انتشارات روزنه کار، جلد سوم از "دائرةالمعارف سینمای جهان" را به کارگردانان تاریخ سینمای جهان اختصاص داده است و هیأت علمی این دانشنامه، مشغول گردآوری آن است.
12 سال پیش انتشارات روزنه کار دست به چاپ اولین دانشنامه سینمایی در ایران زد. هرچند هدف روزنه کار، انتشار مجموعه دایرةالمعارف سینمایی جهان بود و هست. اما جلد اول حاوی اطلاعات فیلمهای تاریخ سینمای جهان و جلد دوم مربوط به بازیگران تاریخ سینمای جهان بود. بنا بر این گزارش، در جلد دوم این مجموعه با عنوان «دانشنامه سینمایی بازیگری» احوال و منتخب فیلمشناسی بیش از 1700 بازیگر و شخصیت سینمای جهان آمده است.
ملاک انتخاب این بازیگران ابتدا اهمیت کارشان و در مرحله بعد امکان دسترسی به حداقل اطلاعات درباره زندگی و کارنامهشان بوده است. آغاز و ادامه این فعالیت در حوزه دایرةالمعارفنویسی بدون مانع نبوده است. شاید از نبودن سنت فعالیتهای دایرةالمعارفنویسی در ایران بتوان به عنوان بزرگترین مشکل در این راه نام برد وگرنه جلد سوم این مجموعه که متعلق به کارگردانان تاریخ سینمای جهان است، باید خیلی پیش از اینها منتشر میشد.
از جمله ویژگیهای این اثر ایجاد روش و انضباط دایرةالمعارفی است که هر چند نقص آن گاهی جلوه بیشتری پیدا میکند، اما راه جدیدی را در عرصه پژوهشهای مرجعشناختی گشوده است. از دیگر ویژگیهای این دایرةالمعارف، ترجمه اسامی فیلمها است. نویسندگان، منتقدان و پژوهشگران سینمایی اسامی تمامی فیلمهای جهان را با پیش شرطی ترجمه کردهاند.
اگر این فیلمها به زبانهای انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و یا ایتالیایی بودهاند اسامی فیلمها مستقیماً از همان زبانها ترجمه شدهاند. اما اگر به زبانهای دیگری بودهاند ترجمه انگلیسی آن مبنا قرار گرفته است. در جلد اول دانشنامه سینمایی اسامی بیش از 30 هزار فیلم به صورت فهرست منتشر شده است.
دسترسی به منابع در تدوین و گردآوری چنین مجموعههایی با حضور قدرتمند اینترنت هر قدر ساده به نظر میآید، همان قدر ارائه نوشتههای مربوط به هر موضوع را سختتر میکند، چرا که نگارش چنین کتابهایی نگاهی خشک و خنثی میطلبند و دور بودن از این نگاه در نوشتن درباره سینما کار آسانی نیست.
ناشر امیدوار است بعد از انتشار جلد سوم به آرزوی دوازده ساله خود با انتشار کل مجموعه در یک جلد با عنوان «دایرةالمعارف سینمایی» جامه عمل بپوشاند.
