کتاب «زندگینامه و خدمات علمی و فرهنگی دره میرحیدر»، چهره ماندگار جغرافیا و استاد پیشکسوت دانشگاه تهران از سوی انتشارات انجمن آثار و مفاخر فرهنگی منتشر شد.

زندگینامه و خدمات علمی و فرهنگی دره میرحیدر در 290صفحه

به گزارش کتاب نیوز به نقل از ایبنا؛ میرحیدر، یکی از مفاخر جهان جغرافیا در مجموعه دانش‌های ایرانی است. شخصیتی که در دوران‌گذار جامعه از سنت به تجدد، در 5 اردیبهشت‌ماه 1311ش در کرمانشاه و در خانواده‌ای اهل علم و ادب و هنر متولد شد، اگرچه تاریخ صحیح تولد وی سال 1313 است. مادرش راضیه خانم دختر حاج میرزا یحیی قزوینی و نوه سعیدالملک از مخالفان مشروطه و طرفداران مشروعه بود. پدربزرگ مادریش نیز حاج حسینعلی‌خان نوری از فضلا و شعرای معروف عهد ناصری و متخلص به «وفا» که دیوان اشعارش منتشر شده است. پدرش سیدمحمود حسینی از خوشنویسان بنام دوره ناصری بود. شیفتگی ایشان به خوشنویسی موجب شد تا مجموعه‌ای ارزشمند و گران‌سنگ از هنر بزرگان این رشته را در عصر ناصری و مظفری گرد آورد که این میراث ارزشمند به مؤسسه کتابخانه و موزه ملی ملک اهدا شد و بعد تحت عنوان «منتخب آثار اهدایی سیدمحمود الحسینی الساوجی (خاندان میرحیدر)» در سال 1393به چاپ رسید.

میرحیدر پس از اخذ دیپلم، در رشته تاریخ و جغرافیا در دانشگاه تهران به تحصیل پرداخت و با درک محضر استادان برجسته‌ای همچون مسعود کیهان، دکتر احمد مستوفی، دکتر محمدحسن گنجی به جغرافیا دل بست. در سال 1332 با درجه ممتاز فارغ‌التحصیل ‌شد و مدال درجه یک فرهنگ را گرفت. در سال 1335 برای ادامه تحصیل با استفاده از بورسیه شاگردان اول در زمان خود به امریکا رفت و در رشته جغرافیای سیاسی در دانشگاه‌های ایالتی اوهایو و ایندیانا تحصیل کرد. در این ایام از محضر پروفسور کیمبل و پروفسور پاندز بهره برد و سرانجام در سال 1962م با نگارش رساله «عوامل جغرافیایی مؤثر بر بقای سیاسی ایران» موفق به اخذ درجه دکتری شد.

او پس از بازگشت به وطن، در سال ۱۳۴۲ با سمت استادیاری به عضویت هیأت علمی گروه جغرافیا در دانشگاه تهران درآمد و برای نخستین‌بار جغرافیای سیاسی را به شکل سیستماتیک و به‌روز به دانشجویان ایرانی آموزش داد. او بنیانگذار رشته جغرافیای سیاسی در دانشگاه، عضو وابسته فرهنگستان علوم و عضو گروه واژه‌گزینی تخصصی جغرافیا و نخستین زن ایرانی است که در این رشته تحصیل کرده است. از او تاکنون ده‌ها کتاب و مقاله اعم از تألیف و ترجمه منتشر شده است.

این کتاب مشتمل بر چند بخش است:

1- مصاحبه‌ای که نادره جلالی تحت عنوان «دانشی برای توسعه و امنیت پایدار» انجام داده و در آن به تفصیل به زندگی‌ و فعالیت‌های علمی و پژوهشی استاد و دیدگاه وی نسبت به جغرافیا پرداخته است. مطالبی که اثبات می‌کند اگرچه بررسی تاریخ اندیشه، اندیشه‌ورزی و اندیشه‌گران همواره رنگ و بوی مردانه و جنس مذکرانه داشته اما نشان می‌دهد زنان ایرانی با پیمودن حد اعلای راه دانش‌جویی، پشتکار و تلاش ‌می‌توانند منشأ اثرات ماندگاری در جامعه علمی خود شوند و چون او دره نادره زمانه ما و راهنمایی گرانقدر و چراغی امیدبخش برای راه‌جویان طریق معرفت.
2 ـ دو مقاله پژوهشی ارزشمند از دکتر میرحیدر
3 ـ مقالاتی که شاگردان استاد به او اهدا کرده‌اند.

فهرست مقالات این کتاب به این شرح‌اند: بن‌مایه مشترک مفهوم مکان و نماد در معماری، حسن بلخاری؛ دانشی برای توسعه و امنیت پایدار(گفت‌وگو با دکتر دره میرحیدر)، نادره جلالی؛ برسی مفهوم و تحول آن، دره میرحیدر؛ تحلیل انتقادی نقشه‌های قومیت در ایران، دره میرحیدر، بهادر غلامی و فاطمه‌السادات میراحمدی؛ ارزیابی پنج دهه اندیشه و جستار،دره میرحیدر، یاشار ذکی؛ دره: تاریخ، فرهنگ و اجتماع، نادره جلالی؛ شاگرد همیشگی استاد، فاطمه‌السادات میراحمدی؛ استادی تمام عیار، بهادر غلامی؛ آیا بین فقر طبیعی و غنای فرهنگی رابطه‌ای است؟، عمران راستی؛ اسناد و عکس‌ها.

حسن بلخاری رئیس انجمن آثار و مفاخرفرهنگی، در مقاله خود ضمن برشمردن فصول مشترک میان جغرافیای سیاسی و معماری از جمله «مکان» و «فضا» و «نماد» به تفاوت میان مکان(place) و زمان(space) در معماری پرداخته است. همچنین «نماد» را که از مفاهیم بنیادی در جغرافیای سیاسی و در فرهنگ هنری، عبارت است از استفاده از امری محسوس برای بیان حقیقت پنهان یک امر معقول شرح داده است. نگاه و رویکرد متفکران جغرافیای سیاسی به‌ویژه در قلمرو تبیین اهمیّت نمادها در حوزه علم جغرافیا از دیگر مباحث مطرح در این مقاله است.

نادره جلالی تدوین کننده این اثر نیز در مقاله خود به ساخت‌یابی مفاخر در جامعه پرداخته و کوشیده نقش و ارتباط متقابل «ساختار» و «عاملیت» را در فرآیند چهره ماندگار شدن دکتر میرحیدر به تصویر بکشد و به این سؤال پاسخ دهد در پرورش او به عنوان یکی از زنان مفاخر ایران، «ساختار» مؤثر بوده است یا «عاملیت». از سوی دیگر، انتخاب و اراده او به عنوان یک کنش‌گر فعال و زندگی و تحصیل در جامعه امریکا تا چه حد در این امر دخالت داشته و سرانجام دکتر میرحیدر چه تأثیری بر ساختار جامعه خود گذاشته است.

کتاب «زندگینامه و خدمات علمی و فرهنگی دره میرحیدر» با شمارگان 500 نسخه در 290 صفحه و به قیمت 35 هزار تومان منتشر شده است.

................ هر روز با کتاب ...............

ثمره‌ی شصت سال کار مداوم و عمیق اوست... سرگذشت کیمیاگری‌ست که برای دسترسی به علوم جدید، روح خود را به شیطان می‌فروشد... عاشق دختری به نام مارگارت می‌شود و بعد به او خیانت می‌کند... به خوشبختی، عشق، ثروت و تمام لذایذ زمینی دست می‌یابد اما اینها همه او را راضی نمی‌کند... با وجود قرارداد با شیطان مشمول عفو خدا می‌شود... قسمت اول فاوست در 1808 نوشته شد، اما نوشتن قسمت دوم تا پیش از مرگ گوته ادامه پیدا می‌کند. ...
مادر رفته است؛ در سکوت. و پدر با همان چشم‌های بسته و در سنگر خالی دشمن! همچنان رجز می‌خواند... در 5 رشته: بهترین فیلم، بهترین کارگردانی، بهترین فیلمنامه، بهترین بازیگر نقش اول مرد (داستین هافمن) و بهترین بازیگر نقش اول زن(مریل استریپ) اسکار گرفت... احساس می‌کند سالهاست به تنهایی بار مسئولیت یک زندگی مثلا «مشترک» را به دوش کشیده است و حالا برای کسب جایگاه اجتماعی و رسیدن به آرزوهای تلف شده‌ی دوران مجردی، خانه را ترک می‌کند ...
سیاست حذف را از طریق «ناپدیدسازی» دانشجویان، اساتید دانشگاه، روزنامه‌نگاران و روشنفکران پی گرفت... تجربه شکست سیاسی در محیط شوخ‌و‌شنگ کودکی ترومایی را ایجاد کرده است که از حواشی ماجراها در‌می‌یابیم راوی نه از آن دوران کنده می‌شود و نه دقیقا می‌تواند آن ایام را به یاد بیاورد... من از پدر هیچ وقت نپرسیدم عمو رودولفو چرا و چگونه مرد. لزومی هم نداشت. چون هیچ کس در سی‌ سالگی به علت سالخوردگی نمی‌میرد ...
یك مطلب را گفته بودیم اما به دو زبان... افكار او همگرایی غیرقابل انكاری با ایدئولوژی نازیست‌ها دارد... «نیهیلیسم» از نظر یونگر بخشی از «استثمار معنوی» انسان مدرن است، نوعی «پوچی درونی» و خالی شدن از ارزش‌های والا؛ اما برای آل‌احمد «نیهیلیسم» ایدئولوژیی ست كه سرمایه‌داری متاخر را در جای خود تثبیت می‌كند... آل‌احمد در آثارش به هیچ ‌وجه مخالف تكنولوژی و ابزار مدرن نیست... ماشین وسیله است و هدف نیست. هدف، نابودی فقر و رفاه مادی و معنوی را برای همه است ...
رویکرد جدید کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس، طبق قانون از وظایف تعریف شده «مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی» است!... کاش برنامه‌ها را با مشورت پژوهشگران اسنادی و نسخه‌شناسان دوباره مطالعه کنند... این کتابخانه از دوره ریاست رسول جعفریان، درهای خود را به روی عموم باز کرد و هر شهروندی با ارائه کارت ملی می‌توانست از کتابخانه بهره ببرد ...