اختصاصی کتاب‌نیوز/ محمد حسنلو

آژانس‌های جاسوسی آمریکایی گفتگوهای تلفنی نخست وزیر "بی‌نظیر بوتو" و "پرویز مشرف" رییس جمهور پاکستان چند ساعت قبل از ورود بوتو به وطنش، آنهم بعد از سال‌ها تبعید را ضبط کرده‌اند که اخیراً متن این گفتگوها در کتابی منتشر و فاش شده است.

در اکتبر سال 2007 وقتی بی‌نظیر بوتو بعد از سال‌ها در حال ورود به وطن خویش بوده است؛ بسیاری از رسانه‌ها در آن زمان ادعا کردند که گفتگوهایی بین نخست وزیر سابق پاکستان و مقامات کشور و در راس آنها رییس جمهور رد و بدل شده است که هیچ ارگان رسمی به آن توجه خاصی نکرد.

اخیراً ران ساس‌کیند، روزنامه نگار برجسته‌ی آمریکایی و برنده‌ی جایزه‌ی پولیتزر که سال‌ها در نیویورک تایمز قلم زده است؛ کتابی تحت عنوان "معبر دنیا" نوشته که در آن فاش می‌کند پرویز مشرف، رییس جمهور پاکستان ـ رئیس جمهور سابق ـ ساعتی قبل از ورود بی‌نظیر بوتو، او را تهدید کرده در صورت عدم همکاری و روابط مسالمت آمیز با دولت این کشور عواقب جبران ناپذیری در انتظار او خواهد بود.

نویسنده در این کتاب از گفتگوی تلفنی این دو به عنوان "بازی‌های زیر میزی یا پشت پرده" یاد کرده است و می‌نویسد: پرویز مشرف به طور آشکارا بوتو را تهدید کرده است. به طوری که پشت تلفن صدای مشرف شنیده می‌شود که می‌گوید: "خانم بوتو شما باید بفهمید که امنیت شما در این کشور بستگی به روابط مسالمت آمیز با ما خواهد داشت."

به نوشته‌ی ساس‌کیند بازگشت بی‌نظیر بوتو هرچند به طور قوی از سوی "کاندولیزا رایس"، وزیر امور خارجه آمریکا حمایت می‌شد؛ ولی از آن طرف نیز "دیک چنی" با بازگشت بوتو به زادگاه خود به سختی مخالف بوده است. چرا که وی بوتو را فردی پیچیده و غیرقابل پیش بینی می‌داند که به طور حتم بر خلاف سیاست‌ها و منافع آمریکا در منطقه عمل خواهد کرد.

طبق سندهای افشا شده در این کتاب، در زمان نخست وزیری بوتو هر موقع که نخست‌وزیر به سیاست‌های پرویز مشرف اعتراض می‌کرده است؛ از سوی سفارت ایالات متحده در پاکستان به آرامش دعوت می‌شده است و این در حالی است که هیچ منبع رسمی و غیر رسمی از این گفتگوها اطلاعی پیدا نمی‌کرد. بوتو اغلب از سیاست‌های آمریکا در کشورش اظهار نگرانی می‌کرده و از دخالت‌های شخص دیک چنی در امور داخلی پاکستان اظهار تاسف می‌کرد.ه است

وقتی که مشرف در گفتگوی تلفنی با درخواست بوتو برای لغو قوانینی که مانع اصلی نخست‌وزیری وی برای سومین مرتبه است، مخالفت می‌کند؛ خانم نخست وزیر خطاب به رییس جمهور می‌گوید: "در عوض شما برای من چه چیزی دارید؟ شاید اصلاحات اساسی در قوانین انتخابات نقطه‌ی شروع خوبی باشد..." مشرف هم در جواب می‌گوید: "شما نباید برای این ماجرا زیاد امیدوار باشید."

سه هفته قبل از این گفتگو بوتو با چند تن از مقامات آمریکایی از جمله "جان‌کری" و مقامات وزارت کشور آمریکا دیدار کرده بود و بعد از این دیدار که گفتگوهای آن هنوز منتشر نشده است؛ بوتو به همراه همسر خود "آصف علی زرداری" بلافاصله تصمیم می‌گیرند به پاکستان برگردند.

طبق اسناد و نوارهای ضبط شده در شبکه‌ی جاسوسی آمریکایی، مشرف در گفتگوی تلفنی خود با بوتو در حالی که با لحنی تمسخرآمیز با وی سخن می‌گفته است؛ هیچ قولی مبنی بر حمایت و انتخابات دموکراتیک به او نمی‌دهد.

بنا بر گزارش کتاب‌نیوز، بر خلاف ادعای مقامات آمریکایی که امنیت بوتو را نیروهای دولتی به عهده گرفته‌اند؛ مشرف در این گفتگو به صراحت هیچ نقطه‌ی مطمئنی برای نخست وزیر باقی نمی‌گذارد. این در حالی است که قبل از اینکه بوتو به کشورش بازگردد، تیمی از کارشناسان امنیتی آمریکایی از جمله "مارک زیگل" و "لری والاس" که از طراحان پروژه‌ی آب سیاه در سازمان جاسوسی آمریکا بودند، قرار بود مسئولیت امنیتی بوتو را به عهده بگیرند. به همین خاطر در دوبی، محل اقامت بوتو جلسه‌ای تشکیل می‌شود تا مقدمات بازگشت او فراهم آید. از آنجا که مشرف صدور هرگونه روادیدی برای نیروهای امنیتی آمریکایی استخدام شده توسط بوتو را ممنوع اعلام کرده بود؛ این تیم تصمیم گرفت از طریق رابط‌هایی در پاکستان کار حفاظت از جان بوتو را بر عهده بگیرد.

در پاکستان ظاهراً کار حفاظت از جان بوتو تا چند روز بلاتکلیف ماند تا اینکه دولت مشرف طبق توافقاتی با آمریکا که به صورت عمدی در رسانه‌ها بیش از حد بزرگ شد؛ مسئولیت حفاظت از خانه‌ی شخصی بوتو را بر عهده گرفت که این امر آنقدرها هم جدی نگرفته شد...

پس از اعلام خبر قتل بوتو، پرویز مشرف ملت را به آرامش فراخواند و سه روز عزای عمومی اعلام کرد. او در سخنرانی تلویزیونی خود، افراطیون اسلامی را مسئول این ترور دانست و گفت: "این عمل خشونت آمیز کار همان تروریست‌هایی است که ما هم با آنها در جنگیم. من همیشه گفته‌ام که بزرگترین خطر برای کشور ما از جانب همین تروریست‌هاست."
حالا که مشرف استعفا داده است؛ شاید دانستن درباره کتابی که بیشتر اطلاعات پشت پرده‌ی روابط مشرف و بوتو را عیان می‌کند، جذاب‌تر از گذشته باشد. چه آنکه همسر بوتو در آستانه‌ی انتخاب برای ریاست جمهوری پاکستان است.

در این میان آنچه جالب توجه است عادی شدن "استراق سمع" دولتی و جاسوسی صریح آمریکایی‌هاست؛ گویا تمام این فعالیت‌ها ــ ضبط مکالمات تلفنی ــ قانونی بوده و بی‌نیاز از بازخواست عمومی یا حتی خصوصی از سوی خانواده‌ی بوتوست.

گزارش اصلی را اینجا بخوانید