کتاب نیوز  شناسنامه

بررسی اقتدارگرایی ایرانی در عهد قاجار
کتاب «اقتدار گرایی ایرانی در عهد قاجار» به بررسی مبانی ساختاری، رفتاری و مدیریتی نظام اقتدارگرا در عصر قاجار (1193ـ1344 هجری قمری) پرداخته است. در این بررسی نحوه ظهور قاجاریه شرح داده شده و به مشکلات سیستم‌سازی در ایران در دوره پادشاهی قاجار (آقامحمدخان، فتحعلی‌شاه، محمدشاه، ناصرالدین‌شاه) توجه شده است.

به گزارش ایبنا، در کتاب «اقتدار گرایی ایرانی در عهد قاجار» به رفتار ایرانیان در عهد قاجار در چارچوب عنوان‌هایی چون ضعف در ایجاد حفظ روابط پایدار، تمایل در بر هم زدن توافق‌ها، عصبانی شدن سریع، ناسازگاری در کار تشکیلاتی مطرح و درباره تأثیر این رفتارها در منظومه اقتدارگرایی عهد قاجار ایرانی اشاره کرده و در یک بررسی تطبیقی مفهوم کانونی که در چهار قرن اخیر برای خروج از اقتدارگرایی مطرح شده است، در میان کشورهایی چون ژاپن، چین، آمریکای لاتین و ایران مورد مقایسه قرار گرفته است.

کتاب با نگارش مقدمه‌ای از دکتر محمود سریع‌القلم (استاد دانشگاه شهید بهشتی) در پنج فصل تدوین شده است. در پیش‌گفتار نویسنده اصلاح فکر را مقدمه اصلاح هر نوع نارسایی دانسته و پدیده اقتدارگرایی را در ایران نه تنها دولتی، بلکه در ناخودآگاه فرهنگ عمومی نیز جاری و فعال می‌داند و برخلاف مبانی نظری ارایه شده توسط برخی نویسندگان ایرانی که توسعه سیاسی را شرط خروج از اقتدارگرایی دانسته‌اند، او عقیده دارد مادامی که مردم به لحاظ معیشتی گرفتار حقوق دولت‌اند، فرصت فکر کردن مستقل و تغییر مستقل را پیدا نخواهند کرد.

نویسنده، این کتاب را به عنوان مقدمه‌ای نظری؛ در ادامه تحقیقات فرهنگ و توسعه خویش در کتاب «فرهنگ سیاسی ایران» که در سال 87 منتشر شده، تألیف کرده است.

مبانی ساختاری، رفتاری و مدیریتی نظام‌ اقتدارگرا
فصل نخست کتاب «مقدمه نظری: مبانی ساختاری، رفتاری و مدیریتی نظام‌ اقتداگرا» نام دارد و سریع‌القلم مباحث تحقیق را بر دو محور استوار می‌داند، نخست این که نظام اقتدارگرایی حاکم بر ایران در دوره قاجار چه خصوصیاتی داشته و چگونه تداوم پیدا کرده و دوم، به چه علت اهتمام‌هایی که برای تغییر اقتدارگرایی به کار گرفته شد، عموما ناموفق بوده‌اند؟

وی همچنین از ویژگی‌های ناخودآگاه فرهنگ اقتدارگرایانه نیز سخن می‌گوید که قرن‌ها در باطن فرهنگی و رفتاری ملت نهادینه شده است. قدرت‌خواهی و زیاده‌روی در قدرت‌خواهیِ افراد، تنها با تدوین یک نظام حقوقی و ایجاد منافع برابر و متضاد در برابر قدرت‌خواهی به دست می‌آید. رمز تداوم اقتدارگرایی در ایران، بنیان‌های ضعیف ایرانیان در کارِ گروهی و تشکل‌ و چانه‌زنی است.

نظریه‌پردازی‌های «قدرت» در علم سیاست به «خوب بودن» آدم‌ها و سیاستمداران اعتقاد دارد ولی به «خوب ماندن» آن‌ها اعتماد ندارد. چاره تنها قرار دادن نظام سیاسی و قدرت در یک چارچوب حقوقی است. در بی‌قاعدگی رفتاری، پیش‌بینی رفتار نه تنها دشوار بلکه امکان‌ناپذیر می‌شود. در این فضا، وقایع تصادفی، جایگزین فکر و بحث و تصمیم‌گیری مبتنی بر شناخت و شایسته‌سالاری است. در این فصل با نظام اقتدارگرایی و پی‌آمدهای اجتماعی، اندیشه و نقد آن و همچنین رقابت و زمان و جایگاه تملق و بی‌اخلاقی در این نظام هم مواجه‌ایم.

انحطاط صفویه، سقوط زندیه و ظهور قاجاریه
فصل دوم  انحطاط صفویه، سقوط زندیه و ظهور قاجاریه نام دارد و در این فصل به وضوح حاکمیت رفتارهای فی‌البداهه، مزاجی و خودخواهی سیاستمداران و زمامداران را مشاهده می‌کنیم که ریشه بسیاری از اعمال آن‌ها، در کینه‌ توزی و انتقام بوده است. پس می‌توان میان اقتدارگرایی از یک طرف و آفات گسترده رفتار اجتماعی و فرهنگی در میان ایرانیان از جمله تملق، چند شخصیتی، دروغ، عصبانیت، بی‌اخلاقی، حذف رقبا، نابودی منتقد، فقدان رقابت منطقی، سلیقه‌گرایی و ... تقارن برقرار کرد.

تداوم نظام اقتدارگرایانه در عصر قاجار
فصل سوم به تداوم نظام اقتدارگرایانه در عصر قاجار می‌پردازد. این فصل با مقدمه‌ای نظری بر مشکلات سیستم‌سازی در ایران که منجر به عقب‌ماندگی‌های فراوان شد، به خلاصه‌ای از حضور شاهان قاجار، آقا محمدخان، فتحعلی‌شاه، محمدعلی شاه، ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه پرداخته و سپس در قسمتی به تضادهای فلسفی و فکری در ایران اشاره کرده و مطالب را با حضور محمدعلی شاه و احمدشاه خاتمه داده است.

خروج از اقتدارگرایی و یک بررسی مقایسه‌ای
خروج از اقتدارگرایی: یک بررسی مقایسه‌ای عنوان فصل چهارم است. سریع‌القلم معتقد است که در هیچ کشوری خروج از اقتدارگرایی با یک یا چند واقعه صورت نپذیرفته بلکه این امر به صورت یک جریان و فرآیند بوده است. نویسنده این فصل را پیرامون مفهوم کانونی «حق انتخاب در قالب یک ساختار» که در چهار قرن اخیر برای خروج از اقتدارگرایی مطرح شده، ارایه کرده است. سپس در نتایج به نحوه دسترسی به امکانات بشر و ابداع «سیستم بازار» اشاره و بقای انسان را در حیطه کار و ابداع و تلاش فردی و جمعی و مستقل تفسیر کرده و بر این اساس به نظریات اقتصادی حاکم بر جهان پرداخته است.

در نتیجه، «زمان» و «نحوه شکل‌گیری» و «درجه استقلال» بخش تجاری، خصوصی و اقتصادی از دولت، را عاملی تعیین‌کننده در خروج تدریجی از اقتدارگرایی دانسته است. با این وجود در عمل در تصمیم‌گیری‌ها و توازن نیروهای سیاسی، برتری کمی و کیفی مردم سالاران نسبت به اقتدارگرایان را هم برای خروج از استبداد ضروری دانسته است.

متغیرهای دخیل در عقب‌ماندگی و اقتدارگرایی
فصل پنجم به نتیجه‌گیری کتاب «اقتدارگرایی ایرانی در عهد قاجار» اختصاص دارد. در این فصل نویسنده ساختاری از متغیرهای دخیل در عقب‌ماندگی و اقتدارگرایی عصر قاجار را ارایه می‌دهد و ضمن مطرح ساختن مشکلات ساختاری، راه‌حل‌ها را نیز به طور غیر مستقیم بیان می‌کند.

این فصل 44 نمونه از صفات و ویژگی‌های رفتاری و معاشرتی ایرانیان عهد قاجار را در فهرستی ارایه می‌کند و معتقد است که این خصلت‌ها هم در سطح جامعه و هم در سطح حاکمان و روشنفکران رواج داشته است، (ص 216) چنانچه در نظام سیاسی و فرهنگی دوره پهلوی نیز نمود یافته بود.

چاپ نخست کتاب «اقتدارگرایی ایرانی در عهد قاجار» را نشر و پژوهش «فروزان روز» در 225 صفحه با شمارگان 3300 نسخه و بهای 7500 منتشر کرده و در دسترس تاریخ‌پژوهان قرار داده است.
۱۳۹۰/۱۰/۱۲
 مطالب مرتبط 
مرد بزرگی به دور از سیاست و فمینیسم!
بازخوانی مفهوم غلوّ در مناسبات فکری تشیّع
دیپلماسی و امنیت انرژی در 296صفحه
خطر بسیار بزرگ حکومت از زبان استاد حکیمی
قانون مردمان به روایت جان راولز
مثلث استعمار: تجاوز، کودتا، ترور
میراث تمدنی ایران در 1160 صفحه
مقایسه‌ی امام خمینی(ره) و جمال عبدالناصر
باستان‌شناسی پیش از تاریخ بین‌النهرین
جایزه‌ی علمی بریتانیا برای "زندگینامه بویل"
ترجمه‌ی "درباره طبیعت و زبان" چامسکی
از هانتیگتون وخاتمی تابن‌لادن به‌روایت زیباکلام
زنان فلسطینی؛ تاریخ‌های شفاهی
کیستی ما و تهدیدهای فراروی
انتشار مجله فرهنگ ویژه امام موسی صدر
شرح حال"غول‌های روانشناسی خودیار"
مناسبات فرهنگی ـ تاریخی ایران و عراق
مقاله‌های سروش دباغ درباره‌ی روشنفکری
انتشار شماره چهارم ماهنامه "مهرنو"
قدرت‌افکنی، الزامی برای بازدارندگی
زیست‌شناسی در برابر فمینیسم!
درباره‌ی زمستان داغ طولانی سرمایه‌داری!
نگاهی‌به تضاد تجددشناسی و غرب‌شناسی
برنامه‌ای برای پیشرفت وعدالت در357صفحه
جامعه‌شناسی سلطه در نمایشگاه تهران
100نویسنده‌ی زن به انتخاب گاردین
بررسی مفهوم بیگانگی در آثار ژولیا کریستوا
بررسی چیستان چهارشنبه سوری
اطلاعاتی تازه درباره‌ی کنفوسیوس چینی
دکترین شوک؛ ظهور سرمایه‌داری فاجعه
شورا‌ها و شهرداری‌ها از نگاه قانون
گفت‌وگوهایی از جنس"خرد حقیقت مدرنیته"
رجال و نساء سیاسی در بازار کتاب
بررسی مبانی، ادله و اختیارات ولایت فقیه
دیدگاه اساتید دانشگاه‌های ایران درباره جنگ
"اسطوره و آیین"بدون اشاره به اساطیر ایرانی
اسپانیایی‌تبارها در ساختار قدرت ایالات متحده
چالش‌ها و فرصت‌های حوزه نفت در قرن 21
نقد فمینیسم در "وای وای اروپا، آمریکا"!
چگونه پول و قرض رویای آمریکا را ساخت
دموکراسی از دید امام(ره) و دیوید بیتهام
بررسی صدمات ناشی از مهمات عمل نکرده بر زندگی قربانیان : به روایت جانبازان
درآمدی بر جامعه‌شناسی ایران امروز
چاپهای تبلیغات/کالین مور
روایت دیلتای از تاریخ هرمنوتیک
تشکل جهان تاریخی در علوم انسانی
تغییرات اجتماعی در اندیشه‌ی سید جمال
دغدغه‌های امروز مطبوعات در 112 صفحه
معناشناسی نگاره فروهر در ایران باستان
قوانین جزایی و کیفری در ایران باستان

هم اندیشی
ارسال صفحه به دوستان
چاپ

ادبیاتتاریخ و سیاستدین و فلسفهعلوم انسانیهنرمرجع

بایگانی  
شما در زباله‌دان تاریخ / عبدالله جوادی ‌آملی
این چنین نیست که اگر کسی خواست خدای ناکرده از راه خلاف به مقصد برسد، خدای غیور صبر کند، این چنین نیست... حتی بدهای شما را هم با «یا ایها الذین آمنوا» می‌گویم، پرده‌دری نمی‌کنم، اسرار را فاش نمی‌کنم... من دین خودم را به دست شماها حفظ نمی‌کنم. شما را می‌برم در زباله‌دان تاریخ، یک عده انسان مؤمن را می‌آورم.
۱۳۹۲/۰۳/۲۶
"پایان تک صدایی" در صدا و سیمای ملی
نکته قابل تامل درباره این مراسم، عدم پوشش خبری آن توسط طیف وسیعی از رسانه های دولتی است. خبر برگزاری این مراسم که دو روز قبل به تمام رسانه‌ها ارسال شده بود؛ متاسفانه فقط در برخی _ که غالبا غیر دولتی هستند_ منتشر شد. جالب اینکه "خبرگزاری مهر" با وجودی که تنها رسانه‌ی دولتی بود که این خبر را منتشر کرد؛ اما ساعتی بعد آن را از روی خروجی حذف کرد!
۱۳۹۲/۱۲/۰۶
چه چیز بر حاکمان مسلمان حرام است؟
امکان ارتباط مستقیم با حکام، صرفا برای آن نیست که فقیران و محتاجان و گرفتاران، با «عرض حاجت» و دراز کردن دست، ذلت سؤال و خفت درخواست را به نمایش گذارند و به لقمه نانی برسند، چه اینکه فلسفه این «بار عام» دادن، فراهم آمدن مجال دست بوسی نیست، بلکه این ارتباط برای آن است که فرمانروایان، از واقعیت های زندگی مردم اطلاع پیدا کنند، و بجای آنکه به اتکای گزارشهای مکتوب کارگزاران خود و یا به استناد نظرات دولتمردان، درباره ی وضع جامعه داوری نمایند، بر مبنای «مشاهدات» خود از «متن مردم» و «عموم شهروندان»، قضاوت کنند.
۱۳۹۱/۰۲/۲۷

بایگانی
گیشه سینما در سال 92
برندگان اسکار2013 معرفی شدند
تمشک‌ طلایی برای ویل اسمیت و پسر
شب‌های روشن دوباره اکران شد
"بوسیدن روی ماه" فقط در 10سینما
گورگیر: قصه بهرام گور، در تئاترشهر
33 درصد نیل سایمون در ایرانشهر
"کلکسیون" در فرهنگسرای نیاوران
"داستان گرگ خیالباف" ویژه کودکان
به دهکده‌جهانی خوش اومدی پینوکیو!
شاه عالمتاب در فرهنگسرای نیاوران
"عالی جناب‌کرم" در سالن مولوی
تئاتر شهر میزبان "خواجه نصیرالدین"
بابک حمیدیان با "مکبث" در ایرانشهر
«چمران» در قاب تصویر حاتمی‌کیا
نمایشگاه نقاشیخط در گالری ساربان

بایگانی  
بانوی خانه که نباشد!
سید علی موسوی
از دفترچه‎ی خاطرات یک دوشیزه
چخوف/ رضا آذرخشی، هوشنگ رادپور
ساعت تولد بچه‌ی سیزدهم
راد والاس / ملیسا وفایی کیا
حمام
سید علی موسوی
اژدهای پنجاه و یکم
هی وودبرون
سه فصل از سقای آب و ادب
سید مهدی شجاعی
دو شاه و دو هزارتو
خورخه لوئیس بورخس/م.طاهرنوکنده

بایگانی  
چشم تو غزل عامیانه خوبی‎ست
حسن صادقی پناه
زندگی آهنگ زیبای النگوهای توست
رضا نیکوکار
ما روزهای جمعه تعطیلیم ...
ابوالفضل زرویی نصرآباد
اصلا چه مرگتست؟
مهرداد نصرتی
دعوا سر لحاف است
امید مهدی نژاد

بایگانی  
همه را شکل یار می‌بینم
محمد نظری ندوشن
گام به گام درمان یک بیماری
رویا صدر
پیامهای تبریک رئیس‌جمهور
شهرام شکیبا
مناظره‌ی فردوسی‌پور با ده‌نمکی
محسن حدادی

بایگانی  
نشستن با کتاب
برای غربت فتح
میان اشک و لبخند
10جلد برگزیده‌ی 2008

بایگانی  
و اینک آخر الزمان...
سمیه کاووسی
مبادا خون سیاوش بر زمین بریزد
مرجان فولادوند
بوی پیراهن یوسف
حسین شرفخانلو

       


پیشنهاد شما
پشت جلد
فهرست
فرم عضویت در خبرنامه‌ی کتاب
اینجا متعلق به شماست
پیوندها
رادیو پنج روز
پاتوق کتاب
تحریم تجاری اسرائیل
یاری سالمندان برای زندگی کردن
انجمن حمایت از قربانیان سلاح‌های شیمیایی
درباره‌ی کتاب‌نیوز
روی جلد | پیشنهاد ما | نقد و نظر | بازارچه | کتابخانه | نقطه سر خط | پیشنهاد شما | دیگران | شناسنامه
کلیه حقوق متعلق است به موسسه « میراث اهل قلم » . باز نشر مطالب با ذکر « کتاب نیوز » بلامانع است.
طراحی سایت، هاست(هاستینگ)، ثبت دامنه - رادکام