به گزارش ایبنا؛ بازگردان جلد نخست تاریخ جهانگشای جوینی بر اساس تصحیح علامه محمد قزوینی است با نام " تاریخ عصر چنگیز خان مغول" توسط فروزان آذربخت منتشر شد.

در مقدمه این کتاب می‌خوانیم: در عصری که مردم از زبان پیشینه و کهن خود فاصله گرفته‌اند، بازگردانی متن، یکی از ضروریات است؛ زیرا همچون پلی، گذشته را به حال متصل می‌کند و امکان استفاده از آثار را به وجود می‌آورد. اگر چنین پلی احداث نشود، مردم با گذشته اندیشه و فرهنگ خود بیگانه خواهند بود و این گسیختگی فرهنگی، حاصلی جز سردرگمی و خودباختگی فرهنگی نخواهد داشت.

از جمله آثاری که نیاز مبرمی به بازگردانی داشت، «تاریخ جهانگشای جوینی» بود زیرا این کتاب حاوی اطلاعاتی سودمند از گذشته این آب و خاک و آنچه بر آن گذشته است و بسیاری مسائل فرهنگی، اجتماعی و تحولات منشاء برخی از باورها، کنش‌ها و واکنش‌های قرون بعدی، حتی تا به امروز را دربردارد.

همچنین یکی از بهترین نمونه‌های نثر متکلف مصنوع به شمار می‌آید که درک و فهم آن بسیار دشوار و دیر باب است و تنها چاره این دشواری بازگردانی‌ است.

فروزان آذربخت در دیباچه کتاب آورده است: متأسفانه هیچ کس به این اقدام مفید مبادرت نمی‌کرد و چند اثر محدودی که در این زمینه به وجود آمده بود اگر چه شاید نیاز محققان تاریخ را بر طرف می‌کرد اما مشکل جویندگان ادب فارسی که همواره در پی گنجاندن معنای تمامی واژه‌ها در جمله و مفهوم تک‌تک اصطلاحات و عبارت‌ها هستند همچنان به قوت خود باقی بود.

برای سهولت متن اصلی با متن بازگردانی شده یکی از قدیمی‌ترین نسخه‌های تصحیح علامه قزوینی چاپ بریل لیدن 1937 به عنوان الگو انتخاب شد و نهایت تلاش در این بود که معنی هیچ واژه‌ای هدر نرود که خوشبختانه معانی تک‌‌تک واژه‌های متن اصلی در جملات متن بازگردانی موجود است.

البته به خاطر دستیابی به این مهم سبک ترسل متن بازگردانی بی‌شباهت به سبک جهانگشا نیست و به ناچار مملو از مترادفات است و برای سهولت کار پژوهندگان صفحه‌بندی متن اصلی حفظ شده و بازگردانی هر صفحه با معنی واژه‌ای آغازین صفحه مورد نظر در نسخه الگو آغاز می‌شود و با معنی آخرین واژه به پایان می‌رسد و ساختار جملات هم تا حد امکان حفظ شده که ناگزیر از زیبایی شیوه بیان کاسته است.

درباره چگونگی احوال مغول پیش از زمان قیام دولت، بیان قوانینی که چنگیزخان پس از قیام وضع کرد، پسران چنگیزخان، بیان علت حمله به کشور سلطان محمد خوارزمشاه، بیان تصرف بخارا و سمرقند، بیان حادثه نیشابور، عبور چنگیزخان از گذرگاه ترمد و تصرف بلخ، ذکر جغتای و... از جمله بخش‌های این کتاب است.

واژه‌نامه و نام‌نامه جلد نخست جهانگشا نیز پایان‌بخش این کتاب تاریخی است.

جلد نخست «تاریخ عصر چنگیزخان مغول» با شمارگان 1000 نسخه و بهای 50000 ریال از سوی انتشارات روزبهان منتشر شد.