اختصاصی کتاب‌نیوز/ محمد حسنلو

برای کسانی که عادت دارند از آب بسته‌بندی شده استفاده کنند، "الیزابت رویت" نویسنده کتابی درباره آب و الگوهای غلط مصرف آن یک حقیقت قدیمی را یادآوری می‌کند. او می‌گوید: شما آب‌ این بطری‌ها را نمی‌خرید، تنها آن را اجاره می‌کنید. بنابراین چرا باید به عنوان مثال آمریکایی‌ها در سال 2006 نزدیک به 11 میلیارد دلار برای خرید آب بسته‌بندی شده هزینه کنند در صورتی که می‌توانند از آب لوله‌کشی استاندارد شده‌ی خانه‌های خود استفاده کنند و 20برابر پول خود صرفه‌جویی‌کنند.

"الیزابت رویت" در کتاب خود با عنوان "حرص بطری: چگونه آب فروختنی شد و چرا ما آن را خریدیم"  تنها جوابی که برای این سوال ساده دارد، بازار است و دغدغه‌های مدرن مصرف‌گرایی در نعمت‌های طبیعی خداوند. وی در این کتاب که به نظر می‌رسد بیشتر از نظریه‌پردازی به سوی عمل‌گرایی زاویه گرفته است؛ از روند اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و سلیقه‌ی جدید زندگی مردم روزگار مدرن گلایه می‌کند و از ایام عمر خود که از آب شیر نوشیده است؛ در قالب کتابی برای خود توشه‌ای جمع می‌کند تا بتواند بطری قدیمی "منطق و صداقت" خود را پر از آب کند.

"رویت" با انعکاس تبلیغات شدید و ایجاد بازارهای کاذب در مورد کالاهای غیر ضروری مانند بسته‌بندی کردن آب، نوشیدن آب را در جوامع امروزی سخت و دشوار و پیچیده می‌بیند و شکایت و گله اصلی‌اش از همین مطلب است که چرا و با چه ارزش‌هایی ما باید آب رایگان را خریداری کنیم؟

هیچ چیز به اندازه‌ی آب خوردن ساده نیست؛ ولی از همین کار ساده نیز مردمان امروز معمای پیچیده‌ای ساخته‌اند که می‌توان پیچیدگی آن را در بطری‌های رنگارنگ فروشگاه‌های زنجیره‌ای پیدا کرد.

موضوع این کتاب سادگی چشیدن آب‌های کوهستان در هنگام بهار و دشواری ساخت کارخانه‌های بسته‌بندی آب در اطراف شهرهاست. از بحث درباره‌ی بحران آب در جهان و جنگ بر سر تملک این منبع و موهبت الهی گرفته تا امکان وجود موجودات میکروسکوپی بیماری‌زا در آب‌های آشامیدنی، همه در این کتاب به نوعی عنوان شده است.

کتاب می‌تواند خواننده را به فکر فرو ببرد و با محوریت آب از آینده‌ی دشوار و بی‌آبی کره‌ی ‌زمین هشدار بدهد؛ ولی "رویت" بیشتر از خود آب، به حرص و منفعت طلبی انسان‌هایی که سعی می‌کنند از این نعمت الهی و طبیعی جیب خود را پر کنند، می‌پردازد.

در سال 1987 امریکایی‌ها به ازای هر نفر در سال تنها 7/5 گالن آب نوشیدند؛ در حالی که این میزان تحت تاثیر تبلیغات رنگارنگ ـ که حتی از نوشیدن آب‌های معدنی در کنار تصاویر مذهبی هم فرو گذار نبود ـ تقریباً‌ به دو برابر خود رسیده است. در سال اخیر هر کدام از کارخانه‌های تولیدکننده نوشیدنی‌های الکلی و غیر الکلی به نحوی آب‌های بدون بسته‌بندی و خارج از بطری را غیربهداشتی معرفی کرده‌اند. به طوری که بسیاری از مردم وسواس خاصی به مصرف آبهای خارج از این بطری‌ها پیدا کرده‌اند.

در سال 2006 شرکت تولید کننده‌ی نوشابه‌ی پپسی ــ که آب بسته‌بندی شده یا همان آب معدنی آکافینا را تولید می‌کند ــ حدود 20 میلیون دلار هزینه کرد تا مردم را به نوشیدن بیشتر آب بطری‌هایشان تشویق کند. به طوری که در سال‌های اخیر بطری‌های آب مارک‌دار کارخانه‌های بزرگ امریکایی به عنوان یکی از اصلی‌ترین سمبل‌های بهداشت و تندرستی در کشور آمریکا و دیگر کشورهای ثروتمند تبدیل شده است.

رویت در کتاب " حرص بطری: چگونه آب فروختنی شد و چرا ما آن را خریدیم " تا آنجا که توانسته مخالفت قشرهای مختلف جامعه ـ از انجمن راهبان کلیساهای امریکا گرفته تا شرکت‌های بازیافت و مسئول محیط زیست ـ را منعکس کرده است. راهبان به این مسئله از جنبه‌های اخلاقی می‌نگرند و اصرار دارند ثابت کنند صاحبان شرکت‌های بسته‌بندی آب این منبع خدادادی را در اختیار بخش اندکی از مردم مرفه قرار می‌دهند و در آن طرف مشکلات بازیافت و آلودگی محیط زیست ناشی از بطری‌های غیر قابل تجزیه این شرکت‌های آبی یا آبکی مطرح می‌شود.

به گزارش کتاب‌نیوز و به نقل از نیویورک‌تایمز، "رویت" به نقل از یکی از دوستان اقتصاددان خود آماری تکان‌دهنده از هزینه‌های مصرفی برای تولید بطری‌های آب ارائه می‌کند که یک نمونه آن را می‌توان مصرف هر ساله 17 میلیون دلار بشکه‌ی نفت برای تولید اینگونه بطری‌ها مثال زد که به این مقدار باید هزینه‌های حمل و نقل و دفع زباله‌های آنها را نیز اضافه کرد.

نویسنده در پایان کتابش نکته‌ی ظریفی را خطاب به خوانندگانش یادآوری می‌کند و از مخاطبان برای شروع مبارزه‌ای محسوس دعوت به عمل می‌آورد. غیر از توصیه‌های بهداشتی درباره‌ی مواد غذایی و تندرستی بدن در کاهش مصرف بعضی از غذاها و افزایش بعضی دیگر، رویت می‌نویسد: "مطمئن باشید درباره‌ی آب این توصیه‌ها هیچ معنایی ندارد و بدون توجه به توصیه کارشناسان نیازی نیست 8 یا هر مقدار دیگر لیوان آب بنوشید، هر موقع تشنه شدید آب بخورید..."

اصل خبر را اینجا بخوانید.