تعدادی نسخ خطی زبان فارسی که قدمت برخی از آنها به پنج قرن می‌رسد در انجمن آسیایی و مؤسسه مطالعات شرق‌شناسی هند نگهداری می‌شود. 
  
به گزارش کتاب‌نیوز به نقل از اداره کل روابط عمومی و اطلاع‌رسانی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، یکی از مراکز نگهداری نسخه‌های خطی در هند، "انجمن آسیایی" است که در شهر کلکته در سال 1784 میلادی تاسیس شد.

این انجمن، هزاران نسخه خطی را گردآوری و نگهداری می‌کند. یکی از راهبردهای اساسی انجمن برای حفاظت از میراث‌های فرهنگی هند، تصحیح و انتشار نسخه‌های خطی و ترجمه برخی از آنها به زبان انگلیسی بود.

این فعالیت انجمن، تا هنگام تجزیه شبه قاره هند با قدرت ادامه یافت. پس از استقلال هند و ایجاد کشور پاکستان شرقی (بنگلادش)، خلل اساسی در فعالیت‌های انجمن پدید آمد. با این حال، بخش بزرگی از نسخه‌های خطی در انجمن آسیایی کلکته محفوظ مانده است. شمار قابل توجهی از نسخه‌های خطی منتشر نشده انجمن آسیایی، به زبان فارسی است.

دانشگاه قدیمی کلکته نیز، عهده‌دار حفاظت از شمار قابل توجهی از نسخه‌های خطی است. این دانشگاه، در سال 1857 میلادی بنیان‌گذاری شد. شمار نسخه‌های خطی دانشگاه کلکته، را افزون از 42 هزار نسخه ذکر کرده‌اند.

این نسخه‌ها، به زبان‌های فارسی، عربی، تبتی، بنگالی، تامیلی، مالایی و چند زبان محلی هند هستند. بعضی از این نسخه‌ها، دارای تذهیب‌های طلایی و نقره‌ای هستند. یکی دیگر از مراکز نگهداری نسخه‌های خطی، "انستیتوی مطالعات شرق شناسی" شهر پونا است که در سال 1917 میلادی تأسیس شد.

در حال حاضر، بیش از 20 هزار نسخه خطی در این مرکز وجود دارد. این نسخه‌ها، در موضوعات مختلف (فلسفه، پزشکی، تاریخ، ادبیات، مذهب، موسیقی) است. تعداد نسخه‌های خطی نگاشته شده به زبان فارسی این مؤسسه، بیشتر از بقیه زبان‌ها هستند. قدمت برخی از نسخه‌های خطی فارسی، به 5 قرن می‌رسد.

یکی از دلایل اهمیت نسخه‌های خطی فارسی این انستیتو، آن است که تعدادی از آنها ترجمه کتاب‌هایی هستند که اکنون وجود ندارند.