کتاب «دریچه صبح»(بازشناسی زندگی و سخن سعدی) به کوشش کاووس حسن‌لی توسط انتشارات خانه کتاب منتشر و راهی بازار کتاب شد.

به گزارش ایبنا، با توجه به جایگاه بلند
سعدی در ادب پارسی، این کتاب به بازشناسی زندگی، آثار سعدی و جایگاه او در میان دیگران پرداخته است. «چهار فصل»، «نام‌نامه» و «نمایه منابع» بخش‌های این کتاب را تشکیل می‌دهند.

در فصل نخست «زندگی
سعدی و روزگار او» شرح داده شده است.

حسن‌لی در این بخش از
سعدی به عنوان تنها فردی که هم در نثر و هم در شعر آثار عالی آفریده، یاد کرده و معتقد است بسیاری از سخنان روشن او از همان زمان که پدید آمده‌اند تاکنون، همواره، در ذهن و زبان ایرانیان جاری بوده‌اند. حسن‌لی شعر بلند او را به روانی نثر و نثر زیبایش را به شیوایی شعر می‌داند.

از سوی دیگر حسن لی به مشخص نبودن سال تولد
سعدی اشاره و با وجود ذکر زندگی‌نامه وی، تاکید کرده است سعدی جایگاه بلند خود را به دلیل آثار درخشانش و نه به دلیل چگونگی زندگی‌اش به دست آورده است. به باور حسن‌لی، نه زادگاه سعدی، نه مسافرت‌های او و نه عمر طولانی‌اش ، هیچ‌یک موجب آوازه‌ جهان‌گیر و ارزش و اعتبار ستودنی او نشده اند. سعدی تنها بدان دلیل ستودنی شده که آثاری ستودنی آفریده است. برهمین اساس حسن‌لی معتقد است باید بیشتر به کیفیت آثار او و نه چگونگی زندگی‌اش پرداخت.

فصل دوم کتاب به «آثار
سعدی» اختصاص دارد و در آن «گلستان»، «بوستان»، «غزل‌ها» و «قصیده‌ها» بررسی و هر یک از آثار سعدی معرفی شده‌اند.

نخستین فردی که آثار
سعدی را گردآوری کرد، بر آن مقدمه نوشت و متن گردآوری شده او بر جای ماند علی‌بن احمد‌بن ابی‌بکر بیستون بوده است. او حدود 30 تا 37 سال پس از درگذشت سعدی آثار او را دوبار گردآوری و ویرایش کرده است.

مولف در معرفی «بوستان» به زیبایی‌های شاعرانه در سه بخش «به‌گزینی واژه‌ها»، «صورت‌های شاعرانه خیال» و «نتیجه‌گیری‌های هنری» اشاره کرده است.

در این کتاب در بررسی غزل‌های
سعدی نیز به حدود 700 غزل سعدی با موضوعات عاطفی، اخلاقی و پندآمیز اشاره شده است. همچنین در این بخش انگیزش‌های هنری، دو غزل متفاوت از سعدی آمده است. در نتیجه‌گیری نیز غزل‌های سعدی از شیواترین و هنری‌ترین سروده‌های زبان فارسی معرفی شده‌اند. این در حالی است که در بسیاری از این سروده‌ها آرایه‌های مرسوم ادبی حضوری کم‌رنگ و کم‌شمار دارند.

حسن‌لی معتقد است آشنایی ژرف و گسترده
سعدی با خاصیت‌های زبان فارسی و توانمندی شگفت‌آور او در آفرینش و ترکیب کلام هنری، چنین نتیجه درخشانی را به بار آورده است.

فصل سوم کتاب به «
سعدی در نظر دیگران» پرداخته است. حسن‌لی در این فصل به این موضوع اشاره داشته که پس از انتشار آثار سعدی در قرن هفتم، تاکنون هیچ زمانی در تاریخ ادبیات ایران نمی‌‌توان سراغ گرفت که سعدی حضور قاطع نداشته باشد و آن دوره از آثار سعدی بی‌بهره مانده باشد.

وی به این مساله اشاره داشته است که نه تنها سخن‌سرایان و سخن‌شناسان از انگاره‌ها و اندیشه‌های
سعدی بهره برده‌اند، بلکه گاهی اندیشمندان سیاسی و رهبران جامعه نیز شیفته عظمت او شده‌اند.

حسن‌لی در فصل چهارم با عنوان «بالاخره
سعدی بزرگ‌‌تر است یا حافظ؟!» به این موضوع پرداخته است که از میان سخن‌سرایان نامدار ایرانی هیچ یک به اندازه سعدی و حافظ همانندی و همسانی ندارند. این در حالی است که این دو با هم تفاوت‌های بسیاری دارند.

مولف در سخن آخر این فصل گفته است: «به دشواری می‌توان
سعدی و حافظ را برای تعیین برتری یکی از آن‌ها بر دیگری سنجید و به نتیجه رسید.»

همان‌طور که گفته شد این اثر علاوه بر «نام‌نامه» بخشی با عنوان «نمایه منابع» را شامل می‌شود. در این بخش 103 منبع معرفی شده اند.

«دریچه صبح»(بازشناسی زندگی و سخن
سعدی) در 204 صفحه، شمارگان دو هزار نسخه و قیمت 3100 تومان توسط انتشارات خانه کتاب منتشر و راهی بازار نشر شده است.

آدمی هرگز برای خرابیهایی که به بار آورده چنین انگیزه‌­های خوبی نداشته است... یک روزنامه­‌نویس انگلیسی به نام فاول، که نقش نظاره‌­گر آسان­­‌طلب و بی‌­غم را ایفا می­‌کند؛ فوئنگ، معشوقه زیبای ویتنامی وی که نه زیاده اهل معنی است و نه زیاده شهوی؛ و آلدن پایل، جوان آمریکایی اهل بوستون... فاولر ناچار می‌­شود کینه خود را به عنوان عاشقِ معشوق از کف داده بروز دهد. ...
تقریبا همه کسانی که برای انقلاب و کشور جنگیده‌اند درست بعد از دستگیری اعتراف می‌کنند که خائن‌اند! ... با انتشار مخفیانه کتاب و نشریه و برگزاری مخفیانه جلسات ادواری سعی می‌کنند چراغ نوشتن و فرهنگ را زنده نگه ‌دارند... تحولاتی که زیرپوسته ظاهرا بدون تغییر جامعه در حال تغییر است... منجر به تغییری تدریجی در حکومت شود و با دموکراسی پیش از جنگ پیوند یابد و آینده‌ای بیاید ...
نثر و زبان سرگذشت حاجی بابای اصفهانی آنچنان فوق‌العاده بود که گفته شد اصل این کتاب ایرانی است... «کتاب احمد یا سفینه طالبی»، در‌واقع کتابی درسی در قالب روایی و داستانی است. جلد اول آن ۱۸ صحبت در شناخت جهان است، جلد دوم در چهار صحبت به قوانین مدنی می‌پردازد و جلد سوم مسائل‌الحیات است. رمانی است علمی که در قالب یادداشت‌های روزانه نوشته‌شده و شاید بتوان آن را نخستین داستان مدرن فارسی با شخصیت کودک دانست. ...
به دارالوكاله‌ای فلاكت‌زده می‌رویم در وال‌ استریت؛ جایی كه میرزابنویسی غریب در آن خیره به دیواری آجری می‌ایستد و ساعت‌ها به آن خیره می‌شود... اغلب در پاسخ به درخواست دیگران برای انجام‌دادن كاری می‌گوید ترجیح می‌دهد انجامش ندهد... جالب اینجاست که فیلسوفانی مثل ژیل دلوز، ژاك رانسیر، جورجو آگامبن، اسلاوی ژیژك، آنتونیو نگری و مایكل هارت به این داستان پرداخته‌اند! ...
داستان‌هاي من بر خانم‌ها بيشتر تاثير گذاشته است... آن نوع نویسندگی و تلقی از نویسندگی که توسط جوایز، نشریات و مجلات دهه 80 حمایت می‌شد دیگر وجود ندارد... آرمان این است ما چیزی بنویسیم که تبدیل به تصویر شود... 4 زن دارم. می‌شود گفت 4 زن جذاب... موضوع 99 درصد داستان‌هایی که در کارگاه‌های داستان‌نویسی خوانده می‌شد، خیانت بود... سانسور موفق عمل کرده و نفس نویسنده ایرانی را گرفته و و نویسنده ایرانی هم مبارزه نکرده ...