محمدرضا باغبان کریمی، نویسنده عنوان کرد: کتاب تاریخ ادبیات آذربایجان از پگاه تاریخ تا انقلاب مشروطیت و پس از آنرا مورد بررسی قرار داده و توانسته به زوایای گوناگون این دوران بپردازد.
وی گفت: تاریخ ادبیات آذربایجان در قالب شش جلد و به زبان فارسی تنظیم شده که در حال حاضر دو جلد از این کتاب به چاپ رسیده است و در آن نکات برجستهای از تاریخ برای نسل امروز کشورمان روشن شده است.
کریمی تصریح کرد: در جلد اول این کتاب بیشتر سعی بر آن شده که زبان آذربایجان به کل اقوام ایران معرفی شود و نگاه به ادبیات کلاسیک بیشتر بر اساس نیازهای روز بوده تا بتواند جوابگوی خواستهها و آرمانهای جامعه امروز باشد.
وی با اشاره به اینکه در جلد اول این کتاب به زبان آذربایجان و پیدایش و وسعت ادبیات ترکی در کل دنیا پرداخته شده، افزود: ادبیات ترکی بین همه اقوام ترک جهان مشترک است، اما در مقطعی از تاریخ به شاخههای مختلفی تبدیل شده است.
او گفت: خاستگاه بخشی از این ادبیات آذربایجان بوده که میتوان از خلق کتاب «قور قود» پی به این مطلب برد و با وجودی که بسیاری از محققان و مستشرقان این کتاب را از آذربایجان ایران میدانند، اما بسیاری از ترکان جهان سعی در آن دارند که این اثر را به نام خود کنند.
این نویسنده زنجانی با اشاره اجمالی بر موضوعات شش جلد کتاب "تاریخ ادبیات آذربایجان" بیان کرد: جلد اول از پگاه تاریخ تا قرن ششم، و جلد دوم مربوط به ادبیات کلاسیک آذربایجان تا قرن نوزدهم است. در جلد سوم نیز به اسطورههای آذری و ترکی پرداخته میشود.
وی در گفتگو با ایسنا ادامه داد: جلد چهارم این کتاب به ادبیات و آثار نثر در آذربایجان اختصاص دارد و در جلد پنجم هم به ادبیات زبان عرب و زبان فارسی که در آذربایجان خلق شده، یعنی ادبیاتی که شاعران آذربایجان به آن همت گماشتهاند، پرداخته شده است. همچنین در جلد ششم هم تحولات ادبی از قرن دوازده تا انقلاب مشروطیت مورد بررسی قرار گرفته است.
کریمی تصریح کرد: با توجه به بحرانها و سرکوبهایی که در ادبیات و زبان ترکی در طول تاریخ پیش آمده است، به شکلی نبوده که آذربایجان ساکت بماند و ادبیاتی خلق نکند، بلکه در حال حاضر فرهنگ ترکی روزبهروز در حال رشد و شکوفایی است و پس از اینکه مردم به این گنجینه دست یافتند، سعی در حفظ آن کردهاند.
وی گفت: معتقدم سربلندی ایران در حفظ فرهنگ ایرانی است که شامل تمام خردهفرهنگهای اقوام ایرانی است و با حرکتی صحیح میتوان مجموعه زبانها را در ایران احیا کرد و باعث رفع تضادها و اختلافات قومی شد.
