اختصاصی کتابنیوز
مراسم رونمایی کتاب " جامعهی مدرسین حوزهی علمیهی قم از آغاز تاکنون" - که توسط حجت الاسلام والمسلمین سیدمحسن صالح تدوین و توسط مرکز اسناد انقلاب اسلامی در هشت جلد منتشر شده است - عصر روز پنجشنبه 21 دی ماه در کتابخانهی ملی برگزار شد.
به گزارش کتابنیوز، در این مراسم حجت الاسلام حسینیان، رییس مرکز اسناد انقلاب اسلامی در سخنانی جالب توجه به آسیب شناسی تاریخنگاری انقلاب اسلامی پرداخت و تصریح کرد:" یکی از آسیبهای مهم نیروهای مذهبی ننوشتن است. و با کمال تاسف باید بگویم که هرچند نیروهای مذهبی در تمام تاریخ معاصر همواره نقش اول را داشتند ولی در نگارش بسیار تنبل(لغتی بهتر از ین نمیتوانم پیدا کنم ) نشان دادهاند. درباره نهضت تنباکو، نهضت مشروطه و نهضت ملی شدن صنعت نفت که سه نهضت اصلی و اساسی قبل از انقلاب بودند چند اثر نوشته شده است؟"
"در نهضت تنباکو یک کتاب قمیها نوشتهاند؛ فردی به نام "شیخ حسن کربلائی" از شاگردان میرزای شیرازی. در مشروطه نیز هیچ نیروی مذهبی کتاب درخوری ننوشته است و امروز اگر بپرسید تنها منبع و بهترین منبع تاریخ مشروطه چه کتابی است؟ خواهند گفت: "تاریخ مشروطه" کسروی. یک فرد متعصب ضد مذهب و ضد نیروهای مذهبی. "
حسینیان در ادامه افزود: "روحانیت نباید ناراحت باشد از اعدام شیخ فضل الله نوری! که به خاطر داشتن یک عقیده متهم بشود به استبداد و کسانی که تحمل یک مجتهد مخالف را نداشتند و بالاخره هم اعدامش کردند معروف شوند به آزادی خواه!
در ملی شدن صنعت نفت من هم مثل بقیه تا وقتی به اسناد رجوع نکرده بودم وقتی میگفتند ملی شدن صنعت نفت، اول کسی که به ذهنم متبادر میشد "مصدق" بود. ولی به منابع که رجوع کردیم، دیدیم غیر از این است. اصلا مصدق آخرین نفری بود که به آیتالله کاشانی و یارانش اضافه شد. اگر شما مذاکرات کمیسیون نفت را که در سال 1329 ثبت شده؛ و نطقهای مصدق را نگاه کنید میبینید که مصدق تا اواخر جزء مخالفین ملی شدن است! استدلال حقوقی هم میکرد که: «قرارداد دو جانبه است نباید یک طرفه نقض شود» منتها قبل از آن شما میبینید که مراجع ثلاث آیت الله موسوی، آیت الله صدر و آیت الله خوانساری و بسیاری از علمای بلاد اعلامیههایی را در حمایت از ملی شدن صنعت نفت صادر کردند.
اولین نطقی که شما در حمایت از ملی شدن صنعت نفت از مصدق میتوانید در مجلس پیدا کنید 28 خرداد 1329 است؛ بعد از اینکه خواست مردم و انگیزه ملی شدن صنعت نفت در تمام ایران مورد خواست بود. اولین نطق مصدق هم متن بیانیه آیت الله کاشانی است. ولی متاسفانه اگر سوال شود که نیروهای مذهبی در این خصوص چند کتاب نوشته اند؟ باید بگویم هیچ!"
حسینیان در ادامه و در تشریح مطالب کتاب افزود: "این کتاب دایره المعارفی از زندگی بسیاری از مدرسین حوزه علمیه است که بنیانگذاران انقلاب اسلامی شدند.
مهمترین ویژگی این کتاب این است نشانه سنت آزادی در حوزه های علمیه قم است. اگر بناست کسی از آزادی دفاع کند، ما هستیم؛ نه کسانی که چند صباحی به قدرت رسیدند. نه کسانی که برای بیرون راندن رقیب، شعار آنان را دادند و آزادی جزئی از ماهیت آنها نبود."
او در انتها هم اضافه کرد:«در این کتاب میبینید که بین استاد و شاگرد یعنی جامعه مدرسین و حضرت امام(ره) سختترین، شدیدترین و تلخترین انتقادات رد و بدل شده است. یعنی شاگردان امام با نوشتن نامه اعتراضآمیز، ایشان را ناراحت و غمگین کردند. امام(ره) هم با نوشتن جواب گلهمندانه پاسخ شاگردان خود را دادهاند؛ ولی نه امام مستبدانه مدرسین را وادار به سکوت میکنند و نه مدرسین به احترام استاد سکوت میکنند. این بزرگترین افتخار برای حوزههای علمیه است.»
حاضران پس از اتمام سخنرانی رئیس مرکر اسناد با تماشای فیلم کوتاهی از جزئیات زندگی تدوینگر کتاب آشنا شدند.
"سید محسن صالح. متولد 1353 . پدرم روحانی است و از شاگردان شهید آیت الله صدوقی، هم اکنون هم در دستگاه قضا مشغول است. مادرم خانهدار است. سال 78 ازدواج کردم. همسرم پزشک هستند و ثمره ازدواج هم یک پسر است." اینقدر خودمانی و جزئی همه چیز را گفت که موجب خنده حضار شد.
به گزارش کتابنیوز، در ادامه مراسم آیت الله یزدی، نایب رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه به ایراد سخن پرداخته و در علت پیشنهاد تدوین و تالیف کتاب متذکر شد: « یک روز برای گرفتن مدرکی به تشکیلات (جامعه مدرسین) مراجعه کردم، میدانستم که این سند هست، ولی به جهت تنوع مکانی نگهداری اسناد به آن دست نیافتم. و تا به دست من برسد خیلی طول کشید. از این بابت بارقهای در ذهنم آمد که حالا که ما هنوز هستیم و میدانیم این وضعیت است و سندی که خودمان امضا کردیم در دسترس نیست وای که بعد از این چه خواهد شد.»
یزدی که کسالت و دوری راه قم - تهران نتوانسته بود مانع حضورش در مراسم شود در خصوص این کتاب یادآور شد: «این کتاب این قدر شیرین تنظیم شده است که حتی من که مستقیما در جریان بعضی از وقایع و حوادث بودم، باز دلم میخواست تا آخر بخوانمش و میخواندم.»
او در انتهای سخنانش و درجمع بندی افزود:« کتاب آقای صالح در حقیقت تاریخ 40 ساله جامعه مدرسین حوزه علمیه قم از شروع تا سال 84 است که در ضمن داشتن شرح حال منتشر نشده از افراد، متن اسناد را هم میخوانیم. این یکی از امتیازات این کتاب است.»

نکته قابل توجه عدم استقبال و حضور مورخین حوزوی در این مراسم بود. کسانی مثل رسول جعفریان و علی ابوالحسنی که معلوم نشد به جهت دعوت متولیان مراسم در این مراسم شرکت نکردند یا به دلایل دیگر. از این میان، تنها عباس سلیمی نمین، رئیس دفتر مطالعات و تدوین تاریخ ایران حضور داشت. علاوه بر این در این مراسم، به جای مسئولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت نهم، احمد مسجد جامعی! حضور داشت.
نکته قابل توجه دیگر هماهنگی کامل کتابخانه ملی با شرکتکنندگان و خبرنگاران بود که در نوع خود کم سابقه و مغتنم بود.