کتاب نیوز  شناسنامه

بررسی ولایت تکوینی و ولایت تشریعی

چاپ نخست کتاب «ولایت تکوینی و ولایت تشریعی» تالیف حضرت آیت‌الله العظمی لطف‌الله صافی گلپایگانی از سوی انتشارات مسجد مقدس جمکران منتشر و روانه بازار نشر شد.

به گزارش ایبنا، این اثر که سومین کتاب از مجموعه آثار «سلسله مباحث امامت و مهدویت» است، به اختصار توضیحی درباره دو موضوع ولایت تکوینی و ولایت تشریعی ارائه می‌دهد.

معنای ولایت تکوینی
بدیهی است بحث کتاب حاضر در این رساله، بحثی علمی، اعتقادی و دینی محسوب می‌شود و بحث لفظی نیست و فرقی نمی‌کند که خصوص این لفظ (ولایت تکوینی و تشریعی) در قرآن مجید و احادیث شریفه باشد یا نباشد؛ زیرا اگر لفظ و اصطلاحی در قرآن و حدیث نباشد، دلیل بر آن نیست که معنایی که از آن اراده می‌شود و برای آن اصطلاح کرده‌اند، به الفاظ و تعابیر دیگر در قرآن و حدیث بیان نشده و مورد نفی و اثبات قرار نگرفته باشد و نتوان حق یا باطل بودن آن معنی را از کتاب و سنت استفاده کرد.

مفهوم و مدلول لفظی ولایت تکوینی
در ولایت تکوینی، ممکن است تکوین صفت ولایت باشد و در مقابل ولایت ازلی قدیمی و غیر حادث و غیرتکوینی الهی اطلاق شود و به عبارت دیگر، از آن ولایت غیرتکوینی الهی اطلاق شود و به دیگر عبارت، از آن ولایت حادث و ایجاد شده اراده شود.

سخن نهایی و معقول
کسانی که در قبول ولایت تکوینی و تصرفات معصومین(علیهم‌السلام) در امور تکوینی از بیم وقوع در شرک و تفویض و غلو (و در حقیقت به علت جهل به معنی ولایت ایشان) تامل دارند، نهایت چیزی را که در اینجا ـ‌با وجود وقایع عینی و مسلم خارجی که هر یک حکایت از ولایت آن بزرگواران دارد‌ـ‌ می‌توانند احتمال دهند و بیش از آن نمی‌توانند. به این دلیل است که بگویند؛ آنچه به نظر ما تصرف و اختیار و ولایت بر کاینات است، تصرف و اختیار به نحوی که مردم برخود و افعال خود و آنچه مسخر آنهاست دارند، نیست؛ بلکه در این تصرفات فاعل بلاواسطه خداست؛ چنانکه اشاعره از اهل سنت، در مورد افعال عباد همین حرف را زده‌اند و در مقام مبالغه در توحید افعالی، اثبات نقص کرده‌اند که در هنگام دعا و توجه یا اراده و خواست نبی یا وصی، فعل را انجام می‌دهد. به عنوان مثال، شق‌القمر می‌کند، درخت را به سوی پیغمبر سیر می‌دهد، سوسمار را به نطق درمی‌آورد، بیمار را شفا می‌دهد، مرده را زنده می‌سازد، خود ولی یا کسی را که او خواسته است طی‌الارض می‌دهد، جمع کثیری را با طعام قلیلی اشباع و سیر می‌کند و امثال این کارها را انجام می‌دهد و نسبت این افعال به نبی یا وصی مجاز است.

تذکر یک مطلب مهم
مطلبی که تذکرش در اینجا لازم است، این که افعال و کارهای خدا، مثل خلق و رزق و اماته و احیا و سایر افعالی که اسمای حسنی بر آنها دلالت دارند، گاهی به واسطه یا وسایطی انجام می‌گیرد و در این صورت به واسطه نیز مستند می‌شود و منافی با توحید نیست؛ خواه آن که واسطه عاقل و ذی‌شعور نباشد یا عاقل و صاحب شعور باشد.

معنای ولایت تشریعی
شکی نیست که ولایت حقیقی بر تشریع احکام و جعل قوانین و نظامات عبادی، معاملاتی، مالی، اقتصادی، سیاسی، قضایی، کیفری، اجتماعی و احوال شخصی و تعلیم و تربیت و امور دیگر، فقط و فقط اختصاص به ذات بی‌زوال حضرت حق ـ‌عز اسمه‌ـ‌ دارد و خداوند متعال را در این مورد نیز شریک و عدیل و همتایی نیست.

بر اساس مطالب کتاب، هیچ‌کس، نه به عنوان فردی و مقام مادی یا معنوی و نه به عنوان عموم و نمایندگی از جانب عموم، حق قانون‌گذاری و انشای نظامات و مقررات را ندارد و بدترین استعبادها و کثیف‌ترین قبول استعبادها که کرامت و شرافت انسانیت از آن ابا دارد و بزرگ‌ترین ننگ جامعه و دلیل انحطاط افراد و بی‌شخصیتی و ضایع شدن ارزش‌های انسانی محسوب می‌شود، این است که فردی بخواهد احکام و فرمان‌های خود را نظام زندگی و حیات دیگران قرار دهد و افراد، استثمار و استعباد شده هم او را صاحب این حق بشمارند و فکر و حکم او را بر خود و نوامیس خود حاکم بشمارند و خود را مجری اوامر و پیرو منویات او بگویند.

یکی از حقایق آزادی‌بخش توحیدی اسلام که درک آن دلیل رشد فکری به شمار می‌آید، همین است که فردی مالک مقدرات فرد دیگر نیست و حق استضعاف احدی را ندارد و حدود و نظامات فقط از جانب خدا تعیین می‌شود و جاری ساختن نظامات دیگر، خروج عبودیت خدا و تجاوز به حریم حکومت و قوانین اوست: «ان الحکم الا لله امر الا تعبدوا الا ایاه؛ تنها حکم‌فرمای عالم، وجود خداست و امر فرموده که جز او را عبادت نکنید(یوسف، آیه 40)».

آیت‌الله العظمی لطف‌الله صافی گلپایگانی معتقد است که «ولایت بر قانوان‌گذاری ـ‌اگر صحت جعل آن برای غیرخدا ثابت شد‌ـ حتما باید به جعل و اعطای خدا باشد، و ولایت تشریعی بر جعل احکام و تشریع قوانین و نظامات ـ‌چه تشریعیه از باب صفت به حال متعلق موصوف صفت ولایت باشد و یا اینکه صفت خود ولایت باشد، و مراد آن‌گونه ولایت بر قانونگذاری باشد که با جعل و تشریع اعطا شده باشد که در مقابل ولایت حقیقه الهیه بر تشریع قرار دارد‌ـ باید از جانب خدا باشد و از جانب غیرخدا اگرچه تمام افراد جامعه باشند، صحیح نیست و مداخله در شوون و اختصاصات الهی و مشرکانه است، چنان‌که در تعیین زمامدار و ولی‌امور خلق نیز همین معیار را باید رعایت کرد و از منطقه حکومت و سلطنت الهی به اندازه سر مویی نباید خارج شد.»

بنابراین، در این که یک معنای ولایت تشریعی، ولایت به نحو جعل و تشریع بر امور تشریعی و جعل قانون است، شبهه‌ای نیست، چنان‌که در این که این ولایت از جانب خدا به طور کلی و در جعل تمام قوانین و احکام، به پیامبر اکرم(ص) هم اعطا نشده است، سخنی نیست و عقل و نقل بر آن اتفاق دارند.

آنچه مورد بحث است، این که:آیا در بعضی از موارد، این ولایت به پیغمبر اکرم(ص) و ائمه هدی(علیهم‌السلام) تفویض شده و مانع شرعی و عقلی دارد یا نه و این مطلبی است محتاج به تامل و تحقیق که در این اثر به آن پاسخ داده شده است.

معنای دیگر ولایت تشریعی
معنای دیگر ولایت تشریعیه، ولایتی است که کسی بر حسب تشریع و حکم خدا بر چیزی یا شخص یا اشخاصی داشته باشد که از آن تعبیر به ولایت شرعیه نیز می‌شود. وقتی این ولایت را به «تشریعیه» توصیف کنیم، در مقابل ولایت تکوینیه است که به تکوین و احداث خارجی موجود شده، نه به تکوین انشایی و اعتباری. وقتی هم آن را به «شرعیه» توصیف کنیم، در مقابل ولایت‌های غیرشرعیه و جائره است.
بر اساس مطالب کتاب، این ولایت، بی‌اشکال به اقسامی که دارد، ثابت است و آیات قرآن و صدها حدیث معتبر بر آن دلالت دارند و بخش مهمی از فقه اسلام، درباره این ولایت و اقسام و حدود آن است.

چاپ نخست کتاب «ولایت تکوینی و ولایت تشریعی» در شمارگان 2000 نسخه، 134 صفحه و بهای 14000 ریال راهی بازار نشر شد.
۱۳۹۰/۰۴/۰۵
 مطالب مرتبط 
بازخوانی نظام قضایی جمهوری اسلامی
خیزش‌های عقلانی شدن در ایران
دانش هرمنوتیک و مطالعه تاریخ
ایمان در راهروهای قدرت: انجیل در آمریکا
جامعه‌شناسی دین در شرق باستان
آزادی از نگاه شهید مطهری در نمایشگاه
سقراط: یونانی‌ جویای حقیقت در عهدباستان
فیلسوفان بزرگ از زمان سقراط تا فوکو
چاپ دوم اندیشه‌های سیاسی سید مرتضی
چاپ دوم "سیاست در دامان عرفان"
نقش امیرالمومنین‌(ع)در حرکات تمدن‌اسلامی
رقابت 7 مذهب با اسلام برای اداره جهان
امام موسی صدر: موفق در نظر و اجرا
انتشار چاپ بیست و هشتم "فروغ ابدیت"
"پایان یک رؤیا" در نقد مارکسیسم
مجموعه مقالات همایش مردمسالاری دینی
نگرشی بر فلسفه سیاسی اسلام
الاهیات انتقادی: رویکردی بدیل اما ناشناخته
برندگان دهمین کتاب فصل ویژه تابستان 88
"خورشید ری" زندگی شیخ کلینی
"سقراط، عیسی و بودا" به ایران آمدند
لبنان به روایت امام موسی صدر و شهید مصطفی چمران
نگاهی به تمدن‌های شرق و غرب
نگاهی گذرا به حقوق بشر از دیدگاه اسلام
شایستگان تقدیر کتاب سال معرفی شدند
نگاه اسلام به فقر و فقرزدایی
کتب‌دانشگاهی نه بومی است نه اسلامی
مناسبات اخلاق و سیاست اسلامی
زن مسلمان از نگاه یک مستندساز ترکیه‌ای
همزیستی مسالمت‌آمیز اسلام با حقوق بین‌الملل
معرفی برندگان سیزدهمین دوره‌ی کتاب سال کرمان
توضیح‌المسائل آیت‌الله بهجت به چاپ هشتاد رسید!
تمدید فراخوان جشنواره نقد کتاب
"گفتمان حدیثی بغداد و قم" منتشر شد
بررسی مکتوب "دین و فرآیند جهانی شدن"
اولین گزارش جامع از چیستی "پژوهشگاه حوزه و دانشگاه"
"سیرک هولوکاست" در راه است
"جهانی شدن اخلاق" منتشر می شود
دویست و یکمین پگاه حوزه منتشر شد
پرسمان قرآنی نبوت، منتشر شد
فصلنامه "بانوان شیعه" منتشر شد

هم اندیشی
ارسال صفحه به دوستان
چاپ

ادبیاتتاریخ و سیاستدین و فلسفهعلوم انسانیهنرمرجع

بایگانی  
شما در زباله‌دان تاریخ / عبدالله جوادی ‌آملی
این چنین نیست که اگر کسی خواست خدای ناکرده از راه خلاف به مقصد برسد، خدای غیور صبر کند، این چنین نیست... حتی بدهای شما را هم با «یا ایها الذین آمنوا» می‌گویم، پرده‌دری نمی‌کنم، اسرار را فاش نمی‌کنم... من دین خودم را به دست شماها حفظ نمی‌کنم. شما را می‌برم در زباله‌دان تاریخ، یک عده انسان مؤمن را می‌آورم.
۱۳۹۲/۰۳/۲۶
"پایان تک صدایی" در صدا و سیمای ملی
نکته قابل تامل درباره این مراسم، عدم پوشش خبری آن توسط طیف وسیعی از رسانه های دولتی است. خبر برگزاری این مراسم که دو روز قبل به تمام رسانه‌ها ارسال شده بود؛ متاسفانه فقط در برخی _ که غالبا غیر دولتی هستند_ منتشر شد. جالب اینکه "خبرگزاری مهر" با وجودی که تنها رسانه‌ی دولتی بود که این خبر را منتشر کرد؛ اما ساعتی بعد آن را از روی خروجی حذف کرد!
۱۳۹۲/۱۲/۰۶
چه چیز بر حاکمان مسلمان حرام است؟
امکان ارتباط مستقیم با حکام، صرفا برای آن نیست که فقیران و محتاجان و گرفتاران، با «عرض حاجت» و دراز کردن دست، ذلت سؤال و خفت درخواست را به نمایش گذارند و به لقمه نانی برسند، چه اینکه فلسفه این «بار عام» دادن، فراهم آمدن مجال دست بوسی نیست، بلکه این ارتباط برای آن است که فرمانروایان، از واقعیت های زندگی مردم اطلاع پیدا کنند، و بجای آنکه به اتکای گزارشهای مکتوب کارگزاران خود و یا به استناد نظرات دولتمردان، درباره ی وضع جامعه داوری نمایند، بر مبنای «مشاهدات» خود از «متن مردم» و «عموم شهروندان»، قضاوت کنند.
۱۳۹۱/۰۲/۲۷

بایگانی
گیشه سینما در سال 92
برندگان اسکار2013 معرفی شدند
تمشک‌ طلایی برای ویل اسمیت و پسر
شب‌های روشن دوباره اکران شد
"بوسیدن روی ماه" فقط در 10سینما
گورگیر: قصه بهرام گور، در تئاترشهر
33 درصد نیل سایمون در ایرانشهر
"کلکسیون" در فرهنگسرای نیاوران
"داستان گرگ خیالباف" ویژه کودکان
به دهکده‌جهانی خوش اومدی پینوکیو!
شاه عالمتاب در فرهنگسرای نیاوران
"عالی جناب‌کرم" در سالن مولوی
تئاتر شهر میزبان "خواجه نصیرالدین"
بابک حمیدیان با "مکبث" در ایرانشهر
«چمران» در قاب تصویر حاتمی‌کیا
نمایشگاه نقاشیخط در گالری ساربان

بایگانی  
بانوی خانه که نباشد!
سید علی موسوی
از دفترچه‎ی خاطرات یک دوشیزه
چخوف/ رضا آذرخشی، هوشنگ رادپور
ساعت تولد بچه‌ی سیزدهم
راد والاس / ملیسا وفایی کیا
حمام
سید علی موسوی
اژدهای پنجاه و یکم
هی وودبرون
سه فصل از سقای آب و ادب
سید مهدی شجاعی
دو شاه و دو هزارتو
خورخه لوئیس بورخس/م.طاهرنوکنده

بایگانی  
چشم تو غزل عامیانه خوبی‎ست
حسن صادقی پناه
زندگی آهنگ زیبای النگوهای توست
رضا نیکوکار
ما روزهای جمعه تعطیلیم ...
ابوالفضل زرویی نصرآباد
اصلا چه مرگتست؟
مهرداد نصرتی
دعوا سر لحاف است
امید مهدی نژاد

بایگانی  
همه را شکل یار می‌بینم
محمد نظری ندوشن
گام به گام درمان یک بیماری
رویا صدر
پیامهای تبریک رئیس‌جمهور
شهرام شکیبا
مناظره‌ی فردوسی‌پور با ده‌نمکی
محسن حدادی

بایگانی  
نشستن با کتاب
برای غربت فتح
میان اشک و لبخند
10جلد برگزیده‌ی 2008

بایگانی  
و اینک آخر الزمان...
سمیه کاووسی
مبادا خون سیاوش بر زمین بریزد
مرجان فولادوند
بوی پیراهن یوسف
حسین شرفخانلو

       


پیشنهاد شما
پشت جلد
فهرست
فرم عضویت در خبرنامه‌ی کتاب
اینجا متعلق به شماست
پیوندها
رادیو پنج روز
پاتوق کتاب
تحریم تجاری اسرائیل
یاری سالمندان برای زندگی کردن
انجمن حمایت از قربانیان سلاح‌های شیمیایی
درباره‌ی کتاب‌نیوز
روی جلد | پیشنهاد ما | نقد و نظر | بازارچه | کتابخانه | نقطه سر خط | پیشنهاد شما | دیگران | شناسنامه
کلیه حقوق متعلق است به موسسه « میراث اهل قلم » . باز نشر مطالب با ذکر « کتاب نیوز » بلامانع است.
طراحی سایت، هاست(هاستینگ)، ثبت دامنه - رادکام