mohsen@ketabnews.com

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی که بنا بر قول قبلی و در آستانه‌ی هر فصل سال یک کنفرانس خبری تشکیل می‌دهد، با تشریح آخرین طرح‌ها و برنامه‌های در دست اقدام این شورا، از تدوین نقشه جامع علمی کشور، دوره‌های آموزشی مهندسی فرهنگی، انتشار تقویم تاریخ علم و فرهنگ، اجباری شدن پیوست فرهنگی برای تمام طرح‌های اقتصادی، عمرانی و صنعتی و همچنین تاسیس ستاد هماهنگی فعالیت‌های فرهنگی خبر داد. 

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در این نشست از تاسیس ستاد هماهنگی فعالیت‌های فرهنگی خبر داد و گفت: ترکیب اعضا و شرح وظایف این ستاد به زودی در صحن شورا تصویب و به اطلاع عموم می‌رسد. وی افزود: "این ستاد وظیفه‌ی مدیریرت در صحنه فعالیت‌های فرهنگی را دارد تا از امکانات و اعتبارات و منابع انسانی به خوبی استفاده شود."

وقتی از او پرسیدم که آیا این ستاد ماموریت نظارت بر اجرا و یا پیگیری در اجرایی ‌شدن مصوبات شورا را دارد، گفت: "خیر، این ستاد فقط محض جلوگیری از موازی‌کاری و تداخل در امور فرهنگی تشکیل می‌شود!"


پیوست فرهنگی تا چند ماه دیگر
محمدرضا مخبر، با اشاره به اینکه "پیوست فرهنگی" یکی از مهم‌ترین بخش‌های مهندسی فرهنگی است و بر همین اساس تمام طرح‌هایی که ظاهر اقتصادی دارند نیز باید پیوست فرهنگی داشته باشند، گفت: "از این پس اگر قرار است در جائی کارخانه یا مجتمع اقتصادی یا صنعتی ساخته شود باید آثار فرهنگی مترتب بر آن تصمیم لحاظ شود و تبعات آن بررسی شود."
به گفته‌ی دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، دولت در شورای تدوین برنامه پنجم قبول کرده است همه‌ی طرح‌های مهم کشور پیوست فرهنگی داشته باشند.  مخبر تاکید کرد: "تا چند ماه آینده پیش‌نویس الگوی پیوست فرهنگی به صحن شورای عالی انقلاب فرهنگی فرستاده می‌شود و این در حالی است که اصل پیوست فرهنگی از طرف ریاست جمهوری به تمام نهادها ابلاغ شده است. "


نقشه جامع علمی کشور تا 3 ماه دیگر
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی همچنین از تشکیل شورای تخصصی نقشه جامع علمی کشور خبر داد و گفت: "تمامی اخبار مرتبط با این نقشه را از نهاد شورا و شخص بنده پیگیری کنید." مخبر افزود: "پیش‌نویس نقشه جامع علمی کشور آماده شده است و این پیش‌نویس حدود هزار صفحه پیوست دارد که بیش از هزار نفر به صورت مستمر و فعال درگیر تهیه این پیش‌نویس و پیوست آن بوده‌اند." به گفته‌ی مخبر هم اکنون 500 نفر از دانشگاهیان نخبه‌ی کشور برای اظهار نظر درباره پیش‌نویس نقشه جامع علمی کشور شناسایی شده‌اند.

خبرنگاری پرسید پس چرا معاون رئیس جمهور و رئیس بنیاد ملی نخبگان هر از گاهی خبر از تدوین این نقشه می‌دهد، که دزفولی گفت: "در این‌باره تنها مرجع پاسخگویی بنده خواهم بود و آنچه عرض می‌کنم این است که این نقشه تا سه ماه آینده تصویب می‌شود." وی البته توضیح نداد چرا معاون علمی و فناوری رئیس جمهور در روزهای پایانی سال 86 و در اردیبهشت 87 خبر از تدوین نهایی این نقشه داده بود! با این حال دبیر شوای عالی انقلاب فرهنگی این نقشه را «نقشه راه» برای رسیدن به چشم‌انداز بیست ساله نظام دانست که بعد از اصلاح پیش‌نویس اولیه، ویراست دوم آن برای تصویب به صحن شورای عالی انقلاب فرهنگی آورده می‌شود.

تحول در "فلسفه" نظام  تعلیم و تربیت
مخبر دزفولی همچنین تحول و نوسازی نظام آموزشی کشور را یکی دیگر از برنامه‌های مهم شورای عالی انقلاب فرهنگی دانست. به گفته وی، قرار است در قالب این طرح، فلسفه تعلیم و تربیت در نظام جمهوری اسلامی به تصویب شورای عالی انقلاب برسد چرا که نظام آموزش و پرورش ایران هنوز فاقد فلسفه است. مخبر گفت: "با گذشت سه دهه از انقلاب هنوز مفاهیم دینی خود را عملیاتی نکرده‌ایم و یکی از ضروری‌ترین وظایف ما تدوین فلسفه تعلیم و تربیت به طور عام و فلسفه آموزش و پرورش به طور خاص است."  مخبر همچنین از ارائه طرح وزیر آموزش و پرورش برای تغییر دوره‌های آموزشی پیش‌دانشگاهی و دبیرستان خبر داد که با وجود آن در کتب درسی نیز تغییراتی اعمال می‌شود.

مهندسی فرهنگی در پایان سال جاری
مخبر دزفولی همچنین روشن شدن مسأله مهندسی فرهنگی را یکی دیگر از اولویت‌های سال جاری شورای عالی انقلاب فرهنگی اعلام کرد و رسیدن به مهندسی فرهنگی را دارای دو مسیر کوتاه‌مدت و بلندمدت دانست و گفت: "در مسیر کوتاه‌مدت آسیب‌های مهم حوزه اجتماعی را که در مهندسی فرهنگی مؤثر هستند، شناسایی کرده‌ایم. "
مخبر در همین زمینه اضافه کرد: "امسال محورهای فرهنگ خانواده با موضوع طلاق، اسراف و فرهنگ صرفه‌جویی در نظام مهندسی فرهنگی مورد توجه قرار گرفته است. با اجرا شدن این طرح نرخ طلاق در کشور کاهش می‌یابد. "
به گفته وی طرح مهندسی فرهنگی یک طرح ساده نیست که به آسانی به مرحله اجرا برسد و قرار است تا چند ماه دیگر پیش‌نویس این طرح‌ها در شورای عالی انقلاب فرهنگی مطرح شود.  مخبر البته به نتایج علمی و عملی برگزاری "همایش مهندسی فرهنگی" که در دی‌ماه 85 برگزار شد، نیز هیچ اشاره‌ای نکرد.

انتشار تقویم تاریخ علم و فرهنگ تا پایان سال
مخبر دزفولی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به فعالیت سه ساله کمیته‌ی فرهنگ و تمدن در شورای عالی انقلاب فرهنگی در زمینه تدوین تقویم تاریخ علم و فرهنگ گفت: "تقویم تاریخ علم و فرهنگ مشتمل بر تمام توانایی‌های علمی و فرهنگی ملل مسلمان است که حدود 4 هزار صفحه حجم دارد و برای روزهای مختلف سال مناسبت‌های متعددی پیش‌بینی شده است."  دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی این تقویم را دایرة‌المعارفی دانست که به زمینه‌های علمی و فرهنگی تمام ملل مسلمان توجه کرده است که قرار است این تقویم 4 هزار صفحه‌ای امسال منتشر ‌شود.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی همچنین از بازنگری در مصوبه سیاست‌های چاپ و نشر که مبنای ممیزی و نشر کتاب در ایران است، خبر داد و گفت: "این طرح در دستور کار شورای عالی انقلاب فرهنگی قرار دارد." وی همچنین از تدوین سیاست‌های الگوی تبلیغات محیطی و شهری، راه‌اندازی پایگاه اسلامی علوم انسانی، بررسی سیاست‌های مرتبط با جهانی شدن و تمدن‌سازی و ساماندهی فعالیت‌های قرآنی در کشور به عنوان سایر طرح‌ها و برنامه‌های در دست اقدام شورای عالی انقلاب فرهنگی یاد کرد.

من همچنان خودم منتقدم
مخبر دزفولی که سخنان خود را در دقایق کوتاهی ایراد کرد، از خبرنگاران خواست تا سوالاتشان را مطرح کنند که دست بر قضا نقطه اشتراک اکثر سوالات، ضمانت اجرایی مصوبات شورا بود، اگر چه دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در پاسخ به انتقادات و طرح نظرات خبرنگاران سعی می‌کرد فعالیت تمامی دستگاه‌های دولتی و تعامل آنها با شورا و مصوباتش را، مثبت ارزیابی کند؛ اما مشخص بود که در پاسخ به بسیاری از سوالات خود نیز منتقد اجرایی شدن برخی مصوبات است.

پرسیدم آقای مخبر! اینگونه که شما عرض می‌کنید همه‌ی سازمان‌ها و نهادها بهترین تعامل را با شورا دارند و به نوعی " همه خوبند!" پس چرا وضعیت فرهنگی بویژه در مباحث کلان و نیازمند به استراتژی این‌قدر اسف‌بار است؟ مخبر گفت: "من گفتم تعامل خوبی دارند، نگفتم همه خوبند! بعلاوه اینکه نوع نگاهشان به شورا، نگاهی مثبت و همراهانه است و نه اینکه کاملا در اختیار شورا و برای شورا مفید باشند. به هر حال ضعف‌های بسیاری وجود دارد و ما هم قبول داریم."

مخبر همچنین درباره برخورد شورا با منتقدان گفت: "از هر گونه نقد منصفانه استقبال می‌کنیم." وی افزود: "تمامی طرح‌ها و مصوبات شورا می‌تواند با حضور اصحاب رسانه مورد نقد و بررسی قرار بگیرد." او چندین بار و با تاکید به رسانه‌های غربی اشاره کرد و روزنامه‌نگاری خارجی را پشتیبان طرح‌ها و ایده‌های فرهنگی حکومت‌ها دانست و خطاب به اصحاب رسانه‌ گفت: "شما باید در پیگیری و پیشبرد مصوبات شورا پیشقدم شوید، این وظیفه‌ی شماست. به جرات می‌توانم بگویم که بسیاری از مصوبات شورا حتی مورد نقد رسانه‌های مکتوب و الکترونیک قرار نگرفته است." وی البته هیچ اشاره‌ای به نوع برخورد شورای عالی انقلاب فرهنگی با نقدهای فراوانی که تنها در موضوع مهندسی فرهنگی در رسانه‌های مختلف منتشر شده است، نکرد.

مخبر در پاسخ به سوال دیگرم مبنی بر اجرایی نشدن مصوبات شورا گفت: "من خودم منتقدم و قبول دارم برخی مصوبات اجرا نشده، برخی هم به شکل ضعیفی اجرا شده است؛ اما در طول سالهای فعالیت شورای عالی انقلاب فرهنگی، حجم مصوباتی که در دولت نهم تصویب، اجرا و یا به اجرا نزدیک شده ‌است با دوران گذشته قابل قیاس نیست و بالغ بر 80 درصد مصوبات است."

وی در همین زمینه افزود: "در حوزه‌ی علم و تحقیق بیشتر از 90 درصد ساز و کارهای علمی – تحقیقاتی کشور از مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی بوده است." وی در واکنش به تذکر خبرنگاری که گفت شما چند ماه پیش گفتید نقشه مهندسی فرهنگی تا پایان سال 86 و امسال هم گفتید تا نیمه‌ی اول سال 87 و حالا می‌گویید معلوم نیست چه زمانی، گفت: "نقشه مهندسی فرهنگی که یک فرمول شیمیایی نیست، یک کار مطالعاتی سنگین است که نمی‌شود برایش به راحتی عدد و رقم مشخص کرد..." وی در مورد برگزاری جلسات بیهوده برخی اعضا و تلف شدن زمان و هزینه و تحلیل فکر و نیروی انسانی هم به نکته جالبی اشاره کرد: "به شخصه در جلساتی که مثمر ثمر نباشد و صرفاً تشریفاتی باشد، حاضر نمی‌شوم و از جلساتی همچون دیدار با نمایندگان رسانه‌ها و دانشجویان به شدت استقبال می‌کنم."