دو عضو کمیته جایزه نوبل ادبیات در آکادمی سوئد به‌ نشانه اعتراض به اصلاحات داخلی این آکادمی و در مخالفت با نظریه «ادبیات فراتر از سیاست است»، همچنین انتخاب «پیتر هاندکه» به عنوان برنده نوبل سال ۲۰۱۹ استعفا دادند.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، این نظریه منجر به انتخاب پیتر هاندکه نویسنده اتریشی به عنوان برنده نوبل سال ۲۰۱۹ شد. هاندکه به دلیل حمایت از صرب ها در جریان جنگ سال های ۱۹۹۰ در یوگسلاوی سابق، با انتقادات زیادی روبرو بوده است.
کریستوفر لیندوئر (Kristoffer Leandoer) و گان بریت ساندستروم (Gun-Britt Sundstrom) که به مدت دو سال از اعضای کمیته خارجی نوبل آکادمی سوئد بودند، تصمیم خود برای ترک این آکادمی را اعلام کردند.

استعفای آنها با تایید آکادمی، بیش از یک هفته قبل از برگزاری مراسم جایزه  نوبل در تاریخ ۱۰ دسامبر (۱۹ آذر) برای گرامیداشت سالگرد مرگ آلفرد نوبل بانی اعطای این جایزه، تقدیم و مطرح شد.
لیندوئر گفت که تحمل اصلاحات داخلی در این آکادمی پس از رسوایی اخلاقی سال ۲۰۱۷ را ندارد. ساندستروم نیز دلایلی را برای استعفای خود برشمرد که شامل اعطای جایزه نوبل ادبیات ۲۰۱۹ به هاندکه می شود.

وی در یادداشتی در روزنامه سوئدی داگنز نی‌هتر (Dagens Nyheter) نوشت: انتخاب ادبی سال ۲۰۱۹، نه تنها انتخاب یک مجموعه کار، بلکه طبق برداشت اعضای داخلی و خارجی آکادمی و دفاع از موضعی بود، مبنی بر اینکه ادبیات فراتر از سیاست است که ایدئولوژی من نیست. انتخاب هاندکه به دلیل تعریف وی از اسلوبودان میلوسوویچ رئیس جمهوری یوگسلاوی سابق، خشم ساکنان منطقه بالکان و فراتر از آن را برانگیخت. همچنین پس از لغو اهدای جایزه نوبل ادبیات ۲۰۱۸ به دلیل رسوایی اخلاقی در این آکادمی، برندگان نوبل ادبی ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ به طور همزمان در سال جاری اعلام شدند.

هاندکه هفتادوشش ساله که در نزدیکی پاریس ساکن است، در یکی از کتاب های خود به کم اهمیت جلوه دادن جنایات جنگی صرب ها متهم است. وی همچنین به دلیل سخنرانی در مراسم خاکسپاری میلوسوویچ، با انتقاد شدیدی روبرو شد. وی در حالی درگذشت که به دلیل نسل کشی، جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت، تحت محاکمه بود.

نوبل ادبیات و برندگان سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹

جایزه نوبل ادبیات به عنوان یکی از جوایز مطرح ادبی در سطح جهانی، سال گذشته به دلیل رسوایی اخلاقی و مالی در آکادمی سوئد؛ نهاد متولی تعیین برنده، اعطا نشد. امسال این جایزه به دو نویسنده اعطا شد و به این ترتیب نام اولگا تورکاچوک نویسنده و شاعر پنجاه و هفت ساله لهستانی به عنوان برنده نوبل سال ۲۰۱۸ و پیتر هاندکه شاعر هفتادو شش ساله اتریشی برنده نوبل ۲۰۱۹ اعلام شد.

اولگا تورکاچوک، نویسنده، شاعر و کنشگر اجتماعی و روشنفکر لهستانی است که در سال ۲۰۱۸ برنده جایزه بوکر بین المللی برای رمانی به نام پروازها شد، اثری که پیش از آن جایزه نایک/NIKE لهستان به عنوان مهم ترین جایزه ادبی این کشور را برای وی به ارمغان آورده بود. وی که دانش آموخته روانشناسی از دانشگاه ورشو لهستان است، برای لحن اسطوره ای آثارش شناخته می شود. مبلغ نقدی این جایزه ۹ میلیون کرون سوئد (حدود ۹۰۰ هزار دلار آمریکا) ست و در مراسمی در استکهلم در ماه دسامبر (آذر/دی) همراه با لوح به برندگان اعطا می شود.

پیتر هاندکه، نمایشنامه نویس، داستان نویس و مترجم اتریشی است که پیش از این جوایز ادبی دیگری نظیر جایزه کافکا و جایزه گئورگ بوشر را از آن خود کرده است، از وی آثاری به زبان فارسی توسط علی اصغر حداد مترجم مطرح آلمانی به فارسی، برگردانده شده است.

 آلفرد نوبل (۱۸۳۳ تا ۱۸۶۹) شیمی‌دان، مهندس، مخترع و تاجر سوئدی که برای کشف دینامیت و مالکیت کارخانه اسلحه سازی بوفور سوئد مشهور است؛ کمی قبل از مرگ در ۲۷ نوامبر ۱۸۹۵ سومین و آخرین وصیت نامه خود را نوشت و در آن تمام اموال و منافع حاصل از آن را به اهدای پنج جایزه نوبل در رشته‌های شیمی، فیزیک، زیست شناسی یا پزشکی، ادبیات و صلح اختصاص داد و به طور خاص وصیت کرده جایزه نوبل ادبیات به فردی داده شود که «شاهکارترین اثر را در سال گذشته در بهترین شکل ارائه داده باشد»؛ وی همچنین مسئولیت تعیین برنده هر یک از این جوایز را مشخص و آکادمی سوئد را نهاد مسئول انتخاب فرد برنده و اهدای این جایزه کرده است.

گوناگونی فرهنگی پدیده‌ای است انکارناپذیر و محوناشدنی ... فرایند تصمیم‌گیری‌های سیاسی چگونه باید تنظیم شود که در عین احترام به این تفاوت‌ها، همزیستی مسالمت‌آمیز شهروندان نیز رعایت شود؟... آیا کیملیکا با تمسک به بحث سنتی لیبرال در باب آزادی انتخاب در ارائه ابزار لازم برای حل تفاوت فرهنگی موفق شده یا خیر؟!... ...
همان موقع مطبوعات فرانسه ویرشان گرفته بود که سربه‌سر رضا شاه بگذارند از طریق بازی کردن با واژه فرانسه chat (تلفظ: «شا» به معنی «گربه») و واژه «شا= شاه»... به عضویت سازمان جوانان حزب توده ایران درآمدم و فعالیتم آنچنان بالا گرفت که دیگر رمق و وقتی برای دوره دکتری باقی نماند... به جرم فعالیت سیاسی سه سال به زندان افتادم در زندان کار اصلی‌ من ترجمه بود ...
پدر و پسر با انگلیسی‌ها دست در یك كاسه داشته‌اند!... مجبورند چاقوی كندی را كه می‌خواهند با آن سر میرزا را ببرند، تیز كنند... یا یكی مثل صادق‌ ریش كه ادعای مبارزه دارد چگونه در دود و دم و آب‌شنگولی غرق است؟ ... شاید پروین دوستم ندارد و تمام آن سه ‌سال خودم را گول زدم و با خیالش خوش بودم... پیرمرد نگران پسر چریك است، اما پسر به این نگرانی وقعی نمی‌گذارد و راه خودش را می‌رود. ...
همه چیز به جز تخت و میز تحریرم باید می‌رفت. اولین بار که دوستی برای ملاقاتم آمد و دید چیزی جز یک میز بزرگ و تختی کوچک در خانه نیست، به شوخی گفت: چرا برای اتاق خوابت متصدی پذیرش گذاشتی؟ ... تصمیم گرفتم این کتاب جدید را پشت دستم، روی دستمال توالت یا دستمال سفره بنویسم... قبل از آن‌که خانه را به مبلغ ۹۰ هزار دلار بفروشم، سه رمان دیگر پشت آن میز نوشتم ...
بی‌تردید یکی از مشهورترین کارآفرینان ایرانی هستند... شاه و ملکه سر ساعت مقرر، یعنی ده و نیم صبح، با هلی‌کوپتر به محل کارخانجات ایران‌ناسیونال آمدند... حتی یک مهندس انگلیسی که مسئول ساخت سواری باشد نداشتیم و کلیه کارها را مهندسان و سرکارگران ایرانی انجام می‌دادند... اتوبوس مخصوص کتابخانه به فرح هدیه شد تا در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان مورد استفاده قرار گیرد. ...