
در یکی از فصول ابتدایی کتاب دولت الفرهنگی فی ظل الصفار الهرندی1 آمده است: مشهور است که ایرانیان صاحب فرهنگ و تمدن، روی مبارک به دیوار، بلا نسبت شما، به اندازه توالت رفتن در روز کتاب نمیخوانند و یا حتی مطالعه ندارند! گرچه مدیران فرهنگی نیز چنین سیره ای را در وزارت خانههای وابسته به جد پیگیری میکنند اما با این همه با فرا رسیدن اردیبهشت، وزارت فخیمه فرهنگ، با برپایی سیرک، "چیز" برگر پارتی، سگ چرخ پارتی و یا ده روز سیزده بدر در نمایشگاهی به نام کتاب، تمام آن کمبود مطالعه و بل صدها مشکل فرهنگی و غیر فرهنگی را به یک باره جبران می کند.
بی شک اردیبهشت آغاز شده و کمتر از 10 روز تا آغاز سیزده بدر وزارت فرهنگ باقی نمانده و کم کم، بویی از نمایشگاه به مشام می رسد؛ اگر خوب بو بکشید بوی سیبزمینی سرخ کرده و همبرگر ذغالی را زیر دماغتان حس میکنید. البته در برخی ممالک عقب افتاده، معمولا در چنین روزهایی از بیلبورد و پلاکارد و تیزرهای تلویزیونی برای تبلیغ و آمادگی مردم استفاده می کنند که خوب پر واضح است که مردم فرهنگ دوست ما بی نیاز از این قرتی بازیها هستند.
در همین ارتباط در فصلی دیگر از این کتاب آمده است: فرض کنید معاون فرهنگی وزارت فخیمه در جمع پرشور ناشران و سیزدهبدر نوزدهم در حال سخنرانی است:
متاسفانه سرانه مطالعه کتاب در کشور منفی 30 دقیقه است! که بعد از کلی دوندگی ـ چرب کردن سبیل آمارگیران و آماردهندگان ــ ما امسال به 29 دقیقه رساندیمش (سوت و کف حضار) و البته این آمار تکاندهنده همهاش به خاطر دستهای پنهانی است که فرهنگ این مملکت را نشانه گرفتهاند! بیتربیتها. من خودم کتابهای بسیار خوبی را میشناسم که در "غربت" به سر میبرند و با حمایت ما و ترجمهی دوستان از غربت رها، 1200 نسخه چاپ میشوند و در یک روز همهاش به فروش میرسند، اما کسی آن را نمیخواند! خب چرا؟! ... من امروز اینجا مثل تمام مسئولان در 28 سال گذشته کلی قول میدهم که وضعیت را درست کنم. ظاهرا نه از ناشر جماعت بخاری بلندمی شود و نه نویسنده جماعت کاری می کند، لذا باز این مسئولیت خطیر را برعهده می گیریم و باز برای یک اقدام جدی دور خیز میکنیم. قول میدهم از تمام ظرفیتهای دوستان و آشنایان، برای جلوگیری از ایجاد فجایع بزرگتر استفاده کنیم. لازم می دانم در اینجا به برخی از دستاوردهای این دوره از نمایشگاه اشاره کنم:
امسال در بخش فلان اینقدر افزایش، در بخش بهمان آنقدر افزایش و در بخش سیمان! خیلی افزایش تولید داشته ایم. اینها به برکت فعالیت شبانهروزی مسئولان فرهنگی کشور است؛ باور کنید در مقایسه با سال گذشته در تمامی بخش ها رشد جدی و نجومی داشته ایم؛ میزان بازدیدکننده در نمایشگاه 16 درصد، حضور ناشران و البته ناظران جدید 27درصد، عدم حضور ناشران فعال 24 درصد، ظهور ناشران گتره ای 69 درصد، خرید از غرفه اغذیه 35درصد، خرید چای نمونه 15 درصد، حضور در توالت های عمومی برای رفع حاجت 42 درصد، استفاده از چمن نمایشگاه 68 درصد، تشکیل زندگی مشترک 17 درصد، تشکیل زندگی غیر مشترک 52 درصد، استفاده از نایلون 84 درصد، خرید از دستفروش ها 94 درصد، استفاده از پارکینگ 27 درصد، استفاده از آبنما برای زمینه عکس یادگاری 39 درصد، استفاده از پیپ و عینک دودی و کروات 11 درصد، حضور غیر انسان علاقمند به کتاب (بیشتر سگ و تاحدودی هم گربه)در نمایشگاه 4 درصد، استفاده از بن دندان برای نقد کتاب در نشستها 23 درصد و خیلی چیزهای دیگر رشد داشتهایم و این یعنی موفقیت و پیشرفت. میانگین همه موارد ذکر شده نمونه تلاش های فرهنگی و آئینه صعود است که نویدآور روزهای خوش کتاب در کشور نیز میباشد و من در اینجا باز هم قول میدهم از کتابهای خوب و فاخر و فخیم که در وزارتخانه آشنا داشته باشند حمایت کنیم؛ به جون حاجی! کاغذ هم میدیم تا چشم اون ناشران سوسول قرتی که چند سالی است هی داد می زنن سوبسید ندید، درآد. ببخشید ظاهرا مقداری جوگیر شدم ...
نتایج فرهنگی اخلاقی:
هنوز تا برگزاری نمایشگاه خیلی! وقت باقیمانده است، و لذا می شود کلی آمار، نهضت و البته کتاب، آماده کرد تا نمایشگاه امسال بین المللی تر از همیشه باشد.
.1. میرزا محسن کاتب مشکین تألیفات فراوانی در فواید کتاب داشته است و آخرینش نیز "دولتالفرهنگی فی ظل الصفار الهرندی" بوده که در آن به فواید هویج فرهنگی، معاونت فرهنگی و مشاوران فرهنگی به طور توأمان اشاره شده است.