مجموعه سه‌جلدی «فلسفه انقلاب اسلامی در ایران» نوشته حمید مولانا توسط انتشارات سروش منتشر و راهی بازار نشر شد.

فلسفه انقلاب اسلامی در ایران از نظر حمید مولانا

به گزارش خبرنگار مهر، مجموعه سه‌جلدی «فلسفه انقلاب اسلامی در ایران» نوشته حمید مولانا به‌تازگی توسط انتشارات سروش منتشر و راهی بازار نشر شده است. این‌مجموعه از سه مجلد «مبانی نظری و ریشه‌های پیدایش انقلاب اسلامی»، «انقلاب اسلامی و آرمان وحدت امت اسلامی» و «انقلاب اسلامی و جهان معاصر» تشکیل شده است.

این‌کتاب سه‌جلدی مجموعه‌ای از مقالات مولانا را طی چنددهه گذشته شامل می‌شود که در مطبوعات به چاپ رسیده‌اند. بیشتر فصول این‌کتاب پیش‌تر در قالب ستون چشم‌انداز روزنامه کیهان چاپ شده‌اند. به گفته مولف کتاب، هدف اصلی از نگارش این‌مقالات، شناخت انقلاب اسلامی ایران و ویژگی‌های خاص آن در تاریخ و جهان معاصر است. او می‌گوید انقلاب‌هایی که در دنیا و در طول تاریخ مشاهده می‌کنیم، ممکن است جوانب مشترکی داشته باشند که رویت‌پذیر اند اما نقاط متفاوت‌شان همیشه جلوه بیشتری دارد و از دیدگاه امام خمینی(ره) فلسفه و اهداف انقلاب اسلامی ایران، با انقلاب‌های دیگر در چند قرن گذشته و تاریخ معاصر، کاملا متفاوت بود.

مولانا می‌گوید اغلب آثاری که درباره انقلاب اسلامی ایران نوشته و منتشر شده،‌ از نظریات و تئوری‌های مختلف انقلاب که در ادبیات غرب مرسوم‌اند، سرچشمه گرفته‌اند؛ مانند تئوری توطئه، تئوری تجددگرایی و مدرنیزاسیون، تئوری اقتصادی، تئوری مذهبی و فرقه‌ای، تئوری دیکتاتوری، تئوری دموکراسی و یا مردم‌ساری. او در جلد اول کتاب خود، سراغ تئوری یا همان مبانی نظری و ریشه‌های پیدایش انقلاب اسلامی ایران رفته است.

جلد اول، ۴ فصل اصلی دارد که به‌ترتیب عبارت‌اند از «ریشه‌ها و عوامل پیدایش انقلاب اسلامی»، «مبانی و نظریه‌های انقلاب اسلامی»، «امام خمینی (ره) و گفتمان انقلاب اسلامی» و «نقش مردم و احزاب سیاسی در شکل‌گیری ساختار انقلاب اسلامی». مولانا در این‌فصول از رهبری علمای اسلامی و سپس کودتای ۲۸ مرداد شروع کرده و آن را به‌عنوان یکی از  ریشه‌های انقلاب اسلامی بررسی کرده است. سپس به موضوعات دیگر پرداخته و در نهایت به سه نهاد اساسی نظام اسلامی و نقش مردم در شکل‌گیری این‌نهادها رسیده است.

این‌کتاب با ۳۰۶ صفحه، شمارگان هزار نسخه و قیمت ۳۸ هزار تومان منتشر شده است.

جلد دوم هم ۳ فصل اصلی با عناوین «انقلاب اسلامی؛ جامعه اسلامی»، «امت اسلامی و وحدت اسلامی؛ اساس بنیادین سیاست داخلی و خارجی انقلاب اسلامی»‌ و «نقش و محوریت انقلاب اسلامی در منطقه» دارد. در فصل اول این‌جلد، ۵ بخش یا مقاله با این‌عناوین چاپ شده است: جامعه مدنی و جامعه اسلامی، جامعه اطلاعاتی و جامعه اسلامی، جامعه‌شناسی دانش، علوم اجتماعی و انقلاب اسلامی ایران، جوهر جامعه‌شناسی اسلامی.

فصل دوم هم ۱۶ موضوع را با این‌عناوین در بر می‌گیرد: انقلاب اسلامی و امت اسلامی، جامعه‌شناسی و امت اسلامی، اتحادیه امت اسلامی، ویژگی‌های اتحادیه امت اسلامی، سیادت و کرامت امت اسلامی، امت اساس سیاست خارجی ایران، وحدت اسلامی، منشور وحدت اسلامی، فرهنگ وحدت‌گرا و رهایی‌بخش، به‌سوی سیاست رهایی‌بخش و وحدت‌گرا، ضرورت تدوین الگوی رهایی‌بخش و وحدت‌گرا، ویژگی‌های سیاست رهایی‌بخش و وحدت‌گرا، نهضت‌های وحدت‌گرا و رهایی‌بخش، انقلاب مقدس و وحدت‌گرا، رویدادهای دنیا از دیدگاه اسلامی، مشروعیت سیاسی.

در فصل سوم هم بخش‌های «استکبار و کشورهای اسلامی»، «ایران نمی‌تواند بی‌طرف بماند»، «فلسطین و انقلاب اسلامی ایران» و «مبارزه امت اسلامی علیه اشغالگران» درج شده‌اند.

این‌کتاب هم با ۱۸۶ صفحه، شمارگان هزار نسخه و قیمت ۲۴ هزار تومان به چاپ رسیده است.

سومین‌جلد کتاب «فلسفه انقلاب اسلامی در ایران» هم ۴ فصل اصلی با عناوین «تقابل انقلاب اسلامی در برابر غرب و آمریکا»، «چالش‌ها و فرصت‌های پیش روی انقلاب اسلامی»، «رسانه‌ها و تبیین فلسفه انقلاب اسلامی» و «تاثیرات انقلاب اسلامی بر جهان معاصر»‌ را شامل می‌شود.

مولانا در این‌جلد مقالاتی را آورده که موضوعشان مواجهه یا رویارویی انقلاب اسلامی ایران با دیگر کشورها و قدرت‌های جهانی است. مبارزات غرب علیه هویت اسلامی، پیش‌داوری‌های غلط آمریکا، غرب و سفسطه توسعه سیاسی، ظهور و سقوط کودتای مخملی، به سوی جهان‌شمولی اسلامی، ایران و رهبری جهان اسلام، اطلاع‌رسانی و انقلاب اسلامی، الگوی براندازی غرب این‌بار در ایران و ... از جمله موضوعاتی هستند که در ۴ فصل این‌کتاب به آن‌ها پرداخته شده است.

در قسمتی از سومین جلد «فلسفه انقلاب اسلامی در ایران» با عنوان «انقلاب اسلامی و جهان معاصر» می‌خوانیم:

این‌جانب، اواخر دهه ۱۹۸۰ که اتحاد جماهیر شوروی در آستانه فروپاشی بود، در روسیه حضور داشتم. در زمان ناآرامی‌های مجارستان، آلمان شرقی و چکسلواکی نیز سفرهایی به این کشورها داشتم؛ زیرا برای تدریس در دانشگاه‌های آنجا از من دعوت می‌شد. در ماجرای ۳۰ تیر ۱۳۳۱ که ظرف مدت کمتر از ۴۸ ساعت، قوام‌السلطنه برکنار و مصدق دوباره نخست‌وزیر شد، من شخصا ناآرامی‌های آن‌زمان را مشاهده می‌کردم و می‌دیدم که آن هم مصداقی از حرکت‌های مردمی بود. پس از آن، کودتای ۲۸ مرداد را هم به چشم خود مشاهده کردم.

سومین‌جلد این‌کتاب هم با ۳۲۰ صفحه، شمارگان هزار نسخه و قیمت ۴۰ هزار تومان منتشر شده است.

................ هر روز با کتاب ...............

یک مزیت بزرگ کتاب، وجود انبوه مثال است. نویسنده به جای آن که کتاب را صرف توضیح زیاد مفاهیم کند، مفاهیم کمی را معرفی کرده و سپس برای هر کدام انبوهی از مثالهای متنوع عرضه می‌کند... تاچر این دیدگاه را داشت که انگلیس در مسیر انحطاط قرار دار؛ او این ذهنیت را با شیوه‌های مختلف توانست به جامعه انگلیس منتقل کند... حالت پنجم تغییر ذهنیت در روابط نزدیک بین فردی است ...
چنان طنز و ادبیات را درهم می‌آمیزد و وارد می‌کند که دیگر نمی‌دانیم کدام را باور کنیم... زیبایی پاریس و نشئه‌گی ناشی از آن، تبدیل به بدبینی و سوءظن به روسیه می‌شود... نمایشگاهی از آثار نقاشانی که حکومت شوروی نمی‌پسندید. بولدوزر آوردند نمایشگاه را خراب کنند... . نویسندگان را دستگیر و بازجویی کرد. در این میان خشم و غیظ‌شان به سوی ویکتور بیشتر بود چراکه او را فرزند ناخلف حکومت دیدند. ویکتور ماری در آستین پرورده بود. موسی در خانه فرعون ...
ثمره‌ی شصت سال کار مداوم و عمیق اوست... سرگذشت کیمیاگری‌ست که برای دسترسی به علوم جدید، روح خود را به شیطان می‌فروشد... عاشق دختری به نام مارگارت می‌شود و بعد به او خیانت می‌کند... به خوشبختی، عشق، ثروت و تمام لذایذ زمینی دست می‌یابد اما اینها همه او را راضی نمی‌کند... با وجود قرارداد با شیطان مشمول عفو خدا می‌شود... قسمت اول فاوست در 1808 نوشته شد، اما نوشتن قسمت دوم تا پیش از مرگ گوته ادامه پیدا می‌کند. ...
مادر رفته است؛ در سکوت. و پدر با همان چشم‌های بسته و در سنگر خالی دشمن! همچنان رجز می‌خواند... در 5 رشته: بهترین فیلم، بهترین کارگردانی، بهترین فیلمنامه، بهترین بازیگر نقش اول مرد (داستین هافمن) و بهترین بازیگر نقش اول زن(مریل استریپ) اسکار گرفت... احساس می‌کند سالهاست به تنهایی بار مسئولیت یک زندگی مثلا «مشترک» را به دوش کشیده است و حالا برای کسب جایگاه اجتماعی و رسیدن به آرزوهای تلف شده‌ی دوران مجردی، خانه را ترک می‌کند ...
سیاست حذف را از طریق «ناپدیدسازی» دانشجویان، اساتید دانشگاه، روزنامه‌نگاران و روشنفکران پی گرفت... تجربه شکست سیاسی در محیط شوخ‌و‌شنگ کودکی ترومایی را ایجاد کرده است که از حواشی ماجراها در‌می‌یابیم راوی نه از آن دوران کنده می‌شود و نه دقیقا می‌تواند آن ایام را به یاد بیاورد... من از پدر هیچ وقت نپرسیدم عمو رودولفو چرا و چگونه مرد. لزومی هم نداشت. چون هیچ کس در سی‌ سالگی به علت سالخوردگی نمی‌میرد ...