهی بازار نشر شد.
۱۳۸۹/۰۹/۰۷
 مطالب مرتبط 
سیری در عتبات و اماکن مقدسه
صوفیان در عروج آمدند
نیمروز عاشورای آقاتهرانی
قرآن میزان شناخت قرآن
مهدویت و ایران معاصر در مرکز
تاملی در زندگانی حضرت رقیه علیهاسلام
آرای امام(ره) در وجودشناسی عرفانی
«تاریخ معاصر ایران» تکرار شد
تازه‌های هزاره ققنوس برای محرم
پیشخوانی در تعزیه در 8 فصل
عشق در مشرب امام خمینی(ره)
نگاهی به نیایش و شفای وجود
جماعت اوج شکوه عبادت
علم به جهل داریم یا جهل به جهل؟
تفسیر حکیم استاد انصاریان
دانشنامه فلسفه استنفورد در 4جلد
منشور ستایشگری؛ رهنمودهایی به ذاکران اهل بیت(ع)
امنیت اجتماعی با رویکردی اسلامی
پرسش‌های مهم درباره خنده و شوخی
نهم ربیع؛ جهالت‌ها و خسارت‌ها
حزب الله لبنان در هشت فصل
55 پرسش و پاسخ درباره نماز
داستان حجاب در استرالیا
به بلندای خاتون کبریا
بازخوانی نظام قضایی جمهوری اسلامی
مجموعه قوانین و مقررات حجاب
سرنوشت ارواح در برزخ و اسرار اشک
تغییر رفتارهای ناهنجار همسر
خیزش‌های عقلانی شدن در ایران
70 پرسش درباره خدا با قدیانی
از وجود به موجود: امانوئل لویناس
ارتباط با همنوع از دیدگاه قرآن
پیام‎آوران تاریکی: درباره بهائیت
دانش هرمنوتیک و مطالعه تاریخ
هایدگر و استعلا: تفسیر هایدگر از کانت
اصول معرفت‌شناسی در فلسفه اسلامی
مصادیق امروزی زکات در 9 فصل
ایمان در راهروهای قدرت: انجیل در آمریکا
«غذا در قرآن» نوشته مصطفی بیان
«مکارم الاخلاق» با ترجمه شجاعی
جدال احسن در نقد شبهات وهابیان
فرهنگ جامع امثال‎الحکم: از قرآن و نهج‎البلاغه تا آثار دهخدا
از ترکیب‌بند محتشم کاشانی رونمایی شد
کوثر کربلا: تازه‌ترین اثر آیت‌الله جوادی آملی
پس از خواندن این کتاب، با خنده می‎میرید!
ابوالفضل(ع) به روایت ابوالفضل زرویی
فلسفه تربیتی امام خمینی در 458 صفحه
کافکا، به سوی یک ادبیات خُرد
از دانش تا فرزانگی: سازگاری سنت و تجدد؟
"مولف به مثابه تولیدکننده" از والتر بنیامین

هم اندیشی
ارسال صفحه به دوستان
چاپ

بایگانی  
تنبیهی برای شرق و غرب/ عبدالله جوادی آملی
گاهی انسان با توپ و گوی و چوگان بازی می‌کند، گاهی با اندیشه‌های غیر عقلی و مخالف وحی بازی می‌کند... "لَعب" را از آن جهت لَعب گفتند که ریشه لغوی‌اش لُعاب است ؛ لُعاب همان آب دهان است که هیچ کس با آب دهان سیراب نخواهد شد.
ارباب ‌و رعیت‌فرهنگی / عبدالله‌جوادی‌آملی
بعد از اینکه کسی آدم شد، حرف او می شود "بیان"... «بَهیمه» را که بَهیمه گفتند، چون حرفش مبهم است؛ حرفی برای گفتن ندارد... اگر کسی بخواهد مردم را به خود دعوت کند، بگوید: رأی من این است، تابع رأی من باشید؛ این یک ارباب و رعیتی فرهنگی است که منحوس است... شما اگر عالم ربانی نشدید، با مردم کوی و بازار فرقی ندارید! فقه فروشی کردید، فلسفه فروشی کردید،‌ تفسیر فروشی کردید... اگر کسی فخر کرد که من مقلّدم، خُب این چه فخری است عوامانه زندگی کردن؟!
مسأله مسأله‌ی دل است
او ایمان دارد به اینکه خداوند ولیّ بندگان است و در عین حال جز در برابر خدا، در برابر همه خضوع و خشوع می‌کند... اگر دنیا برای اهل خود ماندگار و نعمت‌ها و لذات آن زوال ناپذیر بود و دردها و رنج‌ها از آن برچیده می‌شد، چیزی از رغبت این زاهد مجاهد کم نمی‌گشت و دنیا را ول نمی‌کرد... هر کجا باشید او با شماست... هیچ عذابی نزد محبان و مشتاقان مثل عذاب دوری و هجران از محبوب، نیست... نفس را در این مسأله مستقل نمی‌داند و برای آن توانایی آنچنانی قائل نیست و اعتماد به نفس ندارد بلکه اعتماد به خدا دارد...
مرجع تحقیق و نه تقلید / محمد اسفندیاری
مراجع تحقیق در همه رشته‌های علوم دینی، جز فروع دین، تحقیق می‌کنند؛ قرآن، حدیث، تاریخ کلام، عرفان و ... مخاطب مراجع تقلید، مقلدان هستند و حاصل کارشان، رساله عملیه است اما مخاطب مراجع تحقیق، محققان هستند و ثمره کارشان، رساله علمیه است.
خدمات خواجه‌ی طوس / نجمه کیخا
خواجه کوشیده است با جایگزین کردن برهان به جای جدل و فلسفه، علم کلام را تا آنجا که امکان پذیر بود فلسفی نماید و نه تنها در پیشرفت علم کلام موثر باشد، بلکه فلسفه را نیز از مهجوری و انزوا خارج کند.
نویسنده‌ای که "کمی" شیطان است/رضا امیرخانی
پوشیدنِ ردای تحقیق متدلوژیک بر اندامِ لمپنیزم، بسی موهن‌تر از دشنامی است که از دهانِ یک لمپن خیابان‌گرد بیرون می‌آید... فتوای قتل رشدی به دلیل "ساب‌النبی" صادر شده بود، نه بر مبنای ارتداد... آن‌هم در روزگاری که هر سریالِ تلویزیونی در هر شبکه‌ای جرات می‌کند به مقدساتِ مسیحیت و سایرِ ادیان توهین کند.
40سال ذلت / استاد شهید مرتضی مطهری
همین‏ علی بن ابیطالب که ما اظهار تشیع او را می‏کنیم و نسبت به او حساسیت‌های‏ بی‌معنی و دروغین نشان می‏دهیم فرمود: اگر یک مرد مسلمان با شنیدن این خبر دق کند و بمیرد، سزاوار است و مورد ملامت نیست... شمر 1300 سال پیش مرد، شمر امروز را بشناس... الآن فقط یهودیان مقیم امریکا روزی یک میلیون دلار به اسرائیل کمک می‏کنند.
فلسفه به روایت کربن/ انشاءلله رحمتی
او مسیحیت را به خوبی می‌شناسد و شناخت خوبی از فلسفه‌ی غرب دارد... کربن خود را مورخ فلسفه‌ی ابن‌سینا نمی‌داند، بلکه تلاش می‌کند تا به تعبیر خود ارتباطی وجودی با ابن‌سینا برقرار کند، یعنی می‌خواهد ببیند ابن سینا برای انسان امروزی چه حرفی دارد.
کدام فرایند تکامل؟ / عبدالله ایماگر
«من که کتاب را کامل نخوانده‌ام ولی می‌گویند وجود امام زمان را زیر سؤال می‌برد و ...». سید حسین‌مدرسی مقدمه‌ای کوتاه بر ترجمه‌ی فارسی کتاب نوشته به نام «حکایت این کتاب». او آگاه از بلواهایی که به پا خواهد کرد، تلاش کرده تا از هرگونه آشوب غیر علمی جلوگیری کند که البته نتوانسته است.
فرزند ابراهیم خلیل / عبدالله جوادی آملی
در مکتب امام صادق آن مستضعفی می‌تواند پیروز بشود که فقط مستضعف در زمین باشد. اگر کسی هم مستضعف در زمین بود، هم مستضعف در آسمان، او پیروز نمی‌شود! تنها کسی پیروز می‌شود که استضعافش فقط در زمین باشد. مؤمن اگر مستضعف است، استضعافش در زمین است، وگرنه در ملکوت عالم او عظیم است.
اقتصاد اسلامی / سید محمد باقر صدر
به خطر کلی گویی‌ها و تعمیم‌های بی‌فائده در باب رابطه‌ی اسلام با عدالت اجتماعی توجه داده؛ و به اجمال متذکر می‌شود که مفهوم عدالت اجتماعی به دو اصل فرعی "تکافل عمومی" و "توازن اجتماعی" منقسم می‌شود.
شیعه در اسرائیل / معتز احمد
رسانه‌های گروهی این پدیده را خطرناک‌ترین تهدید علیه اسرائیل توصیف نمودند. شماری از گروه های "شیعی مذهب" در اسرائیل فعال هستند که به شکلی طبیعی در حال رشدند و با نهادها و گروه‌هایی ارتباط برقرار کرده‌اند که از نظر رژیم صهیونیستی بسیار خطرناک‌اند.
تو هستی، تو نمی‌میری / محمدعلی شاه‌آبادی
سؤال کردند چه هدیه و تحفه‌ای برای ما آورده‌ای؟ عرض کردم: بحارالانوار. جوابی برای آن داده نشد. اما گفتند: پیش ما چیزی داری و آن سیبی است که به آن بچه‌ی یهودی دادی برای رضای ما... دنیا دوباره تکرار نمی‌شود...
در مسیر انسانیّت / عبدالله جوادی آملی
مأموریت جوشش این است که این آب جوشیده را می‌گوید‌: تو که داغ شدی، نوبت تو تمام شد. تو باید بالا بروی، آنها که سردشان هست باید بیایند، گرم بشوند... حضرت فرمود: من حکومت را پذیرفتم برای اینکه همگان بجوشند. هیچگاه انجماد و یخ بستگی را ما امضاء نکرده‌ایم.

پیشنهاد شما
پشت جلد
فهرست
فرم عضویت در خبرنامه‌ی کتاب
اینجا متعلق به شماست
پیوندها
رادیو پنج روز
تحریم تجاری اسرائیل
یاری سالمندان برای زندگی کردن
انجمن حمایت از قربانیان سلاح‌های شیمیایی
درباره‌ی کتاب‌نیوز
روی جلد | پیشنهاد ما | نقد و نظر | بازارچه | کتابخانه | نقطه سر خط | پیشنهاد شما | دیگران | شناسنامه
کلیه حقوق متعلق است به موسسه « میراث اهل قلم » . باز نشر مطالب با ذکر « کتاب نیوز » بلامانع است.
طراحی سایت، هاست(هاستینگ)، ثبت دامنه - رادکام