کریستین بونو: واقعیات عرفان امام (ره) در غرب شناسانده نشده است.
نشست «امام خمینی (ره)؛ عارف ناشناخته قرن» با سخنرانی کریستین بونو - صاحبنظر فرانسوی - برگزار شد.
بهگزارش ایسنا، در این نشست، بونو که موضوع سخنرانیاش تز دکتریاش بود، در سخنانی گفت: از این تز در سال 1995 در دانشگاه سوربن دفاع شد. وقتی این تز را مینوشتم، برخی از آثار مهم امام خمینی (ره) هنوز منتشر نشده بودند.
وی افزود: در سال 1985 میلادی هیچ آشنایی با امام خمینی نداشتم و از طریق رسانههای گروهی اطلاعاتی داشتم و آن رسانهها اسلام امام [ره] را اسلام اخوانالمسلمین میدانستند؛ درحالیکه این اسلام با اسلام اخوانالمسلمین تفاوت فاحشی دارد.
او تاکید کرد: جالب این است که اختلاف فاحش بین واقعیات عرفان امام خمینی (ره)، نه فقط در چهرهای است که از ایشان در این رسانههای گروهی نشان میدادند، بلکه در تحقیقات و کتابها و کارهای علمی - و نه فقط کارهای علمی غربیها - هم هست. مثلا داریوش شایگان کتابی نوشته است با نام «انقلاب دینی چیست؟» و از اول تا آخر کتاب فقط از علی شریعتی حرف زده و نتیجه تز او این بوده که انقلاب دینی یعنی ایدیولوژیک کردن دین و از امام (ره)، عرفان و نظراتشان حرفی نیست.
بونو در ادامه گفت: برای شروع این پژوهش در ابتدا نگاه کردم چه چیزی در این زمینه هست. دیدم در زبانهای غربی هیچ چیزی که به کار بیاید، وجود ندارد. متاسفانه خیلی بیشتر از کارهایی هم که در دانشگاههای غربی انجام شده، اینجا انجام نشده، و واقعا باید یک گوهر را از دست بدهیم تا بفهمیم که این گوهر چقدر ارزش دارد.
او اضافه کرد: اول که میخواستم این تز را بنویسم، فکر میکردم میتوانم درباره عرفان سید روح الله موسوی خمینی چیزی بنویسیم؛ بعد از آن فهمیدم که چه آثار فراوانی دارند و هر کدام با چه عمقی. اما بر زبان فارسی هم تسلط نداشتم و دیدم که نمیشود.
این صاحبنظر فرانسوی همچنین اظهار داشت: یکی از ویژگیهای آثار عرفانی امام خمینی(ره)، تمرکز بر یک مطلب اصیل و اساسی، یعنی سیر و سلوک است. تمام مطالبی را که ایشان مطرح کردند، میتوان در چهار دسته تقسیم کرد: اول: مقصد سیر و سلوک، دوم: خود سالک که در طلب سیر و سلوک است، سوم: طریق سیر و سلوک و آخر: وسیله براساس این معیارهاست.
او اشاره کرد: بهدلیل گستردگی این حوزهها تصمیم گرفتم که فقط این مطلب اول را که حوزهاش مفصل است، یعنی معرفتالله را مورد بررسی قرار بدهم.
بونو افزود: این کار در پنج مرحله انجام میشود؛ یک مرحله نظری محض، فصل دوم درباره وجود مطلق، فصل سوم مبداء تجلی ظهور حق، بعد سه فصل درباره کمالات حق و فصل آخر درباره فعل حق. در این کار اکتفا به ارایه ترجمه و یک منتخب از آثار امام [ره] در این موضوعات، نه فقط مطلوب نبود، بلکه ممکن هم نیست؛ چون یکی از ویژگیهای امام خمینی [ره] خلاصهنویسی و اجتناب از تفرعن است، بنابراین شخصی که اطلاعات زیادی نداشته باشد، نمیتواند با ترجمه این آثار چیز زیادی بفهمد. از این رو تصمیم گرفتم به ترجمه و شرح و تفسیر این متون ترجمهشده بپردازم.
کریستین بونو اظهار داشت: برای بیان نظریات حضرت امام خمینی (ره)در الهیات به معنای اعم و اخص، شرح مطالب اصلی اسفار و نظریات اساسی ملاصدرا را بهعنوان چارچوب ارایه کردهام. بخش اول، سیره تحصیلی و فکری حضرت امام [ره] و بخش دوم، معرفی آثار ایشان است، که آثار عرفانی و حکمیشان مورد بررسی قرار میگیرند. همچنین سعی شده یک بیوگرافی فکری - علمی کامل از ایشان به همراه فهرست آثارشان در این تز ارایه شده است.
او همچنین با اشاره به این ویژگی آثار امام خمینی(ره) که عمقی و مفصلاند، گفت: از دیگر ویژگی آثار ایشان، نگارش برخی از آثار در سن جوانی است که باعث تعجب است. شیوایی و رسایی قلم ایشان، چه در عربی و چه در فارسی، پرهیز از اطناب در مطالب، تمرکز و بازگشت همیشگی به مطلب اصلی و اساسی، تحقق و سیر و سلوک، دقت در اصطلاحات، عمق و تدبر در روایات، و نوآوریهایی که انجام شده، در آثار ایشان کاملا ملموساند. حتا در نوع کتاب، کتابهای فراوانی در زمینه نماز است و میبینم که هیچکدام کوچکترین نسبتی با کتابهای امام خمینی (ره) ندارد.
وی در پایان این نشست که در ادامه سلسله نشستهای مطالعاتی حوزه امام (ره) و انقلاب در پژوهشکده امام خمینی (ره) و انقلاب اسلامی برگزار شد، به پرسشهای حاضران پاسخ داد.
بونو که تحصیلات خود را در دانشگاه سوربن سپری کرده است، تز دکتری خود را هم با عنوان «امام خمینی (ره)؛ عارف ناشناختهی قرن» ارایه کرده و پس از آن به ایران آمده و سالها از محضر علمای بزرگی همچون سیدجلالالدین آشتیانی کسب فیض کرده است.
او که نام یحیی علوی را برای خود برگزیده است، هماکنون در قم ساکن است و ضمن همکاری با بخش برونمرزی صدا و سیما، در زمینه تهیه و تالیف متون مرتبط با حضرت امام (ره) همکاری داشته است.
بونو در کارنامه پژوهشی خود ترجمه کتابهای «آیین و انقلاب در دام خودکامگی»، «ترجمه و تفسیر قرآن» و «آیین انقلاب اسلامی» را دارد.