شب "آلبرتو موراویا" نویسنده ایتالیایی عصر شنبه با حضور رضا قیصریه، آنتونیا شرکاء و سفیر ایتالیا در تهران در تالار هنرپژوهی نقش جهان برگزار شد.

در ابتدای نشست "علی دهباشی" سردبیر مجله بخارا زندگینامه ای از این نویسنده ایتالیایی برای حضار قرائت کرد.

سخنرانی بعد روبرتو توسکانو - سفیر ایتالیا در ایران - ضمن تشریح بخش‌هایی از زندگی موراویا، به داستان "بی تفاوت" او پرداخت و گفت: «موراویا در سن 22 سالگی این رمان را نوشت و بسیار مورد توجه قرار گرفت. او در این رمان زندگی اجتماعی خانواده متوسط ایتالیایی را بیان می کند و در آن مادری را به تصویر می کشد که دچار فساد اخلاقی است و به ظواهر بسیار اهمیت می‌دهد.» وی ادامه داد: «بی تفاوتی‌های اخلاقی که در این رمان به آنها پرداخته می‌شود نشان از سرکوفتگی‌های جامعه و شکست‌های مسئولیت پذیری است که در زندگی اجتماعی هر کدام از شخصیت‌ها رو به تزاید است.»

توسکانو اضافه کرد: «موراویا در سن 20 سالگی بعد سیاسی نداشت و شخصیت سیاسی بعدها در او شکل گرفت. حتی در مصاحبه ای که سال 1950 از او منتشر شد آمده بود "من به سیاست نمی پرداختم و هرگز چیزی راجع به فاشیسم نمی دانستم. در آن زمان فقط می خواندم و می نوشتم" اما نباید فراموش کنیم که کتاب اول او نافذترین تاثیرات را در نمایش جامعه تحت سیطره فاشیسم داشت.»

سخنران بعدی "رضا قیصریه" مترجم آثار ایتالیایی بود. او سخنان خود را این گونه آغاز کرد: «بدون شک در ادبیات قرن بیستم کمتر نویسنده ای جایگاه موراویا را در اجتماع ایتالیا پیدا کرده است. ایتالیای قرن 20 نویسندگان بسیار بزرگی دارد اما موراویا یک پویایی اجتماعی داشت که در دیگران به آن اندازه نبود. او ابعاد شخصیتی متفاوتی داشت. همچنین وی را می توان به عنوان یک سفرنامه نویس که به پنج قاره سفر کرده است شناخت. او دو سفر هم به ایران داشت که یک سفر او به همراه دوست و همکارش پیر پائولو پازولینی صورت گرفت. وی همچنین بسیار به آفریقا سفر کرد و به این قاره علاقمند بود و حتی فیلم مستندی از آفریقا ساخت.»

قیصریه ادامه داد: «او در همه زمینه ها صاحب نظر بود و پازولینی دوست و همکار او درباره او گفته است "موراویا فرهیخته ترین و هوشمندترین ایتالیایی قرن بیستم بود."این مترجم با اشاره به زندگی این نویسنده ایتالیایی گفت: او در دوران بیماری اش بسیاری از کلاسیک ها را خواند و با ادبیات جهان و شرق بسیار آشنا بود. وی نقش مهمی در معرفی صادق هدایت بعد از رمان "بوف کور" و نیز معرفی نویسنده ژاپنی "میشیما" داشت.»

وی ادامه داد: «موراویا شیوه کاری خودش را پیرو داستایوفسکی می داند و این یعنی اینکه به درونمایه شخصیت های داستانش می پردازد. وی همچنین نگرش های فلسفی اشتاین بک و مارکس را دنبال می کرد. او داستان را با شیوه روایت گری دوست داشت و در داستان های خودش هم دیالوگ کمتر دیده می شود و داستان هایش بر مبنای روایت شکل می گیرد.»

قیصریه همچنین از بهترین کار او یاد کرد و گفت: «داستان "1934" بهترین داستان اوست، داستانی که در دوران فاشیسم می گذرد. اما موراویا یک نویسنده سیاسی نیست بلکه یک نویسنده جامعه نویس است.وی در پایان به وجه دیگری از شخصیت آلبرتو موراویا یعنی بعد روزنامه نگاری او اشاره کرد و افزود: او یک شخصیت سیاسی نبود اما در مجله خود که همراه پازولینی آن را منتشر می کرد مصاحبه ای با برخی از سران کشورها انجام داد که معروف ترین آنها گفتگو با دبیرکل حزب کمونیست ایتالیا و درباره استالین زدایی در کنگره بیستم حزب کمونیست شوروی است که بنا به درخواست خود دبیرکل (تولیاتی) انجام شد و امروز یک سند مهم تاریخی به شمار می آید.»

پس از رضا قیصریه، "بیتا رهاوی" متنی از نوشته‌های موراویا را برای حضار خواند. "آنتونیا شرکاء" آخرین سخنران این نشست بود که گفته های خود را به رابطه موراویا و سینما و آثار سینمایی که در زمان حیات او و پس از مرگ وی از نوشته هایش اقتباس شده، اختصاص داد.

او درباره موراویا به عنوان یک منتقد سینمایی گفت: «نگاه نقاد و کاوشگر و در عین حال نقدپذیر او، از وی تماشاگری حرفه ای و صاحب نظر ساخت. همکاری او به عنوان یک مننتقد از سال 1945 با روزنامه "لیبه ا استامیا" و مجله هفتگی "لانوئووا ائوروپیا" آغاز می شود و در سه دهه پایان حیات وی ستون ثابتی در معروف ترین مجله هفتگی ایتالیا "اسپرسو" داشت که به نقد و بررسی فیلم های روز ایتالیایی و خارجی می پرداخت.»

شرکا سپس به مهم ترین فیلم هایی که موراویا در نوشتن فیلمنامه آنها همکاری داشت اشاره کرد و از فیلمی چون "وسوسه" ساخته ویسکونتی در سال 1943 به عنوان اولین فیلم مکتب نئورئالیسم ایتالیا نام برد. وی در پایان از موراویا به عنوان نویسنده ای یاد کرد که بیشترین اقتباس های سینمایی از آثار او شده است. شرکاء افزود: محسن مخملباف نیز در دهه 60 یکی از سه اپیزود فیلم "دستفروش" را با عنوان "نوزاد" بر اساس یکی از داستان های رمی این نویسنده ساخته است.

در پایان نشست فیلم کوتاه مستندی از زندگی نویسنده ایتالیایی پخش شد. این برنامه توسط مجله بخارا و انتشارات کتاب خورشید برگزار شد.

تفسیر توسعه‌نیافتگی روستاهای ایران قبل از سرمایه‌داری با نقد نظریه‌های فئودالیسم، شیوه تولید آسیایی و بهره‌وری پایین در کشاورزی و ارائه نظریه جدید در این زمینه تحت عنوان «نظام ارباب غایب» ... فئودالیسم دوره‌ای طولانی از دولت‌های هخامنشی گرفته تا سپیده‌دم اصلاحات ارضی را توضیح می‌دهد. در صورتی که نظام ارباب غایب دو قرن نوزدهم و بیستم را که معجونی از شیوه‌های تولید است، در یک قالب کلی پیشاسرمایه‌داری می‌کاود ...
با پدری دائم‌الخمر، مادری کاردان و خواهران و برادران نسبتاً پرشمار زندگی را می‌گذراند... پدرش، هر چند از خانواده‌ی پرسابقه‌ی زرتشتیان پارسی هند است اما سال‌ها پیش به انگلستان مهاجرت کرده، در آن جا درس خوانده و تحت نظر کلیسای انگلستان تعلیم دیده است... اما مهاجر همواره مهاجر است... سفری است و مقصدی: به همین نحو برای درک زندگی آموزش دیده است. در خانه، مقصد قلمرو بهشت است: در دفتر، مقصد عدالت است ...
یک مزیت بزرگ کتاب، وجود انبوه مثال است. نویسنده به جای آن که کتاب را صرف توضیح زیاد مفاهیم کند، مفاهیم کمی را معرفی کرده و سپس برای هر کدام انبوهی از مثالهای متنوع عرضه می‌کند... تاچر این دیدگاه را داشت که انگلیس در مسیر انحطاط قرار دار؛ او این ذهنیت را با شیوه‌های مختلف توانست به جامعه انگلیس منتقل کند... حالت پنجم تغییر ذهنیت در روابط نزدیک بین فردی است ...
چنان طنز و ادبیات را درهم می‌آمیزد و وارد می‌کند که دیگر نمی‌دانیم کدام را باور کنیم... زیبایی پاریس و نشئه‌گی ناشی از آن، تبدیل به بدبینی و سوءظن به روسیه می‌شود... نمایشگاهی از آثار نقاشانی که حکومت شوروی نمی‌پسندید. بولدوزر آوردند نمایشگاه را خراب کنند... . نویسندگان را دستگیر و بازجویی کرد. در این میان خشم و غیظ‌شان به سوی ویکتور بیشتر بود چراکه او را فرزند ناخلف حکومت دیدند. ویکتور ماری در آستین پرورده بود. موسی در خانه فرعون ...
ثمره‌ی شصت سال کار مداوم و عمیق اوست... سرگذشت کیمیاگری‌ست که برای دسترسی به علوم جدید، روح خود را به شیطان می‌فروشد... عاشق دختری به نام مارگارت می‌شود و بعد به او خیانت می‌کند... به خوشبختی، عشق، ثروت و تمام لذایذ زمینی دست می‌یابد اما اینها همه او را راضی نمی‌کند... با وجود قرارداد با شیطان مشمول عفو خدا می‌شود... قسمت اول فاوست در 1808 نوشته شد، اما نوشتن قسمت دوم تا پیش از مرگ گوته ادامه پیدا می‌کند. ...