مدیر گروه پروژه کتاب «اصطلاح‌نامه فقه» گفت: این اثر مجموعه‌ای است از واژگان کلیدی شامل 64 هزار اصطلاح که 51 هزار مورد برگزیده شده و در 8 مجلد به زیور طبع آراسته شده است.

حجت الاسلام و المسلمین حسین حسن‌زاده، مدیر گروه پروژه «اصطلاح‌نامه فقه» در گفت‌وگو با ایبنا، درباره روند تدوین این اثر گفت: اصطلاح‌نامه فقه از سال 1378 توسط عده‌ای از فضلای پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی با استفاده از نظرات صاحب‌نظران و علمای فقه مانند آیات و حجج اسلام خائفی، صالحی مازندرانی، فاضل گلپایگانی، مددی، ممدوحی، حسن‌زاده، سلیمانی، خالد غفوری، نجیبی، یعقوب‌نژاد و همچنین مرحوم عباس حری و با همکاری 17 نفر از محققان توانمند در حوزه مدیریت دانش در بازه زمانی 12 ساله به سامان رسید.

حسن‌زاده ادامه داد: این اثر مجموعه‌ای است از واژگان کلیدی شامل 64 هزار اصطلاح که 51 هزار مورد برگزیده، در 8 مجلد به زیور طبع آراسته شده است که در نوع خود و در حوزه فقهی (اعم از شیعه و اهل سنت) بی‌بدیل است، چرا که از منابع مذاهب چهارگانه اهل سنت نیز بهره گرفته‌ایم.

عضو هیات علمی پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی در ادامه ارزش‌های افزوده «اصطلاح‌نامه فقه» را یادآور شد و گفت: اساساً تدوین هندسه یک دانش، یکی از کارکردهای اصلی اصطلاح‌نامه‌ها است بنابراین انعکاس هندسه دانش فقه را می‌توان از برکات مهم آن دانست.

مدیر گروه پروژه کتاب «اصطلاح‌نامه فقه» ادامه داد: اصطلاح‌نامه‌ها در چهار شیوه الفبایی، ترسیمی (درختی)، نظام‌یافته و چرخشی ارائه و نمایش داده می‌شوند که هر یک از این شیوه‌ها برای هدفی خاص و برای کاربرانی خاص تعبیه شده است، اما در «اصطلاح‌نامه فقه» به دلیل حجم بالای نمایش چهارگانه در نشر مکتوب، تنها دو بخش الفبایی و ترسیمی در هشت مجلد منتشر شده است.

وی استفاده از «اصطلاح‌نامه فقه» در نمایه‌سازی فقه را یکی دیگر از فواید این اثر دانسته و تصریح کرد: اساساً نمایه‌سازی با بهره‌گیری از واژگان کنترل شده، مانند اصطلاح‌نامه‌ها نقطه قوتی است که در بازیابی اطلاعات کمک شایانی می‌کند.

حسن‌زاده در رابطه با فایده‌های دیگر «اصطلاح‌نامه فقه» گفت: از فایده‌های دیگر این اصطلاح‌نامه این است که با یک نگاه کلی به این اصطلاح‌نامه می‌توان تشخیص داد که کدام موضوع و یا کدام بخش از فقه اسلامی بیشتر یا کمتر کار شده است.

عضو گروه پژوهشی سازماندهی اطلاعات و مدارک اسلامی، در ادامه تأکید کرد: یکی دیگر از فواید اصطلاح نامه فقه، استفاده از آن در تحقیق و تدریس است که به دلیل طبقه‌بندی منطقی موضوعات فقهی و ایجاد ارتباط معنایی میان اصطلاحات در این اثر می‌تواند نقش بسیار زیادی را برای محققان و مدرسان داشته باشد، همچنین می‌توان از طریق اصطلاح‌نامه فقه، مرز این دانش و ارتباط آن را با دانش‌های دیگر به سهولت تشخیص داد.

مدیر گروه پروژه کتاب «اصطلاح‌نامه فقه» ضمن تبیین ماهیت اصطلاح‌نامه، بر زنده بودن آن نیز تاکید کرد و افزود: اصطلاح‌نامه همواره باید ویرایش شود و نباید آن را یک کار تمام شده تلقی کرد، گرچه علم فقه از جمله علومی است که دائما در تطور و تحول است به همین جهت باید دائما رصد شده و موضوعات و مسائل جدید را در پیکره اصطلاح‌نامه فقه قرار داد.

وی در ادامه تدوین اصطلاح‌نامه فلسفه‌های مضاف را بسیار کارآمد دانست و گفت: در بخش اصطلاح‌نامه فلسفه‌های مضاف نیز طرح‌های متنوعی در دست بررسی و تبیین است که ایده آن به سال‌های قبل بر می‌گردد، ورود به این عرصه به دلیل تنوع علوم و ارتباطات بین رشته‌ای، لازم و بسیار با برکت خواهد بود.

حسن‌زاده در پایان دیربازده بودن این دست فعالیت‌های پژوهشی را مورد توجه قرار داد و تصریح کرد: این‌گونه پژوهش‌ها و آثار حتی از فرهنگ‌نامه‌ها نیز دیرتر به ثمر می‌رسد و همین امر باعث ترغیب نشدن مراکز علمی به این سبک پژوهش‌ها می‌شود، حال آنکه در حوزه شیعه، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم و به‌خصوص پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در سال‌هایی که کمتر لجنه علمی به این مهم توجه داشت پا به عرصه مدیریت اطلاعات نهاد و متولی این امر مهم شد که جای بسی خوشنودی دارد، البته نیازسنجی کاربران و محققان با توجه به دوران و عصر حاضر از ملزومات بروز رسانی آن خواهد بود تا نواقص کشف و در صدد رفع آن باشیم.

زن در تاریخ انگلستان مطلقا بی‌اهمیت است... در قصه ها عنان زندگی شاهان و فاتحان به دست اوست ولی در واقعیت برده مردان است...زنها باید به چیزهای دیگری به جز آنچه فکر می‌کردند فکر می‌کردند! ... این را بنویس! به آن فکر کن!... تصور کنید شکسپیر خواهری داشت که در نبوغ با او برابری می‌کرد. ولی افسوس که دخترک را هرگز به مدرسه نفرستادند، هیچ وقت نتوانست دستور زبان و منطق یاد بگیرد، پیش از پایان نوجوانی به اجبار ازدواج کرد و سرانجام پس از فرار از منزل جوانمرگ شد. ...
ماگدا آلمانی است و حاصل تجاوز یک افسر روس به مادرش... آیا می‌توان بخش انسانی دیکتاتورها را از اعمال ضد بشری‌شان جدا کرد... هرگز احساس ندامت از اعمالی که در دستگاه هیتلری مرتکب شده بود نداشت... گوبلز می‌خواست نویسنده شود، هیتلر زمانی سعی داشت معمار شود، چرچیل آرزوی هنرمندی در سر داشت، استالین به شاعر شدن فکر می‌کرد و هیملر به کشاورزی علاقه‌مند بود. ...
تب تند دولت برای ساختن جامعه «بدون فقیر» به وضعیتی انجامید که نائومی کلاین آن را «ربودن ضروریات یک زندگی آبرومندانه از میلیون ها شهروند» می نامد... تهیدستان در دهه های ۵٠ و۶۰ شمسی فاقد مکانیسم های نهادی بودند... خیریه شدن اقتصاد ملی... چگونه مردم عادی با مخالفت ها و مقاومت های پراکنده اما فراگیر، دولت را، هرچند موقت، وادار به عقب نشینی کردند... بی عدالتی سیستماتیک و ناکارآمدی حکمرانی ...
از سوراخ کلید، خدمتکارشان را که مشغول حمام کردن است نگاه می‌کند. دلش می‌خواهد داخل شود... به زحمت نوزده سال دارد که انقلاب سوسیالیستی و وحشت بر کشور او سایه می‌گسترد. آیا همین انقلاب نیست که با خشونتهایش به او امکان می‌دهد که از دایره‌ای که مادر به دورش کشیده است فرار کند و بالاخره وارد «زندگی حقیقی» شود... در خانه‌هایی که شاعران به دنیا آمده‌اند زنها حکومت می‌کنند ...
مؤلف اخلاق ناصری تذکر می‌دهد: کودک را با هر کار نیکی که می‌کند، باید تشویق کنند و آفرین گویند، اما هنگامی که رفتارِ زشتی از او سرمی‌زند، باید بسیار مراقب بود که او را به‌صراحت و آشکارا سرزنش نکنند که چرا کار بدی کرده است؛ بلکه این‌طور وانمود کنند که او از روی غفلت و ناآگاهی آن کارِ زشت را انجام داده است... خواجه در سیر تربیت کودک بر وجود بازی و تفریح نیز بسیار تأکید دارد و معتقد است که بازی کردن می‌تواند خاطر کودک را از سختی‌ها و ملالت‌های شئونِ مختلفِ ادب‌آموزی برهاند. ...