همایش "آنان که میاندیشند" در بررسی و نقد آرا و اندیشههای "سیدحسین نصر" روز دوشنبه در تالار شهید چمران دانشکدهی فنی دانشگاه تهران پایان یافت.
در این برنامه، علیرضا معادی - دبیر همایش - خلاصهای از سخنرانیهای روز گذشته ارائه کرد و در ادامه، علیرضا قائمینیا - مدیر پژوهشی و عضو هیأت علمی مؤسسهی باقرالعلوم (ع) - در سخنانی با موضوع "وحی از دیدگاه سنتگرایی و تجددگرایی" سخنرانی کرد.
قائمینیا با تأکیدش بر اهمیت سیدحسین نصر در میان سنتگرایان، گفت: «نصر گذشته از انسجام فکری، تلفیق بسیار مهمی از آرای سنتگرایان از زمان رنه گنون تا عصر حاضر انجام داده و این ویژگی سبب میشود در بررسی سنتگرایان بتوان بهخوبی به آرای او اشاره کرد.» وی در ادامه یادآور شد: «آگاهی وسیع نصر از فلسفهی اسلامی و تاریخ آن و توجهش به عرفان اسلامی، به او در میان سایر سنتگرایان جایگاه متفاوتی میبخشد. همچنین اطلاعات وسیعش از عالم مسیحیت و اتفاقاتی که در غرب رخ داده است، در کنار درسگیری او نزد بزرگان اندیشهی اسلامی چون علامه طباطبایی و داد و ستد با آنها، موجب شده جایگاه خاصی هم در کنار سایر سنتگرایان داشته باشد.»
این پژوهشگر در ادامه متذکر شد: «در آثار نصر اثری از فلسفههای جدید و حتا فلسفههای مضاف جدید به چشم نمیخورد و او نسبت به این نوع فلسفهها بدبین است که در آثار نواندیشان جای وحی نشستهاند. عرفانی که نصر بر آن تأکید دارد، عرفانی است که یک نفر سنتگرا انتظارش را دارد. در ادامه، محمدرحیم عیوضی دربارهی «نصر و نظریهی سلطنت دینی» سخن گفت.»
به گزارش ایسنا، در پایان برنامه با حضور شهرام پازوکی، غلامرضا اعوانی و علیرضا قائمینیا، میزگردی با موضوع «نصر، تصوف و عقلانیت» برگزار شد. همچنین از مسعود صادقی برای مقالهی «نصر و تکثرگرایی دینی» تقدیر شد.
در این میزگرد که قرار بود حمید پارسانیا در آن حضور داشته باشد، غلامرضا اعوانی گفت: «ما با سه کلمهی پیچیده روبهروییم؛ ارتباط عقل و تصوف و معنویت در اندیشهی نصر. عقل در تاریخ حکمت و فلسفه معناهای متفاوتی داشته است و سنتگرایان با تمایز میان عقل کلی یا اینتلکت و عقل جزیی یا راتیو، معتقدند فلسفهی جدید بعد از دکارت به عقل جزیی منحصر شده و اتصال عقل کلی را با عالم بالا نادیده گرفته است.»
اعوانی سپس با توضیحی دربارهی اصطلاح صوفی گفت: «صوفیان که به دلیل پشمینهپوشی به این نام خوانده میشدند، باطن و حقیقت دین را ولایت میخوانند و عرفان را معرفتی میخوانند که با دین مرتبط است. از نگاه آنها، عرفان علم لدنی است و اینکه برخی معتقدند عرفان با عقل در تعارض است، اشتباهی است که با غزالی وارد عالم فکر شد. در حالیکه نزد فلاسفهای چون سهروردی چنین نیست و پیامبر همان عقل کلی است. عقل منشأ معنویت است و راه درک معناست.»
همچنین شهرام پازوکی که خود در حلقه رسمی یکی از فرقههای صوفیه قرار دارد در سخنانی گفت: «در تفسیر نصر، مراد از تصوف همان جنبهی معنوی اسلام است؛ یعنی در تقسیم اسلام به شریعت، طریقت و حقیقت میتوان این موضوع را طرح کرد. تصوف عنوان طریقت اسلام است. اگر تصوف مقام معنا یا باطن اسلام باشد، پس معنویت اسلام از مجرای تصوف صادر شده که او از واژهی تصوف استفاده میکند. تفکیک بین تصوف و عرفان به دورهی صفویه برمیگردد و فقط ایران است که نسبت به این کلمه حساسیت دارد. واژهی عرفان در متن متون صوفیانه بهکار برده شده است. حتا اولین کتابی که بهصورت رسمی شیعه را در عالم اسلام معرفی کرده، به خواهش نصر نوشته شده است؛ کتاب «شیعه در اسلام» به زبان انگلیسی.»
او در بخش دیگری از میزگرد، اهمیت این اقدام نصر را با توجه به فضای پیشآمده بر اثر هجمهی رسانهها در مورد اسلام بااهمیت ارزیابی کرد و گفت: «اسلامهراسی و بنیادگرایی که امروزه این همه توسط رسانههای غرب تبلیغ میشود، موجب دلخوری اهل دانشگاه و دپارتمانهای دانشگاهی است و اهل دانشگاه مسلمان میکوشند با کتابهایی که مینویسند، این تصویر غلط رایج را از بین ببرند.»
به گزارش ایسنا، این همایش دوروزه توسط کانون اندیشهی جوان و انجمن اسلامی دانشکدهی فنی دانشگاه تهران برپا شد.
