ادگار آلن پو

19 بهمن 1384

ادگار-آلن-پو

به الکل و قمار روی آورد و بر اثر مقروض شدن و تعهدات مالی، میان او و پدرخوانده‌­اش اختلافاتی پدید آمد... در 1826 تحصیلات دانشگاهی را ناتمام گذارد و به شعر و ادب که استعداد فراوان خود را در آن کشف کرده بود، روی آورد... این داستان‌ها را می­‌توان اساس رمان کارآگاهی دانست که بعد از او رایج گشت. ترجمه آثار پو به وسیله بودلر و نفوذش بر شاعرانی چون والری، مالارمه و رمبو به او شخصیتی جهانی بخشید و بر نهضت سمبولیسم فرانسه تأثیر فراوان گذارد.

ادگار آلن پو Poe, Edgar Allan شاعر و داستان­‌نویس و منتقد ادبی امریکایی (1809-1849) پو در بوستون Boston و در خانواده‌­ای پروتستان و اسکاتلندی زاده شد. پدر و مادرش هنرپیشه سیار بودند. پو، پس از آنکه پدر، خانواده خود را ترک کرد و مادر بر اثر بیماری سل درگذشت، از طرف تاجر ثروتمند اسکاتلندی مقیم ریچموند Richemond به نام جان آلن John Allan به فرزندی پذیرفته شد. جان آلن در 1815 برای انجام دادن امور تجاری با خانواده خود به زادگاهش، اسکاتلند سفر کرد و ادگار در آنجا به تحصیل پرداخت و پس از پایان تحصیلات دبیرستانی در 1826 به دانشگاه ویرجینا وارد شد و از آزادی بیشتری برخوردار گشت. از همین زمان به الکل و قمار روی آورد و بر اثر مقروض شدن و تعهدات مالی، میان او و پدرخوانده‌­اش مشاجره­‌ها و اختلافاتی پدید آمد، پو در 1826 تحصیلات دانشگاهی را ناتمام گذارد و به شعر و ادب که استعداد فراوان خود را در آن کشف کرده بود، روی آورد ولی از طرف پدر و مادرخوانده‌اش به سهل­‌انگاری و تنبلی متهم گشت. آنان را ترک کرد و به امریکا گریخت. در بوستون با درآمدی که از کار به دست آورد، اولین دیوان خود را به نام "تیمور لنگ و اشعار دیگر" Tamerlane and Other Poems انتشار داد. پو در قطعه تیمور لنگ که مهمترین شعر این دیوان است، اعترافات تیمور خونخوار را در شبی از زندگی شرح می­‌دهد که در طی آن اسرار قلب خسته از غرور و خالی از فضائل انسانی خود را فاش می­‌سازد و نقل می­‌کند که چگونه میل به جهانگیری در او پدید آمد و چگونه عشق به دختری او را بر آن داشت که به فتح کشورها بپردازد تا بتواند سرانجام عشق و مقام و پیروزی را یکجا به بانوی خود تقدیم کند.

پو در 1827 به ارتش وارد شد و در بوستون ابتدا در زرادخانه به خدمت پرداخت، پس از آن با سمت تازه‌­ای به جزیره سالیوان واقع در کارولینای جنوبی اعزام گشت. این جزیره را در قصه "سوسک طلایی"
The Gold Bug وصف کرده است. پو در ضمن خدمت در ارتش اوقات فراغت را به سرودن شعری طولانی با عنوان "الاعراف" Al Aaraaf صرف کرد. این منظومه از ستاره‌­ای که به همین نام کشف شده و چندی در آسمان درخشیده و ناپدید گشته بود، مایه گرفته و در آن پدید آمدن ستاره زیبا و درخشان وصف گردیده است. این شعر دوره جوانی پو از جاذبه­‌های فراوان و تغزلی زیبا و خیال‌­انگیز برخوردار است. پو در 1829 به دیدار مادرخوانده خود که بر بستر مرگ افتاده بود، شتافت و هنگامی رسید که مراسم تدفین انجام گرفته بود و بر اثر تجدید دیدار با جان آلن آشتی کرد و به آکادمی نظامی وست پوینت West-pont فرستاده شد که به سبب کثرت داوطلب او را نپذیرفتند. سپس به بالتیمور نزد عمه‌­اش خانم کلم Clemm رفت و همانجا ماند و دیوان تازه تیمور لنگ، الاعراف و اشعار دیگر را به چاپ رساند که منتقدان درباره آن مقاله­‌های اغراق‌­آمیزی نوشتند و به این وسیله پو را به مردم شناساند. پو در این هنگام رابطه خود را با پدرخوانده به کلی قطع کرد و از ارث او محروم شد. در تابستان این سال، یکی از روزنامه­‌های فیلادلفیا یک مسابقه­ داستان نویسی ترتیب داد و پو که در بالتیمور و نزد عمه خود به سر می­‌برد، نوشتن چندین داستان را آغاز کرد از آن جمله است: "دستخطی مکشوف در یک تنگ" Manuscript found in a Bottle (1833)، "قصه‌­های فولیوکلاب" Tales of the Folio Club، "از نفس افتاده" Loss of Breath و مانند آن که از میان آنها داستان دستخط مکشوف در یک تنگ، برنده جایزه مسابقه روزنامه فیلادلفیا گشت و توجه کندی J.P.Kennedy بنیانگذار انجمن ادبی را به خود جلب کرد و او را به مدیریت مجله ساترن لیترری مسنجر Southern Literary Messenger که در ریچموند منتشر می­‌شد، معرفی کرد. پو همکاری نزدیکی را با این مجله آغاز کرد و تنها در یک سال سی و هفت مقاله تحقیقی درباره کتابهای امریکایی یا خارجی و نه داستان و چهار منظومه و تعداد فراوانی نقد ادبی در آن انتشار داد. خود او درباره این نقدها گفته است: «من در نقد بی­‌پروا و نیرومند هستم، چه مربوط به دوستانم باشد، چه دشمنانم.»

بر اثر همکاری پو شمارگان این مجله به طور ناگهانی افزایش یافت. پو در 1836 با ویرجینا کلم
Virginia Clemm دخترعمه سیزده ساله خود، ازدواج کرد و در همین دوره بود که راه میخانه‌­های ریچموند را پیش گرفت و به حدی در الکل غرق شد که مدیر مجله، او را اخراج کرد. از آغاز 1838 پو با همسر و مادرهمسرش در نیویورک اقامت گزید و در آنجا داستان بزرگ "سرگذشت آرتور گاردن پیم اهل نانتاکت" The Narrative of Arthur Gordon Pym of Nantucket را که در مجله مسنجر به صورت پاورقی منتشر می­‌شد، به پایان رساند که داستانی است ماجراجویانه و پرحادثه با صحنه­‌های وحشت­‌انگیز و خیالی که تحت نفوذ رمان‌های "ژول ورن" قرار گرفته است. پو در 1839 در فیلادلفیا با مجله جنتلمنزGentleman’s Magazine  همکاری کرد. در همین سال مجموعه داستانهایش را با عنوان "قصه­‌های عجیب و غریب و خیال‌­انگیز" tales of the Grotesque and arabesque انتشار داد. این مجموعه که به وسیله بودلر شاعر فرانسوی ترجمه و کمی پس از مرگ پو منتشر شد، پو را به شهرت جهانی رساند. پو در مقدمه مجموعه داستانها از خود دفاع کرده و عقیده کسانی را که داستانهای او را تقلیدی از آثار هوفمان دانسته‌­اند، رد کرده است. از این تاریخ پو، چندین مجله ادبی را اداره کرد و در 1845 آخرین دیوانش، "کلاغ سیاه و اشعار دیگر" The Raven and other poemsرا انتشار داد که از معروفترین آثار او به شمار می آید. زندگی خانوادگی پو بر اثر ابتلای همسرش به بیماری سل دگرگون شد و او در مدت بیماری ویرجینیا بر اثر زجر بسیار بیش از پیش به الکل پناهنده شد و چند قصه از جانگذارترین قصه‌­هایش را منتشر کرد، از آن جمله "نقاب مرگ سرخ" The Masque of the Red Death، "گربه سیاه" The Black Cat و "قلب قصه‌­گو" The Tell- Tale Heart و مانند آن که بر داستان­‌نویسان فرانسه، روسیه و انگلیستان نفوذ فراوان بر جای گذاشت و در واقع مبنای داستان کوتاه جدید قرار گرفت. سرانجام ویرجینیا در ژانویه 1847 در بیست و پنج سالگی درگذشت.

پو در آخرین سالهای زندگی منظومه­‌های بسیار زیبایی سرود، از آن جمله "اولالوم"
Ulalume، "ناقوس" The Bell، "الدورادو" Eldorado، "آنا بل لی" Annabel Lee و مانند آن. این سالها همچنین با انتشار مقاله‌­ای مهم با عنوان "یورکا" Eureka از برجستگی و اعتبار خاص برخوردار بود. این اثر که نام دیگرش مقاله­‌ای درباره عالم مادی و معنوی An Essay on the Material and Spiritual Universe است در 1848 منتشر شد که شاعر در آن از عالم مادی و ماوراءالطبیعه و اصل خلقت و سرنوشت سخن گفته است. ادگار پو شاعر مرگ و مستغرق در عدم، در این اثر با فلسفه شورانگیزش، ادارکی خوشبینانه از زندگی عرضه می­‌کند. مقاله یورکا به وسیله شارل بودلر به زبان فرانسوی ترجمه شد. بی‌­نظمی و آشفتگی زندگی پو از طرفی و زیبایی و غرابت آثارش از طرف دیگر حس کنجکاوی و توجه عامه مردم را به او جلب کرد، تا جایی که در جلسه­‌های سخنرانی او درباره فلسفه سرودن شعر Philosophy of Composition یا مبانی شعر The Poetic Principle حضور می­‌یافتند. این خطابه­‌ها به وسیله بودلر شاعر فرانسوی ترجمه شد و پس از مرگ پو در 1850 انتشار یافت. روزهای آخر زندگی پو بر اثر اعتیاد به الکل، اختلال عصبی و فقر، با تیره‌­روزی و بینوایی اندوه‌باری همراه بود و سرانجام پس از چندی بستری شدن در بیمارستان واشنگتون به دنبال بحرانی آمیخته با تشنج از پای درآمد. آثار کامل Complete Works پو در هفده جلد در 1902 به چاپ رسید. آثار شاعرانه پو جنبه تغزلی و شاعرانه دارد و درد غربت و ملال و اضطراب واقعی را به خواننده القا می­‌کند، اما شهرت و پیروزی پو از محیطی سنگین و اسرارآمیز مایه گرفته است. قصه‌­ها غالباً وحشت­‌انگیز، جانگداز و خیالی است و از وسوسه مرگبار نویسنده سرچشمه می­‌گیرد. این داستان‌ها را می­‌توان اساس رمان کارآگاهی دانست که بعد از او رایج گشت. ترجمه آثار پو به وسیله بودلر و نفوذش بر شاعرانی چون والری، مالارمه و رمبو به او شخصیتی جهانی بخشید و بر نهضت سمبولیسم فرانسه تأثیر فراوان گذارد.

زهرا خانلری. فرهنگ ادبیات جهان. خوارزمی. زندگی نامه . بیوگرافی

کارو ولش تو ادعا که بیستیم؛ جز خودمون به فکر هیچکی نیستیم... کنج اداره عمرمون تباه شد؛ بس که نشستیم دلمون سیاه شد... نمی دن آدمو فرشته‌ها لو؛ کسی نمی گیره از آدم آتو... قدیم که نرخ‌ها به طالبش بود؛ ارزش صندلی به صاحبش بود... فقیه اگه بالای منبر می‌نشست؛ جَوون سه چار پله پایین‌تر می‌شِست... مردا بدون میز هم عزیزن؛ رفوزه‌ها همیشه پشت میزن ...
چرا فوتبال می‌بینیم؟ چرا دیکتاتورها سیری‌ناپذیرند؟ یا ما چگونه در زبان محاوره سعی می‌کنیم دراماتیک باشیم؟... یک تلویزیون با حق انتخاب بین هفتصد کانال نه آزادی بلکه اجبار است. دستگاهی که آفریده‌ایم نیاز به تماشا شدن دارد؛ زیرلب به ما می‌گوید: «برای قبضه کردن توجه شما از هیچ کاری دریغ نخواهم کرد... همان‌گونه که خوراک فکری تبلیغات، همه‌مان را به مقام برده‌های مصرف‌کننده تنزل می‌دهد، هنر دراماتیک، آفریننده و بیننده را به مقام مشارکت‌کننده ترفیع می‌دهد ...
داستان که نه، قصه هم نیست... سبک روایت همان سبک خاص نویسنده در کتابهای روایت فتح است: پیش بری روایت به سبک پس و پیش گفتن وقایع در عین به هم پیوستگی برای در تعلیق نگه داشتن مخاطب... جراحی اختلاف نظرهای علمای نجف بخصوص درباره اضلاع مثلث حکومت، مردم و حوزه؛ که مهمترین انگیزه شهید صدر برای ما شدن و بزرگترین سد در مقابل او نیز بوده است، کار بسیار سختی است که نویسنده از پس آن برنیامده ...
می‌گویند شهریار ماکیاولی همیشه کنار تخت استالین است. غیر از این هم از او انتظار نمی‌رفت: پس از این کتاب، هیچ سخن به‌واقع مهمی درباره اخلاقیات سیاسی گفته نشده است... خوانش این آثار باید در ارتباط و تعامل با محیط صورت گیرد... اثر منفور و مهوّع آدولف هیتلر هم در کنار کتاب‌های خردمندانی همچون هابز و لاک و مونتسکیو و برک و دوتوکویل و هایک و رالز، فصلی را به خود اختصاص داده است. ...
خود را آنارشیستی می‌داند که به دموکراسی عشق می‌ورزد... در جنبش‌های دانشجویی خشونت‌آمیز حضوری فعال داشته است و سپس راهی آمریکا می‌شود و در گروه نمایشی دوره‌گرد نقش ایفا می‌کند. او مجددا به ژاپن برمی‌گردد و سرآغاز شورش‌های دیگری در روستای اجدادی‌شان می‌شود... کره‌ای‌ها به‌عنوان برده از وطن‌شان به ژاپن آورده شده‌اند و تحت استعمار ژاپنی‌ها قرار دارند ...