موسسه شرق‌شناسی پارسیان کاما مومبای هند کتابخانه‌ای با ۲۷ هزار جلد کتاب و دو هزار نسخه خطی دارد.

به گزارش مهر، پارسیان هند گروهی از زرتشتیان ایرانی‌تبار هستند که اغلب آنان در شبه ‌قاره هند زندگی می‌کنند. نیاکان آنها در سده دوم هجری پس از ایران به هند کوچ کرده‌اند و از این رو می‌توان آنان را نخستین جامعه مهاجر ایرانی به‌شمار آورد. نخست آنان در ایالت گجرات در کشور هندوستان مستقر شدند. در حال حاضر بیشترین جمعیت زرتشتیان در حدود ۶۹ هزار نفر در کشور هند زندگی می کنند و ۸۰ درصد آنها در شهر بمبئی و شهرهای ایالت مهارشترا ساکن هستند.

با وجود آنکه زرتشتیان در بمبئی اقلیت کوچکی هستند، اما از لحاظ اقتصادی این اقلیت بسیار مهم محسوب می‌شوند و بخش‌های عمده و مهمی از حوزه‌های علمی، صنعتی، اقتصادی هند را در اختیار دارند. در این بین موسسات و تراست‌های بسیار ثروتمند و منظمی از آن این گروه است  که می‌توان به تراست پارسی پنچایات و موسسه شرق شناسی کاما اشاره کرد.

موسسسه تحقیقاتی مشرق شناسی کاما در سال ۱۹۶۱ در شهر بمبئی و به یاد بود «خورشید جی رستم جی کاما» شرق شناس، معلم و اصلاح طلب اجتماعی راه اندازی شده است. هیات مدیره‌ای متشکل از پنج نفر به ریاست «منوچهر جی ان ام کاما» ـ رئیس روزنامه «بمبئی ساماچار» و عضو هیات امنای چندین موسسه خیریه ـ اداره این موسسه را عهده دار هستند. لازم به توضیح است که بودجه این موسسه از کمک های مردمی تامین می‌شود.

کتابخانه این موسسه یکی از منابع اصلی زرتشتیان محسوب میشود و علاوه بر ۲۷۰۰۰ جلدکتاب به زبان‌های انگلیسی، فارسی، گجراتی، آلمانی، فرانسوی و سایر زبان‌ها، دو هزار نسخه خطی به اوستا، سانسکریت و پهلوی نیز در این مجموعه نگهداری می‌شود. هر چند در این کتابخانه کتبی با موضوعات هندوئیسم، اسلام، سیک، سایر ادیان و همین طور مضامین کلی نظیر فلسفه، تاریخ، هنر، زبان شناسی، بیوگرافی و الهیات نیز یافت می‌شود، اما پایه و اساس موسسه بر دین زرتشت استوار شده است.

در این موسسه از نسخ خطی نیز نگهداری می‌شود. این کار با مساعدت انجمن ملی و عام المنفعه میراث هنر و فرهنگ از موسسات غیر دولتی انجام می‌گیرد. مراقبت از دست نوشته‌هایی به زبان پهلوی و نیز اوستا کار آسانی نیست چراکه بسیار قدیمی هستند. نگهداری از آنها به این صورت است که کارشناسان انجمن مذکور صفحات را تمیز می‌کنند و در کاغذهای مخصوص ژاپنی می‌پیچند و برای استفاده در کتابخانه همه را با هم صحافی می‌کنند.

 از دیگر فعالیت‌های موسسه مشرق‌شناسی کاما می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- انتشار کتاب‌های مخصوص پارسیان
- کمک و حمایت از سمینار، نشست‌های علمی ، کنفرانس و کنگره‌های بزرگ زرتشتیان
- حمایت از طرح‌های مختلف بررسی و تبیین راهکارهای افزایش جمعیت پارسیان در هند
- برگزاری دوره‌های ویژه برای زبان آموزی و کارگاه‌های مختلف آموزشی

روزها، هفته‌ها، ماه‌ها به همین روال بدون داشتن اندک حرفی برای گفتن و عاصی از اختلال و یبوست فکری ادامه یافت... درختان زیتون، بادام، بزها، گربه‌ها و تاکستان‌ها همچنان دست‌نخورده باقی مانده بودند... آنچه خارج از دسترس اکثریت قریب به اتفاق مهاجران است، این است که هیچ‌یک از آنها هرگز نمی‌توانند آن‌‌طورکه او با کشور جدید درآمیخت، در آن ادغام شوند... چشمانش مرطوب می‌شدند. ...
شاید هیتلر را به عنوان شخصی بشناسند که بیشتر به جای خواندن کتابها آنها را می‌سوزانده است، ولی باید این حقیقت را بعد از سالها منتشر کرد که تنها نیروهای آمریکایی بعد از اشغال آلمان، حدود 3هزار جلد کتاب را از کتابخانه‌ی شخصی هیتلر در مونیخ به کتابخانه‌ی کنگره آمریکا منتقل کردند... هیتلر در جایی گفته است؛ در طول جنگ جهانی دوم هر شب یک کتاب می‌خوانده و در حقیقت تمام نیازهای خود را از این کتاب ها رفع می‌کرده است! ...
در میان صدها هزار عنوان کتاب مدیریت و رهبری موجود در بازار کدام یک می‌توانند نگرش صحیحی را در ما ایجاد کنند؟ این سوالی است که نه از نویسندگان آن کتاب‌ها و نه از خوانندگانشان می‌توان پرسید، بلکه فقط مدیران موفق جهان هستند که نمود عینی عمل به مفاهیم این کتاب‌ها هستند... این کتاب آنقدر برای خانم وایت‌من اهمیت دارد که همه کارمندان خود را مجبور به مطالعه آن کرده است. ...
این سه زن جوان سمبلی از سه چهره مدرن از جامعه معاصرند... تنهایی سختی را در غیبت همسری که عاشقش بوده و اکنون نیز هست، تجربه می‌کند... با درخواست ویزایش برای رفتن به فرانسه موافقت نمی‌شود و او مجبور است زندگی دیگری را تجربه کند... تردید شبانه برای تصمیم گرفتن درباره زندگی‌اش غیرعادی و فلج‌کننده است... فرد چنان در حاشیه‌ها درجا می‌زند که آینده به محاق می‌رود... زندگی اگر که تحقق نیابد رنج‌آور می‌شود ...
این سفرنامه در چارچوب ادبیات مهاجرت، یعنی در مقوله ادبیاتی که نویسندگان رانده‌شده از آلمان هیتلری در غربت و مهاجرت نوشتند، خیلی پرآوازه نیست، چون‌که به جزئیات زندگی مردم آلمان در شرایط دشوار و وحشت‌آلود حکومت نازی‌ها چندان نمی‌پردازد. از دید ادبیات هجرت رمان «مفیستو»، اثر پسر ارشد توماس مان، یعنی کلائوس مان، همچنین داستان‌های کوتاه برتولد برشت با عنوان «ترس و نکبت رایش سوم» شهره‌ترند... قاضی با انتخاب «دون كیشوت» گامی بسیار دلنشین و پربرکت در راه ترجمه برداشته است، شوخ‌طبعی و طنز ذاتی او موجب ...