به گزارش ایبنا کتاب «نظریه سنجش در علوم اجتماعی: ارزیابی پایایی و اعتبار» نوشته ادوارد کارمینز و ریچارد زلر، مقدمه‌ای ساده و سلیس بر نظریه سنجش در علوم اجتماعی است. کارمینز و زلر اعتبار و پایایی را تعریف می‌کنند و به سه نوع اصلی اعتبار، یعنی اعتبار وابسته به معیار و اعتبار محتوا و اعتبار سازه، می‌پردازند.

نویسندگان شرح موجزی از نظریه آزمون کلاسیک با تاکید بر سنجه‌های هم‌ارز ارائه می‌کنند و چهار روش ارزیابی پایایی، یعنی روش آزمون و آزمون مجدد و روش فرم جایگزین و روش تنصیف و روش همخوانی را به روشنی تشریح می‌کنند. آن‌ها با استفاده از ارزیابی پایایی به تصحیح تقلیل همبستگی دومتغیره ناشی از خطای تصادفی سنجش می‌پردازند و در پایان، کاربرد تحلیل عامل در ارزیابی اعتبار و پایایی مجموعه‌ای از سنجه‌ها را بررسی می‌کنند.

همه این مطالب هم گونه‌ای ارائه شده‌اند که فهم آن‌ها تنها مستلزم آشنایی خواننده با تحلیل همبستگی ساده است و نویسندگان از پس ارائه مطالب با زبان ساده و سلیس برآمده‌اند. کارمینز و زلر البته ضمیمه‌ای هم برای خوانندگان پیشرفته ارائه کرده‌اند که درباره استفاده از تحلیل عامل در ارزیابی اعتبار و پایایی است. هرچند خواننده برای پیگیری کامل‌تر این بحث باید به کتاب کیم و مولر تحلیل عامل مراجعه کند. در این ضمیمه هم تتا و هم امگای ارزیابی پایایی مطرح می‌شود و سپس با هم و با ضریب آلفا مقایسه می‌شود که رایج‌ترین روش همخوانی درونی برآورد پایایی است.

در مورد نقش تحلیل عامل در ارزیابی اعتبار مجموعه‌ای از سنجه‌ها؛ کارمینز و زلر توصیه می‌کنند برای تعیین اعتبار مجموعه‌ای از سنجه‌ها تحلیل عامل همراه با روش اعتبار سازه استفاده شود.

گو اینکه محققان تعلیم و تربیت و روان‌شناسی به‌طور سنتی توجه درخوری به نظریه سنجش معطوف کرده‌اند. این امر فقط به‌تازگی مورد توجه جامعه‌شناسان و دانشمندان علوم سیاسی و روزنامه‌نگاری و اقتصاددانان و انسان‌شناسان قرار گرفته است. حال شاهد متون رو به رشدی در این رشته‌ها هستیم که بر اساس مسائل اعتبار و پایایی عمدتا در پی باطل کدن شماری از نتیجه‌گیری‌های پذیرفته‌شده هستند. 

برای مثال بسیاری از نتیجه‌گیری‌ها در متون علوم‌سیاسی دو دهه گذشته با این استدلال که تحقیقات اولیه بر سنجش نامعتبر و ناپایا استوار بوده سخت به چالش کشیده شده است و پیشرفت‌های اخیر در تحلیل آماری به‌ویژه پیشرفت در استفاده از تحلیل عامل ماکزیمم لاکلیهود فزاینده‌ای را به این مسائل ناخوشایند سنجش جلب کرده است. واقعیت این است که ارزیابی و اعتبار اولین گام برای درک مسائل پیچیده سنجش در مطالعات نظری و تحقیقات کاربردی است.

به گفته جان ال سالیوان (سردبیر مجموعه کاربرد کمی در علوم اجتماعی انتشارات سیج)، کتاب مذکور درواقع نقطه شروع خوبی برای محققان رشته‌های مذکور است که خواهان آشنایی با بحث‌های کنونی در مورد طرح‌ها و استراتژی‌های سنجش مناسب هستند.

این کتاب علی‌الخصوص برای محققان و دانشجویان این حوزه‌ها سنگ‌بنای محکمی است: روان‌شناسان اجتماعی که شخصیت و نگرش‌ها و افکار را تحلیل می‌کنند. روان‌شناسان و مربیان که آزمون استعداد و پیشرفت تحصیلی طراحی و اجرا می‌کنند، جامعه‌شناسان که نگرش‌های افراد و همچنین جمع‌‌هایی چون سازمان‌ها و فرهنگ‌ها را مطالعه می‌کنند، دانشمندان علوم سیاسی که رفتار سیاسی و روان‌شناسان سیاسی و افکار عمومی را مطالعه می‌کنند، روزنامه‌نگاران و محققان رسانه‌های جمعی که نظرسنجی‌ها و تاثیر رسانه‌های جمعی را مطالعه می‌کنند، متخصصان تبلیغات و محققان روابط‌عمومی که ساختارهای شناختی و ترجیحات بازار را مطالعه می‌کنند، انسان‌شناسان که تفاوت و شباهت‌های فرهنگی جمع‌های گوناگون مانند دولت ـ‌ ملت را مطالعه می‌کنند و محققانی که توجه خاصی به اعتبار میان‌فرهنگی روش‌های سنجش دارند و اقتصاددانانی که رفتار مصرف‌کنندگان را مطالعه می‌کنند یا در پی گنجانددن نظریه سنجش در مدل‌های اقتصادی‌اند.

سرفصل‌های کتاب نیز عبارتند از: کلیات شامل تعارف سنجش، پایایی و اعتبار، خطای تصادفی و غیرتصادفی سنجش، اعتبار، آزمون کلاسیک و ارزیابی پایایی. به همراه ضمیمه‌ای به نام جایگاه تحلیل عامل در ارزیابی پایایی و اعتبار.
 


کتاب «نظریه سنجش در علوم اجتماعی: ارزیابی پایایی و اعتبار» نوشته ادوارد کارمینز و ریچارد زلر با ترجمه هوشنگ نایبی، در ۱۰۰ صفحه و شمارگان ۱۱۰۰ نسخه و به قیمت ۱۶۰۰۰ تومان از سوی نشر نی منتشر شده است. 

و عناصر و دیدگاه‌های مطرح‌شده را روشمند كرد، درست همان‌طوركه دكارت با «كوجیتو» مساله تشكیك را كه پیش از او محمد غزالی، آگوستین و دیگران بر آن اندیشه گماشته بودند‌، روشمند كرد... این شاعران خودخوانده برای بی‌اهمیت نشان دادن ایرادات و سستی سروده‌های‌شان «پیرمرد» را سپر بلا كرده‌اند و نام لغزش‌های خود را زیر پوشش اصطلاحاتی مانند «گسترش دستور زبان»، ‌«آشنایی‌زدایی»، ‌«حس‌آمیزی» و امثال اینها پنهان می‌سازند. ...
دشنام‌های ناموسی، حالا رسیده است به شعارهای ضد میهنی... حذف نود فقط بر می‌گشت به حذف مرجعیت اجتماعی به دست گروهی که هیچ مرجعیتی نداشتند!... یک شترمرغ می‌آورم که در یک مسابقه‌ی رقاصی برنده شده است.... در ارشاد کسی می‌نشست که ماموریت‌ش کشیدن ماژیک روی تصاویر زنان برهنه‌ی مجلات بود... هیچ‌کدام در هیچ کاری حرفه‌ای نشدید... با ستاره مربع این بحران را حل کن مدیر شبکه! ...
برای وصل‌کردن آمده بود، وقتی همه در پی فصل بودند. سودای «مکتب تلفیق» داشت، وقتی «مکتب تفکیک» فراتر از نام یک جریان فکری، توصیفی بود برای کنش غالب فعالان مذهبی و سیاسی. دنبال تطبیق بود. دنبال جوش‌دادن... منبر جای حدیث و آیه و تفسیر است، جای نصیحت و تذکر... موعظه‌ی واعظ قرار است کسی که پای منبر نشسته را متنبّه کند؛ نه آن‌که او را بشوراند. باید به آرامش برساندش، نه آن‌که به هیجان. ...
«مراقب قدرت دایره‌ها باش!» این توصیه‌ی مادربزرگ شافاک به نوه‌ی دختری‌اش است. به نظر او هر یک از ما درون یک مجموعه دایره زندگی می‌کنیم. دایره‌هایی که اگر مراقب منطقه نفوذ و حدود آنها نباشیم؛ خطر مرگ ما را تهدید می‌کند. مرگی در سکوت و بی‌ هیاهو... ...
نوشتن برایم هم دشوار است و هم آسان... با آثار هنری، كتاب و آدم‌های بی‌نظیری هم برخورد كرده‌ام اما در لحظه‌ای اشتباه و هیچ اتفاقی نیفتاده است... كلاس درس پادزهری است برای داشتن سیاستمدارهایی كه داریم و اتفاق‌هایی كه در جهان اطراف‌مان روی می‌دهد. ...