mohsen@ketabnews.com

مصوبه‌ای مثل سایر مصوبات

شورای عالی انقلاب فرهنگی طی مصوبه‌ای در فروردین 85 اهداف تشکیل ستاد بزرگداشت سال پیامبر اعظم(ص) را اینگونه اعلام کرد:

محور قراردادن سخنان، رسائل و سیره نبوی(ص) و ترویج فرهنگ دینی در جامعه با تمسک به سیره نبوی(ص)،

تعامل گسترده و برنامه ریزی شده با جهان اسلام و معرفی سیره نبوی به جهانیان،

توجه به نیازسنجی و مخاطب شناسی و اثربخشی برنامه‌ها با اولویت جوانان و نوجوانان،

هماهنگی حداکثری دستگاه‌های فرهنگی اجرایی در معرفی شخصیت پیامبر اکرم(ص) و حمایت از پژوهش‌ها و تحقیقات با محوریت معرفی سیره نبوی(ص)

استفاده از هنر بویژه ساخت فیلم و سریال و همچنین ابزارهای فناوری اطلاعات در گسترش سیره رسول اکرم(ص)،

تأسی از سیره نبوی(ص) در همه شئون و گسترش آن در جامعه بین مسئولین و مردم به طوری که سال پیامبر اعظم(ص) در تمامی شئون اجتماعی لمس شود و

گسترش رأفت و رحمت و مهرورزی و اخلاق.

و حالا پس از یکسال، آیا کسی هست بپرسد که چه شد این مصوبه؟

تأسیس 50 دانشگاه بین‌ کهکشانی!

سازمان تبلیغات اسلامی هم طی یک مصاحبه‌ی مطبوعاتی در خردادماه 85 (بعد از 2ماه) اهم برنامه‌های خود را اعلام کرد: 

تبلیغات دینی شهری با اولویت شناسایی زوایای مختلف شخصیت حضرت محمد(ص)

گفتمان دینی جوان و اندیشه جوان با موضوعات مختلف فرهنگی، اجتماعی، دینی و سیاسی و مذهبی با هدف شناخت شخصیت معنوی و سیره علمی و عملی رسول اعظم،

تهیه و چاپ «50 عنوان کتاب پالتویی» با محوریت وجود مقدس پیامبر اکرم(ص)،

تأسیس دانشگاه بین المللی رسول اعظم(ص)،

برگزاری مسابقه مقاله نویسی درمورد شخصیت پیامبر(ص)،

حمایت از انتشار کتب فرهنگی دینی و نشریات حوزه دینی و همچنین پایان نامه های مرتبط با شخصیت حضرت محمد(ص)

معاون فرهنگی و تبلیغ این سازمان نیمه دوم اسفند هم درباره سال پیامبر (ص) نکاتی را گفته که تکمیل کننده‌ی بیانیه‌ی بالاست، توجه بفرمایید:

امسال دستگاه های مختلف کارهای بسیاری انجام دادند، اما بی‌تردید می‌توان گفت قطعاً انتظارات و توقعات مقام معظم رهبری برآورده نشده است.

البته منظور ایشان از دستگاه‌های مختلف، بی‌تردید و قطعاً سازمان تبلیغات اسلامی نبوده است. زیرا همانطور که اشاره شد، اهم برنامه‌های این سازمان قبلا "اعلام" شده بود و اینکه چرا اجرا نشد، موضوع دیگری است.

یک ستاد بزرگداشت عمیق

ستاد بزرگداشت پیامبر اعظم(ص) با مدیریت محدود و در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و به دبیری علیرضا مختارپور، معاون مطبوعاتی وزیر تشکیل شد. مختارپور در اردیبهشت ماه از تشکیل چندین و چند کمیته ویژه پیگری در ستاد خبر داد و از برنامه‌هایی که قرار است "عمقی" باشد و "شعاری" نباشد و ... 

مختارپور. نفر اول سمت چپ

این ستاد که در روزهای پایانی سال به شدت! فعال شده بود، با برگزاری یک برنامه‌ی عمقی و دور از شعار (توجه شما را به حجم تبلیغات این برنامه جلب می‌کنم!) به کلیه‌ی! فعالیتهایش در سال 85 پایان داد: "برگزاری زیارت حضرت رسول از بعید"

وزیر ارشاد شخصا و بدون هیچ تشویش اذهان عمومی یا غوغاسالاری، طی چند مصاحبه این اقدام (زیارت خوانی دسته جمعی) را "حسن ختام ارزشمند" فعالیت‌های ستاد دانست. و خوانندگان این گزارش حتما معنی "حسن ختام" فعالیت‌ها را می‌دانند. به اینها اعتماد به نفس آقای وزیر برای نامگذاری سال 86 را هم اضافه کنید.

با این وجود معلوم نشد این برنامه اصلا چه بود؟ دریغ از یک خبر یا گزارش برای توضیح خود این زیارت! که اصلا چیست؟ از کدام منابع وارد شده است؟ خاصیت قرائت آن چیست و... به قول یکی از اساتید عزیزم که سالهاست درس حوزه ‌می‌خواند و دبیر سرویس معارف یک روزنامه پر تیراژ است: ویروس سطحی نگری و برخورد احساسی در روزهای پایانی سال ارشاد را هم مجبور کرد، برای آبروداری هم که شده، برگزاری یک زیارت را به عنوان یک حرکت ملی و " یک گام به جلو" برای مردم در بوق کند. گرچه همین که این خبر در رسانه‌های مکتوب به هیچ وجه منتشر نشد( غیر از روزنامه ایران) خود جای تامل داشت.

به همه‌ی این برنامه‌ها! اضافه کنید کارهایی را که سازمان‌های مختلف انجام می‌دادند و گزارشش را ستاد منتشر و به نفع خود! مصادره می‌کرد:

اسفندماه، نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه‌ها، نمایشگاهی برگزار کرد با نام "نمایشگاه بزرگ پیامبر اعظم(ص)". نمایشگاهی با یک تیم رسانه‌ای که روزانه چند خبر از نمایشگاه، تهیه و برای رسانه‌ها ارسال می‌کرد. در تماس با روابط عمومی نمایشگاه متوجه شدیم، دبیر محترم ستاد ضمن تقبیح رفتار روابط عمومی نمایشگاه، آنها را تهدید کرده که یا اخبار را از کانال ستاد بزرگداشت منتشر کنند، یا اینکه در اولین مصاحبه با یکی از مسئولین نمایشگاه، اعلام کنند این نمایشگاه با همکاری ستاد بزرگداشت علم شده است! 

 تکذیبیه‌ی روابط عمومی نمایشگاه. 86.1.18

البته باز هم از حق و انصاف نباید گذشت که در تمامی برنامه‌های فرهنگی و غیر فرهنگی! وزارت ارشاد، لوگو یا عنوان" پیامبر اعظم (ص)" به چشم می‌خورد، مربوط یا نامربوط. مثل جشنواره فیلم فجر که عبارت " سال پیامبر اعظم(ص)" در گوشه‌ی پوسترش چشم‌نوازی! می کرد و بس.

سخنان وزیر ارشاد هم در روزهای پایانی سال خواندنی است: "درصورت موافقت مقام معظم رهبری، برآنیم که پیرو نامگذاری سال گذشته، سال آینده را هم به نام مبارک و الهی «پیامبر اعظم(ص)»، نامگذاری کنیم. ما امسال تازه فهمیدیم باید غفلتی را که در گذشته نسبت به پیامبر(ص) داشته ایم جبران کنیم. حتماً انشاءالله این کار از این پس خواهد شد و رسانه‌های ما هم هرازگاه، تلنگری به این آرامش توأم با غفلت جامعه بزنند و بگویند که ما از سیره رسول الله(ص) دور افتاده ایم."

با این وجود نمی‌دانیم چرا تلنگر ما، به مسئولان و همراهان وزیر و خود جناب هرندی بر می‌خورد؟!‍

خبر ویژه: سرقت در جهت اهداف مقدس

این وزارت‌خانه در اواسط محرم امسال، در یک اقدام متهورانه! یک بسته فرهنگی شامل 14عنوان کتاب برای هیئات مذهبی سراسر کشور به رایگان ارسال کرد. در میان این کتاب‌ها، کتاب "اخلاق باید محمدی باشد"، از مجموعه آثار "راهبرد جوان" که مجموعه بیانات رهبر معظم انقلاب و تولید موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی (حفظ و نشر آثار رهبری) است هم، قرار داشت. با این تفاوت که شناسنامه‌ی کتاب به نفع وزارت ارشاد تغییر داده شده و بدون مجوز این موسسه و با قیمت 2.5 برابر (900 تومان به جای 400 تومان) به مناسبت سال پیامبر اعظم(ص) بازنشر! شده بود. بنا بر این گزارش کتاب "اشک باید رازدار باشد" نیز به همین شکل بازنشر! شده است.

یک چشم پادشاه است

اعلام شد که در شش ماه نخست سال جاری بیش از هزار و 400ساعت برنامه پیرامون پیامبر اعظم(ص) در شبکه های استانی صدا و سیما تولید شده است. یعنی با اغماض حدود 2درصد تولیدات برای پیامبر بوده است، که اگرچه در مقایسه با باقی نهادهای فرهنگی، پادشاهی می‌کند ولی در قبال خود سازمان، نه.

نکته جالب‌تر اینکه از میان شبکه‌های استانی صدا، صدای خلیج فارس با تولید بیش از 123ساعت، استان یزد با 86 ساعت و استان مازندران نیز با تولید 71 ساعت برنامه بیشترین میزان تولید برنامه را داشته‌اند، دنبال استان قم و خراسان نگردید. ظاهرا هنوز در حال برنامه‌ریزی هستند!

پخش انیمیشن‌های کودکانه (هرچند ضعیف) از شبکه های تلویزیونی و برنامه‌های در خور شانی از رادیو معارف و شبکه‌ی چهار سیما، امید بهبود این برنامه‌ها را در سال آتی زیاد می‌کند. چرا که محوریت پیامبر اعظم(ص) در تولیدات صدا و سیما محدود به امسال نیست. 

The others

البته سازمان های دیگری هم وجود داشتند که امسال خودشان را گم و گور کردند. مثلاً سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی که امسال بودجه‌اش هم دوبرابر شده بود، 16 فروردین طی یک کنفرانس خبری مفصل برنامه‌های بسیاری ارائه داد ولی دیگر تا پایان سال نه خبری از جناب "محمدی عراقی" شد و نه توضیح فعالیت‌های انجام نشده!

حوزه‌های علمیه، مجمع جهانی تقریب مذاهب، شورای تبلیغات اسلامی، مجمع جهانی اهل بیت(ع)، سازمان ملی جوانان، (البته این سازمان یک جشنواره‌ی الکترونیکی بزرگ! برگزار کرد، کاچی به ز هیچی) ستاد کانونهای فرهنگی هنری مساجد، سازمان میراث فرهنگی، مرکز رسیدگی به مساجد، سازمان اوقاف، وزارت‌خانه‌های ارتباطات، علوم، آموزش و پرورش و دیگران هم. البته وزارت آموزش و پرورش فعالیت چشمگیری در بزرگداشت سال پیامبر اعظم به سبک دانمارکی‌ها داشت که ما به جای وزیر از بیان آن شرمگینیم.

روز‌ی‌نامه‌ها

در میان روزنامه‌ها، جز کیهان که ستون هفتگی داشت، روزنامه‌های دیگر هر یک تا حدی که بعدها متهم نشوند و بیلان سالانه‌شان مزین باشد، کارهای قابل تامل منتشر کردند. از جمله ویژه‌نامه‌ی روزنامه قدس. در میان ویژه‌نامه‌های نوروزی هم تنها و تنها روزنامه اعتماد در سرمقاله‌ای مفصل به قلم احمد غلامی به پیامبر اعظم(ص) پرداخت و گرنه دیگر روزنامه‌ها که برخی دولتی و حتی یکی(ایران) سخنگوی دولت است، پیامبر(ص) را در ویژه‌نامه‌هایشان هم فراموش کردند.

پرده آخر:

آنچه می‌خوانید گزیده‌ای است از مصاحبه دبیر ستاد بزرگداشت پیامبر اعظم(ص) با روزنامه ایران که در روزهای پایانی بهمن ماه منتشر شد. با دقت به عبارات استفاده شده آقای دبیر توجه کنید تا با توجه به سطرهایی که گذشت عمق تناقض! را به خوبی درک نمائید:

"تاکنون برنامه هاى مختلفى تهیه شده است که برخى از آنها امسال و تعدادى دیگر سال آینده عرضه خواهد شد.

ستاد، اصولى را براى فعالیت هایش تعیین کرده است. یکى این که از تبلیغاتى که ما به ازاى خارجى ندارد و بیشتر شعارى و جنجال آفرینى است، خوددارى شود [مثل: اعلام چاپ کتاب، برگزاری همایش در سقز و بانه و یا مسابقه شیرجه و شنا با عنوان ... و یا ضرب سکه و اسکناس!] زیرا در سال هاى گذشته این تجربه را داشتیم که گاهى به خاطر نامگذراى آن سال، هر مسابقه و جشن کوچک و بزرگى صرفاً در حد یک اسم برگزار مى‌شد و هیچ تأثیرى بر مخاطبان نداشت. به همین خاطر تلاش کردیم از این کارها دورى[!] کنیم. دوم این که با توجه به ساختار جمعیتى کشور که جوان است، تلاش مى کنیم فعالیت هاى ستاد به سمتى سوق پیدا کند که منجر به افزایش معرفت و آگاهى نسل جوان کشور و همچنین محققان و دانشمندان نسبت به سیره و سنت نبوى شود.

فکر مى کنم عده اى علاقه مندند ستاد هر روز اطلاعیه‌اى بدهد و با عکس و تفصیلات به تبلیغات برنامه‌ها بپردازد که این شیوه را ستاد نمى‌پذیرد، بلکه معتقدیم برنامه‌ها و کارها باید با کیفیت و ساخت خوبى به دور از شتاب زدگى تهیه و آماده شود و سپس براساس برنامه ریزى مناسب به تبلیغ آنها پرداخت. علاوه بر این در حال حاضر مجموعه اى گسترده از برنامه ها، پژوهش و تحقیقات و فعالیت هاى فرهنگى ـ هنرى در دست تولید است که به تدریج برخى از آن ها معرفى خواهد شد و تعداد زیادى هم در سال آینده عرضه مى‌شود.

در بخش کتاب، آثار متنوعى درباره شخصیت و سیره پیامبراعظم(ص) به وسیله ناشران دولتى و خصوصى چاپ شده که قابل تقدیر است. براساس آمار ارائه شده در 9 ماه گذشته، در مجموع 430 عنوان کتاب ویژه حضرت رسول(ص) منتشر شده که 190 جلد آن چاپ اول و 240 عنوان دیگر تجدید چاپ بوده است. به عبارتى، مى توان گفت که به طور متوسط روزانه 1/5 جلد کتاب درباره پیامبراعظم(ص) به چاپ رسیده است. [چه زود فراومش کردند بیانات خودشان را!]

آثارى که منتشر شده در حوزه هاى شعر، تاریخ، سیره نبوى، ادبیات، کودک و نوجوان بوده است اما این که دسته بندى شده اند ، من گزارش آن را در اختیار ندارم(!). به هر ترتیب، اگر فرض کنیم از ابتداى سال تاکنون که عده اى معتقدند در حوزه فرهنگ براى حضرت رسول(ص) کارى نشده، همین تعداد کتاب تولید شده باشد، کارهاى ارزشمندى صورت گرفته است! به علاوه، این ها غیر از کتاب هاى تحقیقاتى و پژوهشى است که در حال حاضر در دست اقدام است و بزودى به بازار عرضه خواهد شد.

ما و شرمندگی رسول رحمت 

شاید طنین سخنان حکیم انقلاب، گوش‌هامان را با تازیانه کم‌کاری بنوازد که با تمام وجود باید بگوییم: "شرمنده‌ایم..."

"اینکه ما در یک چنین سالى با این نام قرار داریم، تکلیف بزرگى را بر گردن ما مى‏گذارد. ملت و دولت ما در این سال، باید طورى عمل کنند که با حکمت نبوى، با علم نبوى، با حکومت نبوى، با عدالت نبوى، با اخلاق و کرامت نبوى، با فروتنى و عزت نبوى و با جهاد و رحمت نبوى هماهنگ باشد. اینها البته کار یک سال نیست؛ کمااینکه پیغمبر اعظم، پیغمبر یک سال نیست، همه‏ى سالها سال اوست؛ همه‏ى تاریخ، متعلق به اوست. ولى این به معناى این است که ما در راه ساختن آن‏چنان جامعه‏اى، آن‏چنان دنیایى و آن‏چنان تمدنى که هدف پیامبر اعظم بود، امسال باید یک خیزش، یک حرکت بزرگ و یک گام بلند داشته باشیم. سال پیامبر اعظم، سال نگاههاى بلند، سال امید، سال کار، سال مجاهدت، سال خدمت و سال طراحیهاى هوشمندانه براى آینده‏ى کشور است؛ سال حرکت به پیش است."(یکم فروردین ماه 1385. صحن جامع حرم رضوی)