در پی وضعیت پیش آمده در حوزه نشر و کتاب، در یک اقدام کم‌سابقه، سازمان بین‌المللی ماده 19 کنوانسیون حقوق بشر، IPA و انجمن PEN، نامه مشترکی را خطاب به "محمود احمدی نژاد" رئیس جمهور ایران منتشر کرده‌اند. این نامه که متن آن را در زیر می‌خوانید، خواستار برطرف شدن وضعیتی است که از سوی وزارت ارشاد در باب مسائل مختلف نشر پیش آمده است. این نامه چندی پیش در سایت اینترنتی اتحادیه ناشران بین المللی منتشر شده است.

در این نامه آمده است: «ماده 19، اتحادیه ناشران بین المللی IPA و پن بین المللی عمیقاً نگران دستورالعمل‌های مربوط به نشر است که از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی صادر می‌شود و انتشار کتاب‌های جدید توسط ناشران و نویسندگان را با مشکل روبه رو می‌کند.» سازمان IPA در سال 1896 در پاریس تاسیس شد و نمایندگی صنعت نشر را در سراسر جهان- از طریق 78 کشور- و اتحادیه ناشران تخصصی و منطقه یی را در 66 کشور جهان به عهده دارد. پن (قلم) بین‌المللی نیز در سال 1921 در لندن تاسیس شد و در حال حاضر 138 مرکز در بیش از 100 کشور دنیا دایر کرده است و به سازمان ملل نیز در این زمینه مشاوره می‌دهد. هر دو این سازمان‌ها با هدف تقویت و دفاع از آزادی نشر، تقویت خواندن و نوشتن، دفاع از حقوق مولفان و ناشران و خلق و توزیع کتاب در آزادی کامل تاسیس شده‌اند. ماده 19 نیز سازمان حقوق بشری است که به طور مشخص در زمینه دفاع و تقویت آزادی بیان و آزادی اطلاعات در سراسر جهان فعالیت می‌کند.

در بخش دیگری از این نامه آمده است؛«ما درک می‌کنیم که در ایران مجوزها بعد از بررسی و حذف نکاتی همچون مسائل ضداسلامی، غیراخلاقی و غیرقابل قبول از نظر سیاسی صادر می‌شود.»

در این نامه با توجه به امضای کنوانسیون تعهدات بین‌المللی حقوق سیاسی و مدنی در سال1975 از طرف ایران یاد آور شده است:«ما این نکته را متوجه شده‌ایم که طبق شرایطی که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در زمینه نشر و توزیع کتاب به وجود آورده است، ناشران و مولفان باید ماه‌ها منتظر دریافت مجوز برای کتاب‌هایشان بمانند که بیشتر شامل رمان‌ها و کتاب‌های سیاسی می‌شود. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در حال حاضر حتی کتاب‌هایی را که قبلاً مجوز دریافت کرده‌اند برای چاپ مجدد ملزم به دریافت مجوز کرده است. این وضعیت منجر به این شده است که برخی از نویسندگان ایرانی که دیدگاه‌هایشان با دولت منطبق نیست دچار موانعی شده‌اند و مجبورند آثارشان را در خارج از ایران و حتی در اینترنت منتشر کنند.»

دولت ایران مکرر از قصد خودش مبنی بر حمایت از کتاب و کتابخوانی اعلام کرده است، با این حال خوف آن داریم که سیاست‌های نشر این وزارتخانه با این هدف مغایرت داشته باشد و اصل وجودی صنعت مستقل نشر را زیر سوال ببرد.

چرا باید بی‌تدبیری و بی‌مسئولیتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تا بدانجا باشد که این سازمانها‌ به خودشان اجازه‌ی دخالت در امور داخلی کشور و نامه‌نگاری بدهند؟