یوستین گاردر

11 فروردین 1385

یوستین-گاردر

در اسلو نروژ به دنیا آمد. در دانشگاه اسلو به تحصیل زبان اسکاندیناوی و الهیات پرداخت و پیش از این که وارد عرصه نویسندگی شود، سال‌ها در برگن فلسفه تدریس می‌کرد... استاد ساده‌نویسی و ایجاز است. سه‌هزار سال اندیشه را در 600 صفحه می‌گنجاند و زیرکانه از قول گوته می‌گوید: «کسی که از سه هزار سال بهره نگیرد تنگدست به سر می‌برد.»

یوستین گاردر (Jostein Gaarder) در 18 اوت 1952 در اسلو نروژ به دنیا آمد. در دانشگاه اسلو به تحصیل زبان اسکاندیناوی و الهیات پرداخت و پیش از این که وارد عرصه نویسندگی شود، سال‌ها در برگن فلسفه تدریس می‌کرد؛ و پیوسته در فکر متن فلسفی ساده‌ای بود که به درد شاگردان جوانش بخورد و اینگونه بود که "دنیای سوفی" (1991) را نوشت. کتاب با استقبال غیرمنتظره‌ای روبرو گردید و تاکنون میلیون‌ها نسخه در جهان فروش رفته و به بیش از 50 زبان ترجمه شده است و به خاطر ارزش‌هاى تربیتى- آموزشى فراوانش به کتاب مرجع دانش‌آموزان بسیارى از نقاط جهان تبدیل شده است. البته باید توجه داشت که دنیای سوفی رمانی است با طرح و بسطی گیرا و دلنشین درباره هستی و علت محبوبیت عجیب و پیگیر آن در سراسر جهان همین است. قابل ذکر است که فیلمی هم از روی این کتاب و به همین نام تولید شده است.

گاردر استاد ساده‌نویسی و ایجاز است. سه‌هزار سال اندیشه را در 600 صفحه می‌گنجاند و زیرکانه از قول گوته می‌گوید: «کسی که از سه هزار سال بهره نگیرد تنگدست به سر می‌برد.» و چه راحت مباحث پیچیده فلسفه غرب را بی آن که مبتذل شود، به زبان ساده و شیوا و همه‌فهم بیان می‌کند: از جمله بهره‌‌جویی مسیحیت را از نظریه‌های افلاطون و ارسطو، ریشه گرفتن فرهنگ اروپایی را از فرهنگ سامی و هند ـ اروپایی، هگل را و بحث آن چه عقلی است ماندنی است، و دوران خود ما را و انسان محکوم به آزادی را و غیره و غیره.

او سال 1997 به همراه همسرش "سیری دانویگ" جایزه سوفی را بنیان نهاد. این جایزه که نامش را از رمان دنیای سوفی گرفته، جایزه بین‌المللی برای پاسداشت حامیان طبیعت و توسعه، جایزه‌ای به مبلغ 77هزار پوند است. از دیگر آثار وی می‌توان به "راز تولد"، "راز فال ورق"(The Solitaire Mystery) ، "زندگی کوتاه است" [این اثر با نام "همان گل" نیز در انگلیس منتشر شده] (1996)، "سلام کسی این‌جا نیست؟" (1996)، "قصرقورباغه‌ها" (1988)، "دختر درون آئینه" و "دختر صاحب سیرک" اشاره کرد.

"زندگی کوتاه است" یک رمان تاریخی درباره زندگی سنت آگوستین، قدیس مشهور مسیحی است. گاردر برای نوشتن این رمان از تکنیک مستند‌نمایی استفاده کرده است. با همه تفاوتی که میان این کتاب و کارهای دیگر گاردر وجود دارد، مضمون مورد علاقه او در این اثر نیز یکی از دغدغه‌های ازلی و ابدی بشر است: دغدغه ارتباط میان انسان، خدا و زندگی مادی.

گاردر اغلب داستان‌هایش را از زبان نوجوانان می‌‏نویسد.

مریم سادات فاطمی

نخستین ژاپنی برنده نوبل ادبیات... کاراکترها دیواری اطراف خود کشیده‌اند و در انزوا با مرگ دست و پنجه نرم می‌کنند... چندین نامه‌ عاشقانه با هم رد و بدل و برای آینده خود برنامه‌ریزی کردند... یک ماه پس از نامزدی،‌ هاتسویو برای او نوشت که دیگر هرگز نمی‌تواند او را ببیند... در سائیهوجی، معبدی که‌ هاتسویو در آن زندگی می‌کرد، یک راهب به او تجاوز کرده است ...
قاعده‌ این‌ بود که فقط می‌توانستی آثار هم‌شاگردی‌های خودت را بخری... برای ایجاد خلاقیت‌؛ مهارت‌ در فوتبال‌، یا‌ راندرز اهمیتی‌ نداشت، بلکه نقاشی، مجسمه سازی، نوشتن‌ شعر مهم‌ بود... همان طوری از ما می‌ترسید که کسی ممکن است از عنکبوت بترسد... عشاق پیشنهاد «تأخیر»شان را ارائه می‌کنند، تا پیش از اهدای نهایی‌شان چند سال به‌شان مهلت داده شود... ما آثارتان را می‌بردیم چون روح‌تان را آشکار می‌کرد ...
درس‌گفتارهای شفیعی‌کدکنی درباره فرمالیسم... کسی که می‌گوید فرم شعر من در بی‌فرمی است، شیاد است... مدرنیسم علیه رئالیسم سوسیالیستی قیام کرد... فلسفه هنر در ایران هنوز شکل نگرفته است... فرمالیسم در ایران زمانی پذیرفته می‌شود که امکان درک همه جریان‌های هنری و ادبی برای افراد به لحاظ اندیشگی فراهم باشد... اسکاز، مایگان(تماتیکز) و زائوم مباحثی تازه و خواندنی است ...
راوی یک‌جور مصلح اجتماعی کمیک است... در یک موسسه همسریابی کار می‌کند. روش درمانی‌اش بر این مبناست که به‌جای بحث برای حل مشکل مراجعین، صورت مساله را پاک می‌کند... روزی دوبار عاشق می‌شود... همسر یواشکی، گروه‌(1+2) و راهکار راضی کردن نگار به ازدواج (چانه‌زنی از بالا و فشار از پایین) حکایت هجو گره‌های کور سیاستگذاری‌هاست... آنها که زندگی را دو دستی می‌چسبند زودتر از بقیه می‌میرند. ...
بوف کور را منحط می‌خواند و سنگ صبور را تلاشی رقت‌آور برای اثبات وجود خویش از جانب نویسنده‌ای که حس جهت‌یابی را از دست داده... پیداست مترجم از آن انگلیسی‌دان‌های «اداره‌جاتی» است که با تحولات زبان داستان و رمان فارسی در چند دهه اخیر آشنایی ندارد، و رمانی را مثل یک نامه اداری یا سند تجارتی، درست اما بدون کیفیت‌های دراماتیک و شگردهای ادبی ترجمه کرده است... البته 6 مورد از نقدهای او را هم پذیرفت ...