ایرنا- همزمان با رونمایی از دو کتاب حوزه کودک و نوجوان از «فرهاد حسن‌زاده» نویسنده نام‌آشنای این حوزه و یکی از شش نامزد نهایی جایزه «هانس کریستین آندرسن» در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان تجلیل شد.

موش سر به هوا و آسمان و پرنده‌ها

به گزارش اداره کل روابط عمومی و امور بین‌الملل کانون، سالن غدیر مرکز آفرینش‌های فرهنگی هنری کانون پرورش فکری شامگاه سه‌شنبه (۲۹ بهمن) پذیرای مراسم رونمایی از کتاب‌های موش سر به هوا نوشته فرهاد حسن‌زاده (نویسنده و روزنامه‌نگار، متولد ۱۳۴۱) و آسمان و پرنده‌ها نوشته فریده فرجام، به همراه نکوداشت حسن‌زاده یکی از شش نامزد نهایی جایزه هانس کریستین اندرسن ۲۰۲۰ بود.

حسن‌زاده با نویسندگانی چون ماریا کریستینا راموس (آرژانتین) María Cristina Ramos، بارت مویرت (بلژیک)Bart Moeyaert، مَری اودِ موری (فرانسه)Marie-Aude Murail، پیتر اسوتینا (اسلوانی)Peter Svetina و ژاکلین وودسون (آمریکا) Jacqueline Woodson رقابت خواهد کرد.  نویسنده و تصویرگر برگزیده امسال جایزه هانس کریستین آندرسن، به عنوان مهم ترین جایزه حوزه ادبیات کودک و نوجوان، در نشست خبری IBBY در نمایشگاه بین المللی کتاب بولونیا ۳۰ مارس ۲۰۲۰ (۱۱ فروردین ۱۳۹۹) اعلام می شود و جایزه آنها در کنگره بین المللی IBBY در مسکو ۶ سپتامبر ۲۰۲۰ (۱۶ شهریور ۱۳۹۹) اهدا می شود. 

این مراسم با حضور فاضل نظری مدیرعامل کانون پرورش فکری و نویسندگان و مترجمانی همچون عباس جهانگیریان، محسن هجری، شهرام اقبال‌زاده، فریدون عموزاده خلیلی، محمدکاظم اخوان، داود امیریان، مهدی حجوانی، مجید عمیق و مینو کریم‌زاده برگزار شد.

در بخش دیگری از برنامه، شکوه حاج‌نصرالله درباره دلایل انتخاب حسن‌زاده از سوی شورای کتاب کودک برای جایزه هانس کریستین اندرسن توضیح‌هایی ارائه داد.

حاج‌نصرالله یادآور شد: حسن‌زاده یک ربع قرن در زمینه ادبیات کودک فعالیت می‌کنند و آثارشان کیفیت بالایی دارند. ایشان ۳۰ جایزه ملی دریافت کرده‌اند. حاصل کارش در ۷۰ مقاله و ۱۵ پایان‌نامه در سطح کشور بازتاب داشته است. زیست متنوعی که داشتند باعث شکل‌گیری فرم‌ها و زبان شده است.

وی تأکید کرد: او از تابوهای مختلف عبور کرده است. اقلیم‌های مختلف نیز در آثارشان دیده می‌شود و خلاقیت فرمی ایجاد شده در آثارش مخاطب را جذب می‌کند. حسن‌زاده ترویج کتاب‌خوانی می‌ کند. ساعت‌ها در کانون اصلاح تربیت با بچه‌ها کتاب‌خوانی داشت و ماحصل این تجربیات در قالب یک کتاب درآمده است. کسانی که می‌خواهند پرونده یک نویسنده یا تصویرگر را جمع کنند و به عنوان نامزد نهایی معرفی کنند، نگاه اجتماعی دارند.

تصویرگری کتاب پرنده‌ها و آسمان بعد از مدت‌ها

در ادامه از کتاب پرنده‌ها و آسمان با حضور فریده فرجام‌ نویسنده اثر رونمایی شد. سپس فریده فرجام و محمدعلی بنی‌اسدی تصویرگر کتاب پرنده‌ها و آسمان روی صحنه حضور پیدا کردند.

بنی‌اسدی در این بخش گفت: سال‌هاست کم تصویرگری می‌کنم. بیش از ۱۰۰ کتاب کودک و بزرگ‌سال را تصویرگری کرده‌ام ولی هیچکدام حتی جلد مناسبی ندارد و از این رو تمایل به انجام تصویرگری پرنده‌ها و آسمان را نداشتم. وقتی کتاب را خواندم دیدم که ادبیاتی قدرتمند دارد. وقتی طرح‌ها را ارائه دادم، گفتند خانم فرجام از کار من خوش‌شان آمده بود.

فرجام اظهار کرد: من از زیبایی تصویرگری بنی‌اسدی اشک از چشمانم سرازیر شد. او روح اسطوره‌ای، مدرن و طنز اثر را فهمیده و به شکلی شخصیت‌ها را نقاشی کرده که کاراکترهای انسانی‌شان نیز قابل درک است. در این بخش از مراسم، نوجوانان حاضر در سالن که پرنده‌ها و آسمان را خوانده‌اند به بیان سؤال‌هایی از فریده فرجام پرداختند.

فرجام یادآور شد: من وقتی می‌نویسم به سن فکر نمی‌کنم. من برای نگارش این کتاب به این موضوع فکر می‌کردم که در مدرسه و دبیرستان برخی بچه‌ها، بچه‌های دیگر را مسخره می‌کنند که این موضوع تأثیر منفی دارد. این موضوع را در قالب فانتزی و درباره پرندگان نوشتم.

در بخش‌ پایانی نکوداشت فرهاد حسن‌زاده با حضور فاضل نظری مدیرعامل کانون، محمدرضا زمردیان معاون فرهنگی کانون، روح‌الله کاظمی‌زاده مدیرکل نظارت بر انتشارات کانون و فریدون عموزاده‌خلیلی رئیس انجمن نویسندگان کودک و نوجوان برگزار شد. 

سپس شهرام اقبال‌زاده نویسنده و مترجم ادبیات کودک و نوجوان در سخنانی گفت: حسن‌زاده یک گفتمان روایی و یک جهان ساخته است، جهانی که کودکان شخصیت اول و سوژه اصلی آن هستند. سوژه‌ای که کنش و خلاقیت و توانایی دارند.

او افزود: حسن‌زاده از خشونت نمی‌نویسد. او از جنگ و فقر می‌نویسد و آن‌ها را برجسته می‌کند. او اگر از جنگ می‌نویسد به این دلیل است که جهانی می‌خواهد که به این شکل نباشد. حسن‌زاده در داستان رئال هم جهانی دیگر درست می‌کند. جهانی که سرشار از دوستی و عبور از تابوهاست.

به گفته اقبال‌زاده، ادبیات کودک محورش عشق، صلح و دوستی است. او تصویر شگفتی‌ها را پیش چشم می‌کشد. ویژگی‌های آثار او اقلیمی، ایرانی، انسانی و جهانی است.

او ادامه داد: حسن‌زاده تأثیری از کسی نگرفته است. ردپای نویسنده هم‌اقلیمش احمد محمود را می‌توان در آثار او دید. حسن‌زاده جهان بدیهی می‌آفریند که ویژگی اقلیمی و انسانی بودن آن در جهان، مهم است.

................ هر روز با کتاب ...............

تقریبا همه کسانی که برای انقلاب و کشور جنگیده‌اند درست بعد از دستگیری اعتراف می‌کنند که خائن‌اند! ... با انتشار مخفیانه کتاب و نشریه و برگزاری مخفیانه جلسات ادواری سعی می‌کنند چراغ نوشتن و فرهنگ را زنده نگه ‌دارند... تحولاتی که زیرپوسته ظاهرا بدون تغییر جامعه در حال تغییر است... منجر به تغییری تدریجی در حکومت شود و با دموکراسی پیش از جنگ پیوند یابد و آینده‌ای بیاید ...
نثر و زبان سرگذشت حاجی بابای اصفهانی آنچنان فوق‌العاده بود که گفته شد اصل این کتاب ایرانی است... «کتاب احمد یا سفینه طالبی»، در‌واقع کتابی درسی در قالب روایی و داستانی است. جلد اول آن ۱۸ صحبت در شناخت جهان است، جلد دوم در چهار صحبت به قوانین مدنی می‌پردازد و جلد سوم مسائل‌الحیات است. رمانی است علمی که در قالب یادداشت‌های روزانه نوشته‌شده و شاید بتوان آن را نخستین داستان مدرن فارسی با شخصیت کودک دانست. ...
به دارالوكاله‌ای فلاكت‌زده می‌رویم در وال‌ استریت؛ جایی كه میرزابنویسی غریب در آن خیره به دیواری آجری می‌ایستد و ساعت‌ها به آن خیره می‌شود... اغلب در پاسخ به درخواست دیگران برای انجام‌دادن كاری می‌گوید ترجیح می‌دهد انجامش ندهد... جالب اینجاست که فیلسوفانی مثل ژیل دلوز، ژاك رانسیر، جورجو آگامبن، اسلاوی ژیژك، آنتونیو نگری و مایكل هارت به این داستان پرداخته‌اند! ...
داستان‌هاي من بر خانم‌ها بيشتر تاثير گذاشته است... آن نوع نویسندگی و تلقی از نویسندگی که توسط جوایز، نشریات و مجلات دهه 80 حمایت می‌شد دیگر وجود ندارد... آرمان این است ما چیزی بنویسیم که تبدیل به تصویر شود... 4 زن دارم. می‌شود گفت 4 زن جذاب... موضوع 99 درصد داستان‌هایی که در کارگاه‌های داستان‌نویسی خوانده می‌شد، خیانت بود... سانسور موفق عمل کرده و نفس نویسنده ایرانی را گرفته و و نویسنده ایرانی هم مبارزه نکرده ...
و همان‌جور در احرام. و در همان سرما. و در سنگلاخى دراز كشیدیم. زن‌ها توى كامیون ماندند و مردها بر سینه‏‌كش پاى‏ كوه ... مى‏‌دانستم كه در چنان شبى باید سپیده‌دم را در تأمل دریافت و به تفكر دید و بعد روشن شد. همچنان‌كه دنیا روشن مى‌‏شود. اما درست همچون آن پیرزن كه 40 روز در خانه‌اش را به انتظار زیارت‏ خضر روفت و روز آخر خضر را نشناخت، در آن دم آخر خستگى و سرما و بى‏‌خوابى چنان كلافه‌ام كرده‌بود كه حتى نمى‏‌خواستم برخیزم. ...