«طراحی فراگیر، دستیابی به محیط‌های همه‌شمول» [Universal design : creating inclusive environments] توسط انتشارات دانشگاه عدالت منتشر شد. طراحی فراگیر به‌عنوان یک الگوی فراگیر، سبب تکامل طراحی برای بهبود کیفیت زندگی هر شهروندانِ جهان می‌شود.

به گزارش مهر، انتشارات دانشگاه عدالت کتاب «طراحی فراگیر، دستیابی به محیط‌های همه‌شمول» نوشته ادوارد استاینفلد [Edward Steinfeld] و جردانا. ال مایسل و ترجمه مشترک مریم پیرهادی، مانا پیرهادی، سعید کاردار و علی سروش راد را با شمارگان هزار نسخه، ۵۱۴ صفحه و بهای ۸۵ هزار تومان منتشر کرد.

این کتاب توسط اساتید برجسته معماری نوشته شده است؛ نویسنده اول این کتاب پرفسور ادوارد استاینفلد مؤسس مرکز ایده (IDeA) در کشور آمریکا، در ۵۰ سال تجربه کاری خود، تحقیقات بی‌شماری انجام داده و هزاران دانشجو در زمینه‌های مرتبط با رویکرد طراحی فراگیر تربیت کرده‌ است. او بیش از ۱۰۰ کتاب و ۳ اختراع به نام خود ثبت کرده‌ است. بسیاری از تالیفات او در زمینه‌های طراحی دسترس‌پذیر و فراگیر مرجع اصلی به‌شمار می‌روند. پروفسور استاینفلد به عنوان مشاور دولت آمریکا نیز فعالیت کرده و همچنین مدیریت پروژه‌های تحقیقاتی و اجرایی متعددی را برعهده‌ داشته است. او در این زمینه جوایز معتبر بسیاری را نیز دریافت کرده‌ است.

«طراحی فراگیر، دستیابی به محیط‌های همه‌شمول» منبعی مهم برای معماران، طراحان داخلی، برنامه‌ریزان شهری، معماران منظر، طراحان محصولات و تمامی افرادی که به رویکردهای دسترس‌پذیری و طراحی فراگیر علاقه‌مند هستند، محسوب می‌شود. همچنین این کتاب مرجع اصلی تدریس دوره‌های آموزش طراحی همه شمول، در مرکز طراحی فراگیر و دسترسی به‌ محیط (IDeA) در دانشگاه بوفالو است. از مزیت گذراندن دوره‌های طراحی فراگیر با مرجعیت این کتاب، برای معماران ایالات‌متحده دریافت ۱۵ اعتبار CEU است.

طراحی فراگیر به‌عنوان یک الگوی فراگیر، سبب تکامل طراحی برای بهبود کیفیت زندگی هر شهروند در این جهان می‌شود. طراحی فراگیر، راهکارهای طراحی با مزایایی برای همه است. به طور کل طراحی فراگیر نشاندهنده همگرایی در عمل طراحی با تمرکز بر سودمندی است. نظریه‌پردازان در حرفه طراحی، اذعان کرده‌اند که سودمندی یک عامل مهم در موفقیت هر طراحی است؛ هم در برنامه‌ریزی شهری و هم در طراحی یک ساختمان یا محصول. در تاریخ طراحی، سودمندی به‌ندرت در کانون توجه طراحی حرفه‌ای قرار گرفته است؛ حتی در اوایل قرن بیستم زمانی که عبارت «فرم تابع عملکرد است» مطرح شد، بازهم معماران به فرم توجه بیشتری نشان دادند. بسیاری از معماران این نگرش را پذیرفتند و بیشتر به کلیت توجه نشان می‌داند تا به فرم؛ درنتیجه ساختمانی که بر این اساس طراحی کردند، برای ساکنان سودمندتر شد.

سه گرایش عمده به‌عنوان عوامل مؤثر در تغییر فرهنگ طراحی وجود دارد. نخست، تنوع فرهنگ مصرف‌گرایی در مقیاس جهانی در حال ظهور است و از کشورهایی با درآمد بالا شروع می‌شود و به‌سرعت در نقاط دیگر گسترش پیدا می‌کند. این فرهنگ باوجود تفاوت فرهنگ فردی، دارای ارزش بیشتری است. افرادی که این فرهنگ را انتخاب می‌کنند، در واقع خود را نسبت به آن تغییر می‌دهند؛ به‌عبارت‌دیگر، متحول می‌شوند. دوم، جمعیت جهان به‌سرعت در حال پیر شدن است. در کشورهای در حال توسعه، جمعیت افراد مسن‌تر، حتی سریع‌تر از کشورهای توسعه‌یافته در حال افزایش است. علاقه به حفظ کیفیت زندگی افراد مسن، در تصمیمات فرهنگی مؤثر است. سوم، نیروهای اقتصادی خواستار استانداردهای بالاتری در جهت سودمندی هستند. پایداری (از بین بردن زباله‌ها) و اطلاعاتی که عملکرد را بهبود می‌بخشد، در تصمیم‌گیری افراد و سازمان‌ها به‌منظور خرید مهم‌تر است.

مفهوم طراحی فراگیر از طریق جنبش حقوق معلولان و روندی که پیشتر بیان شد، پدید آمده است. تجربه اولیه آن با مفهومی فراتر از ریشه‌های آن مانند طراحی برای پیری، پایداری اجتماعی و طراحی کاربر محور در ارتباط بود. در همان زمان، طرفداران طراحی برای بهبود زندگی مردم، معیارهای ارزشمند طراحی فراگیر را به رسمیت شناختند؛ به همین دلیل نیز در این کتاب سعی شده تا از عقب‌ماندگی جلوگیری شود و به‌جای آن نگاهی روبه‌جلو دنبال شود. با بررسی طراحی فراگیر می‌توان چگونگی جریانی را که به طراحی پایدار منتهی خواهد شد، شناخت.

این کتاب در سه بخش اساسی سازمان یافته است. بخش اول، ایجاد پایه و منطق برای الگوی طراحی فراگیر است. این امر شامل مفهوم مانع، کمبودهای طراحی فراگیر، تحول و اعمال طراحی فراگیر است. در ادامه بخش اول با بهره‌گیری از جمعیت‌شناسی، روندی را که به تصویب این مفهوم منجر شد، نشان می‌دهد. بخش دوم این کتاب، خلاصه‌ای از سه پایگاه دانش را در زمینه اعمال طراحی فراگیر نشان می‌دهد. این طراحی برای عملکرد انسان، طراحی برای بهداشت و سلامت و طراحی برای مشارکت اجتماعی است. آخرین بخش از کتاب، خلاصه‌ای از شیوه‌های طراحی فراگیر را در طیف گسترده‌ای از موضوعات، فراهم می‌کند. این فصل‌ها در اماکن عمومی، مسکن، اصلاحات خانه، طراحی داخلی، طراحی محصول و حمل‌ و نقل بررسی می‌شود. از ساختار این کتاب، می‌توان در دوره‌های آموزش طراحی فراگیر استفاده کرد.

................ هر روز با کتاب ...............

مؤلف اخلاق ناصری تذکر می‌دهد: کودک را با هر کار نیکی که می‌کند، باید تشویق کنند و آفرین گویند، اما هنگامی که رفتارِ زشتی از او سرمی‌زند، باید بسیار مراقب بود که او را به‌صراحت و آشکارا سرزنش نکنند که چرا کار بدی کرده است؛ بلکه این‌طور وانمود کنند که او از روی غفلت و ناآگاهی آن کارِ زشت را انجام داده است... خواجه در سیر تربیت کودک بر وجود بازی و تفریح نیز بسیار تأکید دارد و معتقد است که بازی کردن می‌تواند خاطر کودک را از سختی‌ها و ملالت‌های شئونِ مختلفِ ادب‌آموزی برهاند. ...
در ساعت یازده چهارشنبه آن هفته جن در آقای مودت حلول کرد... این آدم‌های عادی در عین عادی‌بودن، کارهای وحشتناک می‌کنند. می‌کُشند، زن‌هایشان را تکه‌پاره می‌کنند، آمپول مرگبار به دوست و آشنا می‌زنند... زن‌ها مدام کشته می‌شوند حالا هرچقدر که زیبا و دوست‌داشتنی باشند و هرچقدر هم که قاتل عاشقشان باشد... حکومتی که بر مسند قدرت نشسته تحمل هیچ شاهد زبان‌به‌کامی را ندارد... این «تن‌بودگی» آدم‌های داستان ...
سرگذشت افسری از ارتش رژیم گذشته... پس از پی بردن به روابط غیرمشروع همسرش او را به قتل می‌رساند و مدتی را در زندان به سر می‌برد. پنج فرزند او نیز در شرایط انقلابی هرکدام وارد گروه‌های مختلف سیاسی می‌شوند... ما بذر بی اعتمادی، شک و تسلیم را کاشته‌ایم که به جنگلی از پوچی و بدبینی تبدیل شده است. جنگلی که در آن هرگز جرأت نمی‌کنید حتی اسم خدا، حقیقت و انسانیت را به زبان بیاورید. ما مجبور می‌شویم که قبر فرزندانمان را خودمان بکنیم ...
نه می‌توانیم بگوییم که قرآن به این اساطیر هیچ نگاهی نداشته و نه می‌توانیم فوری آنچه را با عقل ما سازگار نشد، بگوییم که اساطیری است... حُسن را به یوسف، عشق را به زلیخا و حزن را به یعقوب تعبیر می‌کند... قرآن نوعی زبان تصویری دارد... در مقام قصه‌‏گویی به‏ شدت از این‏که مطلبی خلاف واقع بگوید، طفره می‌‏رود. در عین‏ حال در بیان واقعیات به دو عنصر پویایی و گزینشی بودن تکیه فراوانی دارد. ...
تکبر شدید مردانه، نابرابری خارق‌العاده‌ی ثروت و خسارت روانی واردآمده به کارکنان جوان مؤنث... کاربران شاید نمی‌دانستند که رصد می‌شده‌اند، ولی این یک مسئله‌ی شخصی میان آن‌ها و شرکت‌های مشتری‌مان بود... با همکارانش که اکثراً مرد هستند به یک میخانه‌ی ژاپنی می‌رود تا تولد رئیسش را جشن بگیرند... من همیشه سعی کرده‌ام دوست‌دختر، خواهر، یا مادر کسی باشم... فناوری‌‌های نوین راه‌حل‌ برای بحران‌هایی ارائه می‌دهند که اکنون دارند وخیم‌ترشان می‌کنند ...