کتاب نیوز  شناسنامه

برهان جامع

برهان جامع. لغتنامه‌ای به فارسی از محمد کریم شقاقی گرمرودی، معلم محمد میرزای ولیعهد که در اواخر سلطنت فتحعلی شاه و به فرمان بهمن میرزا فرزند عباس میرزا تألیف شده است.

گرمرودی ابتدا دو فرهنگ "برهان قاطع" و "جهانگیری" را اساس کار قرار داده و از آنجا که در آنها افزونی‌ها و کاستی‌هایی به نظرش رسیده، برهان قاطع را تلخیص کرده است و سپس برای تأیید و توضیح لغات شواهد شعری فرهنگ "جهانگیری" را در حاشیه کتاب آورده و کنایات و استعارات متعلق به هر لغت را ذیل همان واژه نقل کرده است. او در ترتیب لغات ترتیب فرهنگ جهانگیری را برگزیده بدین‌گونه که ابتدا حرف دوم سپس حرف اول و سوم را اساس قرار داده و حروف را به ترتیب الفبا رعایت کرده است.

این فرهنگ حدودا بین پنج تا شش هزار لغت دارد و شامل یک مقدمه و 29 باب است. مقدمه آن نیز یک "مدخل" و ده "طراز" دارد. در مدخل به فتحعلی شاه و ولیعهد او محمد میرزا و مشوق تألیف کتاب بهمن میرزا و کیفیت اقدام به تألیف اشاره شده است. طراز اول در باب اطلاق واژه "پارس" بر ایران و حدود آن، طراز دوم در تعداد حروف هجای عرب و عجم، طراز سوم در بیان ترتیب لغات برهان جامع، طراز چهارم در اقسام کلمه (اسم و فعل و حرف) با بحثی درباره هر یک از آنها، طراز پنجم در ضبط معانی حروف مفرده (در آغاز و میان و پایان) با اظهارنظرهایی درباره آن، طراز ششم درباره حروفی که جز به ترکیب معنایی ندارند (پسوندها و پیشوندها)، طراز هفتم در تجویز تبدیل حروف به یکدیگر، طراز هشتم در ضمایر طراز نهم در املاء (طرز نگارش کلمات) و طراز دهم در عقد انامل (رقم نویسی اعشاری).

برهان جامع با به سلطنت رسیدن محمدشاه قاجار فرزند عباس میرزا (1250) به پایان رسیده و در نیمه رجب 1260 به خط "میرزا رضاقلی تاریخ‌نویس سرابی تبریزی" (نایب وزارت خارجه و برادر مؤلف) تحریر شده است. مؤلف در هجدهم شعبان همان سال مقابله نسخه را به پایان رسانده و کتاب زیر نظر او در 456 صفحه و به قطع وزیری بزرگ در تبریز به چاپ سنگی رسیده است. در این لغتنامه ابیات شاهد در حواشی صفحات میان جدول‌ها نقل شده است. دو چاپ دیگر نیز در تبریز (سال 1307) و در تهران (بدون تاریخ ) از این اثر صورت گرفته است.

محمد دبیرسیاقی. دانشنامه جهان اسلام

۱۳۸۶/۱۱/۱۶
 مطالب مرتبط 
زندگی‌نامه‌ی نیکی‌کریمی در دستان فرشته
بلغاری‌ها "تاریخ ایران" می‌خوانند
"کمیک استریپ" در ایران
زندگینامه شهید هاشمی‌نژاد مولتی‌مدیا شد
شورای سیاست‌گذاری "حافظه دیجیتالی ملی" مشخص شدند
"شیطان شناسی" هم بانک‌دار شد
2میلیون‌پوشه در کتابخانه‌ی‌مجازی اتحادیه‌اروپا
کلام و جامعه در سده‌ی دوم و سوم قمری
گلچینی از اشعار شاعران ایرانی در آمریکا
جذابیت‌های پنهان یک لغت‌نامه
مجیدی و نذر کتاب در منطقه 19 پایتخت
14عنوان جدید و جشن دوسالگی کتاب‌مترو
نگرشی نو به آموزه‌های مهدویت
سومین دوره جمعه بازار کتاب در پارک قیطریه
سرلشگر بابایی میهمان شاهد یاران
تجربیات بنیانیان در حوزه‌ی هنری کتاب شد
بزرگترین لغت‌نامه‌ی فارسی با 35میلیون لغت
تصویرگر ایرانی در "برلین؛ شهر رفو شده"
شعر فرانسه از آغاز تا امروز
شکایت میراماکس از نویسنده‌ی بدقول
زعمای دانشگاه تهران بازنشسته می‌شوند!
کتابشناسی غیرتوصیفی آزادگان ایرانی
رونمایی از نگاره‌های ایرانی گنجینه‌ی آرمیتاژ
نسخه‌ای از قدیمی‌ترین تعزیه قمر بنی هاشم
کتاب تازه‌ای از حسین کچوئیان
سه خبر از جشنواره صنعت چاپ
پیشرفت کتابخانه‌های آمریکا در جذب مشتری
انتشار رساله‌ی "لغت موران" سهروردی
کارنامه‌ی محمود درویش در ایران
پیشگویی‌های یک زن در صدر پرفروش‌های آمریکا
در حوزه هنری زنبورهای عسل دیابت می‌گیرند
کارستان فرهنگستان
اطلاعات 104هزار کتابخانه‌ی جهان اسلام در کتابخانه‌ی آیت‌الله مرعشی نجفی
تور بازدید از کتابخانه و موزه مجلس
برنامه‌های یونسکو برای مشاهیر ایرانی
آیا "آیات شیطان" تکرار می‌شود؟
دائرةالمعارف بزرگ اسلامی برای انگلیسی‌ها
ایران میزبان اجلاس بین‌المللی کتابداران
نظارت دولت آمریکا بر توزیع کتب آموزشی
مبانی فلسفه غرب در مجموعه "مختصر و مفید"
زنجانی‌ها کارآفرینی ایرانی را نوشتند
خبرنگارها راضی شدند
یک میلیارد دلار گردش مالی حوزه‌ی نشر در استرالیا
"جوامع حدیثی شیعه" منتشر شد
سه کتاب جدید علیه "باراک اوباما"
تولستوی ثانی به خاک سپرده شد
فراخوان سومین جشنواره طنز مکتوب
اعتراض برنده‌ی نوبل به ناشرین ایرانی
"زندگی و آثار نیچه" پس از 30 سال
رئیس کتابخانه مرکزی تهران (پارک شهر) تغییر کرد

هم اندیشی
ارسال صفحه به دوستان
چاپ

بایگانی
برهان قاطع
برهان جامع






این لیست مشروطیت
سال‌های سال است که در میانه‌ی این ماه گرم، اندیشمندان ایرانی درباره‌ی "کلمه‌ی حقی که مراد باطل یافت" به اقتراح می‌نشینند. در این بین عده‌ای هنوز هم برای برنج بریتانیایی سفره پهن می‌کنند و معدودی، روضه‌خوان بر دار شدن شرع مقدس می‌شوند، اما...
این‌لیست حضرت روح‌الله
جامه‌ی زهد و ریا کَندم و بر تن کردم / خرقه‌ی پیـر خراباتى و هشیار شدم؛ واعظ شهر که از پند خود آزارم داد / از دم رند مـى‏آلوده مددکار شدم؛ بگذارید که از بتکده یادى بکنم / من که با دستِ بت میکده، بیدار شدم...
این‌لیست‌‌نمایشگاه21
در راه خدا می‌توان خیلی کارها کرد، هدیه دادن کتاب به دوستی قدیمی یا تنظیم پایان‌نامه و مقاله‌ای که مدت‌هاست موعدش سرآمده یا تهیه‌ی لیستی برای خرید. و اینچنین بود که ما هم برای خدا! بیست و یک عنوان از میان بهترین‌های امسال پیشنهاد کرده‌ایم.
این‌لیست امام‌در‌حصار
این لیست یکی از سخت‌ترین و تأثرانگیزترین فهرست‌های کتابشناسی‌ ماست. سختی و تأثری که بی‌تردید نشان از کم‌کاری شیعیان درباره‌ی امام یازدهمشان است. در حین آماده‌سازی این لیست، آنچه بیشتر نمود داشت، نبود کتاب‌شناسی تخصصی و البته کتاب‌های چشم‌گیر به زبان فارسی بود.
این‌لیست"ماه"‌ترین‌ماه
اگر از میان دوازده پسر رشید یعقوب نبی یکی یوسف شد، در بین ماه‌های دوازده‌گانه خدای کریم هم یکی به پایه‌ی رمضان‌الکریم رسیده است. ماهی که یوسف ماه‌های قمری خداست. راستی! یوسف را به چه می‌شناسید؟ جمال، کرامت یا عزیزی و پادشاهی!
این لیست "عین.صاد"
روزهای ملتهب روشنفکری دهه‌ی چهل و پنجاه، شاهد نام رمزآلود یک منتقد ادبی قهّار بود که با چهره‌ا‌ی ناشناس، در نقش انسانی دین‌مدار، چاه چپ‌گرایی را از راه دین‌باوری تمیز می‌داد.
این لیست چمران
او در عین حال که یک دانشمند مطرح در رشته‌ی فیزیک پلاسمای دانشگاه‌های آمریکا بود، یک چریک تمام عیار لبنانی هم بود، یک دولتمرد انقلابی برای کشورش هم شد و تا روز آخر یک همسر عاشق‌پیشه هم ماند.
این لیست سیدالشهدا علیه صلوات‌المصلین
این قافله، قافله‌ی عشق است و این راه، راه تاریخ است و هر بامداد این بانگ از آسمان می‌رسد که: الرحیل، الرحیل. و بدان که سینه‌ی تو نیز آسمانی لایتناهی است با قلبی که در آن، چشمه‌ی خورشید می‌جوشد و گوش کن که چه خوش ترنمی دارد در تپیدن: حسین، حسین، حسین...
این لیست "امام رئوف"
یازدهمین روز از یازدهمین ماه قمری، سالروز تولد "خورشید" است. خورشید همه‌ی خورشیدها، حضرت شمس الشموس ابوالحسن علی بن موسی الرضا المرتضی علیه آلاف التحیة و الثناء.
"این‌لیست"حضرت‌حجت‌عج
چند روز بعد و درست در شب استقرار ماه، در تخت جبروتی آسمان زمین ما، موعد میلاد مردی خواهد رسید که از همه کس به این دو نفر شبیه‌تر است. "او" پیر جوان منتظری است، که هزار و صد و هفده سال از تولدش می‌گذرد
این لیست امیرالمومنین‌ علیه صلوات‌المصلین
...در این که همه این اشعار از حضرت امیر؛ انشاد شده باشد اختلافاتی هست؛ ولی بسیاری از اشعار این کتاب بدون شک از ایشان است. قابل توجه کسانی که برای ساختن شعر و تواشیح، له‌له می‌زنند.
"این لیست" گوهرشاد
غیوران ارض طوس در دفاع از تمامیت عفاف، در مسجدی گرد آمدند که نام یکی از عفیف‌ترین زنان ایرانی را برخود دارد. این لیست منتخب برترین آثار مرتبط با واقعه گوهرشاد است:
"این لیست" حضرت زهرا سلام الله علیها
این چند کتاب را لیست کردیم تا اگر کسی خواست، قصه نامکرر آن بانو را و غصه ابدی آن حق مغصوب را بخواند راحت‌تر بیابد. بر ذیل هر کتاب هم چند خطی به توضیح نوشتیم تا شاید به انتخابتان کمکی کرده باشیم
این لیست؛ بر روی وب منتشر شد
اگر قرص آبی رو بخوری، همه‌چیز تموم می‌شه، در رختخوابت بیدار می‌شی و هرچیزی را که بخواهی، باور می‌کنی. اگه قرص قرمز رو بخوری، این‌جا در سرزمین عجایب می‌مونی و من به‌ات نشون می‌دم که این لونه‌ی خرگوش چقدر عمیقه!

پیشنهاد شما
پشت جلد
فهرست
فرم عضویت در خبرنامه‌ی کتاب
فروش اینترنتی "امید و دلواپسی"
بازارچه‌ی کتاب‌های دست دوم
ماهنامه‌ی فرهنگی تحلیلی
انجمن حمایت از قربانیان سلاح‌های شیمیایی
درباره‌ی کتاب‌نیوز
روی جلد | پیشنهاد ما | نقد و نظر | بازارچه | کتابخانه | نقطه سر خط | پیشنهاد شما | دیگران | شناسنامه
کلیه حقوق متعلق است به موسسه « میراث اهل قلم » . باز نشر مطالب با ذکر « کتاب نیوز » بلامانع است.
طراحی سایت، هاست(هاستینگ)، ثبت دامنه - رادکام