طاعون [La Peste]. رمانی از آلبرکامو (1) (1913-1960)، نویسنده فرانسوی، منتشر شده به سال 1947 در شهر وَهران، در الجزایر. در سال هزار و نهصد و چهل و اند، هزاران موش از لانه­های خود بیرون می­آیند و در کوچه­ها و دهلیزخانه­ها می­میرند. طاعون فراگیر می‌شود. دروازه­های شهر را می­بندند. غربت، جدایی، اوج تنهایی، چیره می­شود. اما بیماری بیرحمانه و خزنده پیش می­آید. دعوت از مردم به پیکاری هیجان­آمیز نیست، بلکه به «مبارزه­ای ماتمزده» است. طاعون دلها را چنان می­فرساید که به بی­اعتنایی می­رسند. خداجویی دوباره به اذهان راه می­یابد. اما کسانی که تن به تسلیم نمی­دهند متحد می­شوند. دکتر ریو (2) و تارو (3) مهمترین رهبران مقاومت­اند. بدون خودنمایی و ابراز احساسات، خود را در خطر مرگ قرار می­دهند؛ زیرا به دیدن مرگ عادت ندارند، چنانکه به زیستن نیز عادت نکرده بوده­اند. فقط «همدردی» است که آنها را به عمل وامی­دارد. آنها به تجربه می­دانند که «آنچه طبیعی است، میکروب است. چیزهای دیگر، مثل تندرستی، درستکاری، پاکی، مولود اراده است؛ اراده­ای که نباید هرگز توقف کند.» مبارزه، به دور از کلمات مطنطن، به صورت اخلاق روزمره درمی­آید. صفات دیگری نیز تدریجاً بر آن افزوده می­شود. سماجت سرسختانه­ای در برابر عادت به ناامیدی می­ایستد. وقایع­نگاری از این آفت شرحی می­دهد که تعمداً تیره و تار است، و هیچ جایی برای رنگ­آمیزی و خیالبافی و احساسات نمی­گذارد. طاعون همان بیماری همیشگی است که می­توان آن را «پوچی» نامید، و مبارزه با آن فقط باعث پیروزیهای موقت است. سرانجام، هنگامی که شهر شادی خود را بازمی­یابد و به ناخودآگاهی بازمی­گردد، آنهایی که بی­وقفه جنگیده­اند به زندگی عادی روزانه بازمی­گردند.  عظمت آنها در این خواهد بود که ارزشهای شخصی خود را فراموش کرده‌اند و جانب کسانی را گرفته­اند که «به انسان و به عشق محقر و وحشتناکش قانع­اند».

ابوالحسن نجفی. فرهنگ آثار. سروش.

1.Albert Camus 2.Rieux 3.Tarrou