مراسم بزرگداشت پنجاهمین سالروز درگذشت "نیکوس کازانتزاکیس" همراه با افتتاح بخش یونان در کتابخانه‌ی ملی، شامگاه یکشنبه در محل کتابخانه‌ی ملی برگزار شد.

علی‌اکبر اشعری - رییس سازمان اسناد و کتابخانه‌ی ملی - در این مراسم در سخنانی گفت: «بار دیگر همچون همیشه با اعتقاد به ضرورت تعامل اندیشه‌ها، به ادبیات یونان و کازانتزاکیس خوشامد می‌گویم و معتقدم کلید نجات بشر به دست جوامع و بزرگانی است که خردورزی را شعار خود ساختند و دغدغه‌ی انسانیت دارند.»

"مرکوریوس کارافوتیاس" - سفیر یونان در ایران - نیز در سخنانی با قدردانی از کتابخانه‌ی ملی جمهوری اسلامی ایران، اظهار کرد: «تا جایی‌که به من مربوط می‌شود، مایلم صحبت را به این محدود کنم که آن‌چه ما امروز شاهد آن هستیم، اثبات دیگری از پیوستگی فرهنگی عمیق میان دو تمدن کهن ایران و یونان است. دو ملت ما بیش از 40 قرن، ارزش‌های فرهنگی، تاریخی و همچنین سرنوشتی مشترک دارند و این اتفاقی نیست که ما یکدیگر را درک کرده و به هم احترام می‌گذاریم و دارای دیدگاه‌ها، آمال، آرزوها و آینده‌نگری‌های مشترکیم.

وی از این رویداد با عنوان نشان‌دهنده‌ی آغاز یک همکای ثمربخش میان سفارت یونان و کتابخانه‌ی ملی ایران یاد کرد و افزود: در عین حال، امروز روز افتتاح بخش یونانی در کتابخانه‌ی ملی نیز هست؛ بدین‌گونه من افتخار دارم که اولین کتاب‌های یونانی را که در میان آن‌ها به طور نمادین کتاب‌های "نیکوس کازانتزاکیس" وجود دارد، به مسؤولان کتابخانه تقدیم کنم. کتاب‌های یونانی بیش‌تری در راه آتن به تهران هستند که هسته‌ی اصلی قسمتی را که ما بخش بسیار مهمی از این کتابخانه‌ی باشکوه می‌دانیم، تشکیل خواهند داد. همچنین محمود فاضلی - کاردار جمهوری اسلامی ایران در یونان - پیامی را برای بزرگداشت کازانتزاکیس فرستاده بود، که خونده شد. کاردار ایران در یونان در پیام خود با اشاره به چگونگی آشنایی‌اش با آثار کازانتزاکیس، ضمن ارائه‌ی گزارش کوتاه از تأثیرپذیری این نویسنده‌ی یونانی از اندیشمندان غرب، یادآور شده بود: بسیاری در جهان، او را با کتاب ممنوع‌الانتشار "آخرین وسوسه‌ی مسیح" می‌شناسند؛ اما دنیای کازانتزاکیس به یک کتاب و یک اندیشه ختم نمی‌شود؛ آثار او معرف سیر فکری او و در نتیجه متفاوت، متنوع و گاه متضاد با یکدیگرند.

به گزارش ایسنا، سیدمحمدرضا دربندری - رایزن فرهنگی پیشین ایران در یونان - نیز با استناد به بخش‌هایی از آثار متعدد کازانتزاکیس، این نویسنده‌ی یونانی را معتقد به مبدأ و همچنین دارای اعتقاد به بازگشت به رستاخیز دانست و همچنین بی‌اهمیت‌ بودن دنیا نزد کازانتزاکیس را از دیگر ویژگی‌های فکری وی عنوان کرد. در ادامه‌ی این مراسم، ونجلیس ونیتیس - استاد ایران‌شناسی در دانشگاه لیدن هلند - گزارشی از زندگی نیکوس کازانتزاکیس ارائه کرد و پس از آن، فاطمه معتمدآریا و کنستانتین پاسالیس - وزیرمختار سفارت یونان در ایران - قطعاتی از کتاب "زوربای یونانی" را اجرا کردند. همچنین در پایان مراسم، بخش‌هایی از فیلم "زوربای یونانی" نمایش داده شد.

علی‌اکبر اشعری به دلیل حضور در جلسه‌ی هیأت دولت تا پایان برنامه حضور نداشت و سرود ملی یونان که قرار بود پس از سرود جمهوری اسلامی ایران اجرا شود، با مشکل مواجه و با تأخیر چنددقیقه‌یی پخش شد. بزرگداشت پنجاهمین سال درگذشت نیکوس کازانتزاکیس به همت سازمان اسناد و کتابخانه‌ی ملی جمهوری اسلامی ایران و سفارت یونان در ایران برگزار شد.

نیکوس کازانتزاکیس 18 فوریه‌ی 1883 در هراکلیون یونان به دنیا آمد و در 26 اکتبر 1957 در فریبورگ آلمان درگذشت. این نویسنده در سال 1964، زمانی‌که میشل کاکویانیس فیلم "زوربای یونانی" را بر اساس رمان وی ساخت، به شهرت رسید. کارهای ادبی او رمان‌های "زوربای یونانی"، "احساسات یونانی"، "آزادی یا مرگ"، "سنت فرانسیس"، "برادرکشی" و... هستند. همچنین آثار متعددی در زمینه‌ی شعر، نمایشنامه و سفرنامه دارد. 

تبدیل یک نظام مردمسالار به نظام استبدادی محصول یک تعامل دوسویه میان یک فردِ حاکم و یک جامعه است... او انتقاد را به معنی دشمنی با اهداف و ایده‌ها تلقی می‌کند... رسالت نجات جهان از بندگی ظالمان... «دشمن»؛ یگانه مقصر عدم کامیابی ها است... بازار رمالانِ غیب گو گرم می‌شود... خود را به‌جای ایده و نظام می گذارد. و در واقع منظور او از ایده، خود اوست که با نظام یکی شده‌است. ...
او به پاپ سینمای پاپ شهرت یافته... چگونه صد فیلم در هالیوود ساختم و هرگز پشیزی از دست ندادم... یکی از موارد درخشان کارنامه‌ او ساختن هشت فیلم بر اساس قصه‌های ادگار آلن پو است... فیلم‌سازی مستقل در هالیوود یعنی ساختن فیلم‌های کوچک، کم‌هزینه و سریع... احساسم این بود که به عنوان یک صنعت‌گر کار می‌کنم و اگر از خلال صنعت‌گریِ تمام‌عیار، امری متعالی پدید می‌آمد و بارقه‌ای از هنر ظاهر می‌شد، جای خوشحالی بود ...
ملال، جوهره و ماده اصیل حیات است... ملال‌انگیزترین وضعیت حیاتی بشر، اندیشیدن در تنهایی ست... نوعی میل به وضعیت «نیستی» و مرگ در راستای پایان بخشیدن به شرایط کنونی و ایجاد وضعیت حیات‌مند دیگری است... برای رهایی از ملال زندگی اجتماعی و آسیب‌های ناشی از آن ناگزیرند، فاصله‌ای مناسب از اجتماع و «همدیگر» داشته باشند که بتوانند تا اندازه‌ای از رنج‌های حاصل از «با هم بودن» در امان باشند... وضعیت جوجه‌تیغی‌! ...
من خیلی چیزها را ندیده‌ام، نمی‌دانم در زندان‌های کره‌شمالی چه خبر است؟... استادیوم جایی است که می‌توان دمای جامعه را آنجا سنجید. اگر بعد بازی شیشه می‌شکنند یعنی جامعه آمادگی شیشه شکستن دارد... در ساحت دین‌داری مدرن انسان ترک را به انسان ایرانی نزدیک می‌بینم... آمریکا برای بقا به عنوان ابرقدرت نیاز به وجود کشورهایی مانند کره شمالی و ایران دارد ...
کیست که ماریای راهبه با زخمی باز در سینه، تهمینه؛ مارکسیستِ بکارت ‌از دست‌ داده یا پدر خاچیک رمان‌خوان شک‌زده را از یاد ببرد؟... ناصر سوخته: باستان‌‌شناس و عاشق، مسعود سوخته: رزمنده و نیروی تحت‌الامر مهندس چمران، منصور سوخته: عکاس وقایع انقلاب، محمود سوخته: مارکسیست عاشق و طاهر: کودک و معصوم... قصه نسلی که سوخته، پسران ناکام در عشق و زندگی، جوانان در خون‌‌ شده وطن ...