اختصاصی کتابنیوز
حجتالاسلام سید مهدی خاموشی بیش از 6 سال است که سکان ادارهی سازمان تبلیغات اسلامی را از محمدی عراقی ـ که اکنون در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی به سابقه و تجربهی مدیریت فرهنگیاش میافزاید ـ تحویل گرفته است؛ آنچه خواهید خواند، نه دربارهی همهی "تجربیات جدید" مدیریت جدید این سالهاست و نه دربارهی تبلیغات دینی، گفتگوی کوتاه و صریحی است که در نمایشگاه کتاب و به طور اتفاقی انجام شده است.
مهدی نوری / mahdi@ketabnews.com
نمایشگاه کتاب را چطور دیدید آقای خاموشی؟
به سامان رسیده است. کارهای خوبی شده است. ان شاء الله که امسال هم بهره بردای خوبی بشود. توسط مردم هم استقبال خوبی شده است. من طی دو سه روزی که آمدم که البته معمولا پنج شنبه و جمعه بوده (!) استقبال مطلوبی دیدم.
این تغییر مکان برگزاری را مناسب دیدید؟
ببینید انتقاداتی داریم. ولی برای سال اول خوب است. ان شاءالله که برای سالهای بعد برخی مشکلات و محدودیتها را نداشته باشیم. ولی از لحاظ جغرافیایی و تردد به نظر میرسد این جا(مصلای تهران) بهتر از نمایشگاه بینالمللی است.
همکاران سازمانی شما همراهتان نیستند . این دیدار شما ظاهرا دیدار غیر رسمی محسوب میشود؟
من معمولا در این برنامهها و مراسمات غیر رسمی میآیم.
از لحاظ فضای مذهبی کتابهای نمایشگاه و در خصوص نشر مذهبی و حوزوی که مربوط به حوزه مسئولیت شما در سازمان تبلیغات اسلامی است؛ نمایشگاه بیستم و نقش سازمان تبلیغات را چه طور ارزیابی میکنید؟
حوزه کار سازمان تبلیغات اسلامی را باید مردم نظر بدهند که تا الان چه کار کردهایم. در میزان کتابهای چاپ اول، هم در سوره مهر توفیق بدی نبوده و هم در امیرکبیر و سایر انتشارات وابسته کارکردهای خوبی را امسال داشتیم. خوب که عرض میکنم از دید مدیریتی میگویم؛ ولی باید نظرات مردمی را هم بدانیم تا برای آینده برنامهریزی مناسبی داشته باشیم.
چقدر برای این نظرسنجی از مردم و کارشناسان برنامهریزی داشتهاید؟
میزان خرید به ما نشان میدهد. یکی از شاخصههای رشد کار در حوزه نشر و عرصه فرهنگ میتواند اقبال مردم باشد. مثلا در سوره مهر رشد بالایی داشتیم و میزان مراجعه به قدری است که ما فرصت اعطا کتاب نداریم و به منازل کتابها را ارسال میکنیم.
از کتاب سال دین چه خبر؟
جشنواره کتاب دین هفته گذشته برگزار شد. کتابهای خوبی هم انتخاب شد. وزیر محترم ارشاد صحبت فرمودند. استقبال محققین هم خوب بود.
چرا برای تبلیغات و فراخوان کتاب دین سازمان تبلیغات اسلامی از سایت بازتاب استفاده کرد؟ این در حالی است که این سایت اینترنتی غیر قانونی تشخیص داده شده و فیلتر بود. از سوی دیگر در همان زمان در سایت خبرگزاری مهر (که وابسته به سازمان تبیلغات است) هیچ اثری از تبلیغات کتاب دین وجود نداشت؟ قطعا برای این فراخوان به سایت بازتاب هزینه ای هم داده بودند؟
در اینکه هزینهای پرداخت کردند بنده باید تحقیق کنم. ولی آن زمان که من دیدم مورد سوال خودم هم شد.
خودتان آگهی را در بازتاب دیدید؟
نه توی یکی از سایتهای اینترنتی خواندم که این اتفاق افتاده ولی نکته این است که جشنواره کتاب دین واقعهای است که به نظر میرسد هر کدام از سایتهای خبری که مطلع بشوند رصد خواهند کرد. ما هم نیازی به تبلیغش نداشتیم. بر همین اساس در همین شبکه رسانهای خودمان هم تبلیغ نکردیم. چون نیازی هم به تبلیغ نبود. ما به معدود بودن جمعیتش کاری نداریم، به کیفیت کار داریم که حمایت از تحقیقهای دارای جان مایهی عمیق تحقیقی و مراجعههای مناسب به منابع مختلف و جبران کننده خلاءهای موجود در حوزههای مورد نیاز دینی باشد. بر همین اساس جشنواره کتاب دین تشکیل شد. خود بنده خیلی معتقد به پروپاگاند و تبلیغات در این زمینهها نیستم. (!!)
مهم ترین برنامه سازمان در سال وحدت ملی و انسجام اسلامی چیست؟
در هفته وحدت که در فروردین ماه برگزار شد ما در تمامی استانهایی که برادران اهل سنت و شیعه بودند، کنفرانس وحدت برگزار کردیم. در چند استان به صورت خاص نمود بیشتری در سطح کشور داشت. استان گلستان ، کردستان، هرمزگان و گیلان از این دست بودند.
برنامههای عینیتر و جزییتری که قرار است در سال جاری اجرا و انجام شود چیست؟
سازمان تبلیغات اسلامی یک شبکه تبلیغی دارد که پیامهای خاصی را در هر زمان در شبکه تبلیغی کشور منعکس میکند. بحث وحدت ملی و انسجام اسلامی کار هرساله ماست؛ ولی امسال به طور ویژه چون مد نظر رهبری معظم بود به آن میپردازیم. برای اینکه بتوانیم یک برنامه برای تمامی سال داشته باشیم و با دقت بتوانیم برنامه سازمان را تدوین کنیم این سند کلان را باید ارائه کنیم که یک جغرافیای برنامهای و کلان در کشور داشته باشیم. در مجموعه شاخصههای دیگر فعالیتهای سازمان هم این را در دستور ویژه برنامه کاری قرار دادیم.
پس طرح عینی و مشخصی که بتوانید الان از آن نام ببرید وجود ندارد؟
کاری که ما انجام میدهیم ضرورت این را ندارد که ما یک طرح خاص را پیشبینی کنیم. چون کما و کیفا باید کارهای خودمان را تعمیق بخشی کنیم. کار جاری سازمان بحث کار کرد تبلیغی در مناطق ویژه است.
مدتی پیش شاهد تغییر جمعی تحریریه چهارم سوره بودیم. این اتفاق جنجالیهایی را ایجاد کرد. هم از حیث رسانهای هم از حیث دانشگاهی. در بعضی از استانها به رئیس حوزه هنری استان تهران اعتراض های شدیدی شد. بعضی از مخاطبان و هواداران نشریه سوره و تحریره چهارم به صورت مشخص اقداماتی را برای بیان این اعتراض خود داشتند که در تمام این اتفاقات حضور شما به عنوان مدیر سازمان تبلیغات تا حدی کمرنگ بود. علت چه بود؟ و حالا بعد از گذشت این جریانات چه ارزیابی دارید؟
نشریه سوره در بیست و نه شمارهای که منتشر شد در زمان مدیریت بنده و مدیر محترم حوزه هنری چاپ شد. همان دیدی که در نشریه جاری و ساری بود، دیدی بود که بالاخره در این مدیریت محقق شد. به دانشجویان هم همان موقع گفتم (زمانی که به سازمان تشریف آورده بودند برای اعتراض) که ما باید این مقال را ادامه بدهیم و این هدفبندی را داشته باشیم. انظر الی ما قال و لا تنظر الی من قال باشیم. بر همین اساس هم به دوستان گفتم که ما نقد در حوزه فرهنگ را پیش خواهیم برد.
این درگیری را درگیری بین آقایان جلیلی و بنیانیان میدانید یا این را یک روند طبیعی و کاری میدانید؟
من که قاضی نیستم.
در مورد این مصداق خاص یعنی آقای جلیلی و این اتفاقی که افتاد به صورت مشخص نظرتان چیست؟
آقای جلیلی مختارند. میتوانند انتخاب کنند و برگردند و ادامه کار بدهند و می توانند ادامه ندهند. ولی ما نشریه سوره را ادامه میدهیم. کما اینکه دیدید شماره سیام هم منتشر شد و شماره جدید هم همین روزها منتشر خواهد شد.
این فرمایش شما در حالی مطرح میشود که آقای بنیانیان به صورت رسمی در نامهای که نوشتند، آقای جلیلی و همکارانشان را از کار برکنار کردند. آیا شما الان اعلام میکنید که آقای جلیلی میتوانند برگردند؟
همان زمان هم ما گفتیم. در این که فرد بخواهد همکاری خودش را ادامه بدهد یا نه مختار است. هیچ مشکلی هم نداریم.
حتی اگر آقای بنیانیان نخواهند؟
نه آن موضوع دیگری است. باید با مدیریت خودشان همکاری کنند.
به عنوان یک معلم سختگیر چه نمرهای به مجموعه و مدیریت خوتان میدهید؟
نمره را باید به شاخصهها بدهیم. نمیشود گفت الان نمرهمان خوب است یا بد! شاخصهای ارزیابی ما هرچه باشد در اصل آن نمره ماست. ولی تکرار میکنم که نمره سازمان را باید از دید ماورایی و معناگرا نمره بدهند چون کارکرد ما در فرهنگ دینی است و باید اولیای دین به ما نمره بدهند. یعنی کسانی که ناظر و حاظر بر اعمال ما هستند. از طرف دیگر مردم و مخاطب در جغرافیای جمهوری اسلامی ایران باید نظر بدهند.
خودتان چه نمرهای میدهید؟ به طور صریح!
هیچ شاگرد مدرسهای به خودش نمره نمیدهد.
ولی ظاهرا رضایت دارید از عملکرد خودتان.
نمیدانم. باید خدا راضی باشد. سوال سختی است! کسی نباید بگوید من خوب کار کردم؛ باید فکر کند که دیگران شاید نظرشان نظر من نباشد.
درباره نقدهایی که سایت ما در طول سال گذشته به سازمان تبلیغات داشته، نظرتان چیست؟
من دیدهام. برخی از موارد هم که منتشر شده بود را تذکر دادم. ولی ملاک ارزیابی هر درگاه ورودی بسته به میزان مخاطب و مراجعه و دقت در گزارش و تحلیلهایی است که میدهد. من به کتابنیوز به صورت جامع نگاه نکردم. بعضی از اوقات که اخباری را از خود ما نقل میکنند من نگاه میکنم.
از اینکه وقت خودتان را با حوصله و صبر در اختیار بنده قرار دادید صمیمانه تشکر میکنم.
پاسخ سردبیر سابق سوره جلیلی به خاموشی
