در پی جمع‌آوری اطلاعات به منظور تبدیل خانه "ملک" به موزه، اسناد و مدارک تاریخی مهمی متعلق به حاج‌ آقا "حسین ملک" از جمله بخشی از دایره‌المعارف "بریتانیکا" به خط مرحوم حسین ملک کشف شد.

به گزارش کتاب‌نیوز به نقل از میراث مکتوب، سعید نایینی - رئیس موزه ملک - کشف بخشی از ترجمه دایره‌المعارف "بریتانیکا" در میان آثار حاج آقا حسین ملک را بسیار مهم دانست و گفت: «به گفته مرحوم خوانساری - کتابدار مرحوم حسین ملک - وی زمانی را صرف ترجمه دایره‌المعارف بریتانیکا کرد که بعدها به علل نامعلومی از این کار منصرف شد.»

وی در ادامه افزود: «اسنادی متعلق به تاریخچه کتابخانه ملک، اطلاعات جمع ‌آوری شده درباره جنگ جهانی دوم، اسناد مربوط به تهیه فهرست نسخه‌های خطی و نامه‌های اداری مرحوم ملک از جمله مدارک به دست آمده در خانه اوست که هنوز بخش زیادی از اسناد بررسی نشده است.»

رئیس موزه ملک خاطرنشان کرد: «پس از انجام بررسی‌های لازم، این اسناد در خانه ملک به نمایش گذاشته خواهند شد.»

اوایل‌ سال جاری از سوی خانواده ملک و آستان قدس رضوی، مرمت خانه قاجاری حاج آقا حسین ملک آغاز شده است. این موزه که زندگی مرحوم حاج ‌آقا حسین ملک را به نمایش می‌گذارد تا پایان سال جاری افتتاح می‌شود.

مرحوم حاج‌ حسین آقا ملک فرزند حاج محمدکاظم ملک التمار 9 ربیع الاول 1292 ه.ق در تهران متولد شد و دروس فارسی و عرب را ابتدا در خدمت شیخ "مسیح طالقانی" و سپس نزد میرزا "ابوالحسن جلوه" فرا گرفت.

مرحوم ملک از ابتدای عمر به مطالعه و جمع‌آوری کتاب علاقه‌مند بود و این خود مقدمه تاسیس تدریجی کتابخانه و موزه‌ای شد که امروز شهرت جهانی دارد. وی همراه با وقف کتابخانه و موزه، املاک فراوانی در سال 1316 به آستان مقدس رضوی واگذار کرد تا از این رهگذر خارج اداره توسعه کتابخانه‌ای و موزه تامین شود. ملک در تیر ماه 1351 شمسی به دیار باقی شتافت و در جوار حرم مقدس رضوی(ع) به خاک سپرده شد.

تفسیر توسعه‌نیافتگی روستاهای ایران قبل از سرمایه‌داری با نقد نظریه‌های فئودالیسم، شیوه تولید آسیایی و بهره‌وری پایین در کشاورزی و ارائه نظریه جدید در این زمینه تحت عنوان «نظام ارباب غایب» ... فئودالیسم دوره‌ای طولانی از دولت‌های هخامنشی گرفته تا سپیده‌دم اصلاحات ارضی را توضیح می‌دهد. در صورتی که نظام ارباب غایب دو قرن نوزدهم و بیستم را که معجونی از شیوه‌های تولید است، در یک قالب کلی پیشاسرمایه‌داری می‌کاود ...
با پدری دائم‌الخمر، مادری کاردان و خواهران و برادران نسبتاً پرشمار زندگی را می‌گذراند... پدرش، هر چند از خانواده‌ی پرسابقه‌ی زرتشتیان پارسی هند است اما سال‌ها پیش به انگلستان مهاجرت کرده، در آن جا درس خوانده و تحت نظر کلیسای انگلستان تعلیم دیده است... اما مهاجر همواره مهاجر است... سفری است و مقصدی: به همین نحو برای درک زندگی آموزش دیده است. در خانه، مقصد قلمرو بهشت است: در دفتر، مقصد عدالت است ...
یک مزیت بزرگ کتاب، وجود انبوه مثال است. نویسنده به جای آن که کتاب را صرف توضیح زیاد مفاهیم کند، مفاهیم کمی را معرفی کرده و سپس برای هر کدام انبوهی از مثالهای متنوع عرضه می‌کند... تاچر این دیدگاه را داشت که انگلیس در مسیر انحطاط قرار دار؛ او این ذهنیت را با شیوه‌های مختلف توانست به جامعه انگلیس منتقل کند... حالت پنجم تغییر ذهنیت در روابط نزدیک بین فردی است ...
چنان طنز و ادبیات را درهم می‌آمیزد و وارد می‌کند که دیگر نمی‌دانیم کدام را باور کنیم... زیبایی پاریس و نشئه‌گی ناشی از آن، تبدیل به بدبینی و سوءظن به روسیه می‌شود... نمایشگاهی از آثار نقاشانی که حکومت شوروی نمی‌پسندید. بولدوزر آوردند نمایشگاه را خراب کنند... . نویسندگان را دستگیر و بازجویی کرد. در این میان خشم و غیظ‌شان به سوی ویکتور بیشتر بود چراکه او را فرزند ناخلف حکومت دیدند. ویکتور ماری در آستین پرورده بود. موسی در خانه فرعون ...
ثمره‌ی شصت سال کار مداوم و عمیق اوست... سرگذشت کیمیاگری‌ست که برای دسترسی به علوم جدید، روح خود را به شیطان می‌فروشد... عاشق دختری به نام مارگارت می‌شود و بعد به او خیانت می‌کند... به خوشبختی، عشق، ثروت و تمام لذایذ زمینی دست می‌یابد اما اینها همه او را راضی نمی‌کند... با وجود قرارداد با شیطان مشمول عفو خدا می‌شود... قسمت اول فاوست در 1808 نوشته شد، اما نوشتن قسمت دوم تا پیش از مرگ گوته ادامه پیدا می‌کند. ...