ارزش احساسات. رسالهای از نیما یوشیج ( علی اسفندیاری 1274-1338ش) شاعر ایرانی در توضیح نظریات ادبی او که نخستین بار طی سلسله مقالاتی در مجله موسیقی(سال اول، ش10، دی 1318-سال دوم ،ش9، آذر 1319) با عنوان "ارزش احساسات" در زندگی هنرپیشگان به چاپ رسیده و سالها بعد، با دستکاریهای تکمیلی از نیما یوشیج به کوشش "ابوالقاسم جنتی عطایی"، مجموعا منتشر شده است.
نیما در این رساله با سیری در ادبیات و هنر ملل اروپایی و معرفی اجمالی آرای فلسفی و هنری شماری از فلاسفه، نویسندگان و هنرمندان گوناگون در حقیقت کوشیده است نظریات مربوط به مکتب نوپردازی خود را توجیه و تبلیغ کند. به همین دلیل، همزمان با چاپ نخست این مقالات در مجله موسیقی، نیما نمونههایی از نخستین شعرهای شکسته خود، نظیر "غراب" و "ققنوس" را در همان مجله به چاپ رساند.
نویسنده، با محکوم کردن شیوه انتقاد معمول در ایران آن روز مینویسد: «انتقاداتی که به طور نظری در خصوص تجدد ادبیات ما میشود اساس مطالعات خود را فقط روی مقررات کلاسیک و آثار ادبیات قدیم فارسی و عربی گرفته، بعد با مقدماتی تصوری و فلسفی ماب که با جریانهای جدید ادبیات دنیایی آشتی و آشنایی ندارد، به آن چاشنی میدهد. بدون بصیرت علمی در خصوص علل اجتماع انواع ادبی و اسلویهای پیدا شده در آن، در واقع انتقادات ما تعبدات قدما را میخواهد بر ذوق و فهم جوانها تحمیل کند.»
با چنین مقدماتی، نیما یوشیج رسوم رمانتیک و احساساتی (سانتیمانتال) ادبیات رایج آن روزگار را رد میکند و ادامه میدهد: «من نه مثل موسه عشق اول جوانی باشد که از سادگی بیشتر ناشی میشود، بعدها نیما یوشیج حملهای را که با کتاب "ارزش احساسات" به سنتهای ادبی فرسوده آغاز کرده بود در رسالات دیگرش نظیر دونامه، تعریف و تبصره، حرفهای همسایه ادامه داد که پایههای چاپ شعرهای او، طی زمانی کمتر از ده سال، شعر نیمایی رادر میان نوپردازان به کرسی قبول نشاند.
محمدعلی سپانلو. فرهنگ آثار ایرانی اسلامی. سروش