بیان الادیان
ابولمعالی در مقدمه کتاب با استناد به حدیث معروف 73 فرقه شدن امت اسلام، سبب تألیف کتاب را معرفیِ "فرقههای ضلال و فضایح مذاهب باطل" و شناساندن "فرقه ناجی و طریقیه صواب" بیان کرده است. تاریخ نگارش این کتاب 230 سال پس از ولادت امام زمان (عج) دانسته شده است
|
|
|
|
|
پنج رساله
این مجموعه به رغم تعداد موضوع آن ها از حیث نگرش و نگارش دارای نوعی وحدت درونی و ناپیدا جلوه میکند و در عین آن که هر یک متضمن فوایدی است، منبعی تکمیلی برای تحقیق در آثار ابن سینا شمرده میشوند.
|
|
|
|
|
پرتو نامه
رسالهای از شیخ شهاب الدین سهروردی در بعضی از مسائل فلسفه و کلام که بیشتر بر مشرب اشراقی و عرفانی است و ده فصل دارد. به نظر میرسد مقصود اصلی شیخ از تصنیف این رساله اثبات تجرد نفس از جوهر بدن، جسمانیة الحدوث بودن و باقی آن و نیز اثبات ذات واجب الوجود و صفات و افعال او بوده است.
|
|
|
|
|
مبانی منطقی استقراء
این کتاب در حقیقت ابداع نظریات علمی نویی است که تولید علم را برپایه یافتههای میانبردار از علوم غربی دنبال نموده است. تولیداتی که پس از شهید صدر در حوزههای علوم اسلامی و انسانی سالهاست که فروغی ندارد.
|
|
|
|
|
اسرارالحکم
این کتاب حاوی دو بخش حکمت نظری، در هفت باب، و حکمت عملی، در چهار باب است. سبزورای در بخش حکمت نظری تنها به الهیات به معنای اخص پرداخته و در بخش حکمت عملی کتاب، مطهرات و فلسفه و اسرار نماز و اقسام نماز و سایر احکام عبادی را مورد بررسی کلامی قرار داده است.
|
|
|
|
|
بدایة المجتهد و نهایة المقتصد
انگیزه ابن رشد در تألیف بدایة به گفته خود وی گردآوردن موارد اتفاق و اختلاف آرای فقها در بابهای مختلف فقه و بیان سبب اختلاف بوده است. او در این کتاب که شامل 67 مبحث فقهی است و مانند بیشتر منابع فقهی با طهارت آغاز و با مبحث قضا پایان مییابد؛ فقط به ذکر اقوال و آرای بانیان مذاهب چهارگانه اهل سنت و فقهای این مذاهب نپرداخته بلکه آرای فقهای متقدم بر مذاهب چهارگانه را نیز آورده است.
|
|
|
|
|
احقاق الحق و ازهاق الباطل
این کتاب در واقع پاسخی به "ابطال نهج الباطل و اهمال کشف العاطل" اثر فضل الله بن روزبهان بن فضل الله خنجی اصفهانی و دفاعیهای برای کتاب "نهج الحق و کشف الصدق" اثر علامه حلی است. عمده آن به امامت حضرت امیر علیه السلام اختصاص دارد، معاد، اصول فقه، فروعات فقهی. مولف دیدگاههای اهل سنت را در مسائل یاد شده طرح و نقد نموده و سپس صحت مواضع مذهب امامیه را اثبات کرده است.
|
|
|
|
|
اخلاط
این کتاب، چنان که از نامش پیداست درباره اخلاط چهارگانه بلغم، دم، صفرا، سودا و عواقب عدم توازن میان آنهاست. "اخلاط" را نباید با کتاب دیگر بقراط که حنین و یعقوبی به ترتیب آن را "طبیعة الانسان" و "الارکان" نامیدهاند، یکی دانست.
|
|
|
|
|
الادویة القلبیة
این رساله شانزده فصل و مطالب آن با فن یازدهم کتاب سوم "قانون" ابن سینا رابطه نزدیکی دارد. ابن سینا در ادویه قلبیه، چون دیگر آثار خود بویژه "قانون"، قلب را مرکز روح حیوانی و قوای نفسانی و در نتیجه مرکز همه عواطف و حالات روحی و جسمی دانسته و در این نظر از ارسطو پیروی و با جالینوس مخالفت کرده است.
|
|
|
|
|
جامع عباسی
مهمترین ویژگی "جامع عباسی" این است که نخستین کتابی است به فارسی که همه احکام شرعی مورد نیاز مردم را به زبانی آسان و با نثری بی تکلف و روشن بیان کرده به گونهای که فهمیدن آن برای عموم مردم به سادگی ممکن بوده است. از این رو نگارش جامع عباسی نقطة عطفی در سیر نگارش متون فقهی به شمار رفته و حتی آن را نخستین رساله عملیه به زبان فارسی دانستهاند.
|
|
|
|
|
آثار علوی
موضع این اثر شرح پدیدههایی است که از نظر قدما در میانه زمین و ماه رخ میداده یا از پی آمدهای آنها به شمار میرفته است، مانند ستاره دنبالهدار، شهاب، رعد و برق و صاعقه، رنگین کمان، هاله و جز آن. اما از آنجا که ارسطو در در نوشته خود به پدیدههای روی سطح زمین یادرون آن، مانند رودها و چشمهها، زمین لرزه و پیدایش کوهها (آثار سفلی) نیز پرداخته مؤلفان بعدی این مطالب را نیز در ذیل آثار علوی آوردهاند.
|
|
|
|
|
ایدئولوژی آلمانی
"ایدئولوژی آلمانی" در فاصله سپتامبر 1845 و مه 1846 نوشته شد. مشکلاتی که مؤلفان در چاپ آن مواجه شدند، سبب شد که آنها دست از تدوین نهایی آن بردارند؛ از این رو کتاب را به "انتقاد جونده موشها" سپردند. بنابراین این کتاب به صورت دستنوشتهای ناتمام در 1933 در اختیار خوانندگان قرار گرفت.
|
|
|
|
|
احیاء علومالدین
احیاء علومالدین از گرانقدرترین کتابهای اسلامی در شناخت حلال و حرام است که ظاهر و باطن احکام را به هم آمیخته و مشتمل است بر شریعت و طریقت و حقیقت. غزالی در طرح مطالب هر بخش، ابتدا به آیات و احادیث و اخبار و آثار استشهاد میکند؛ سپس با پروردن معانی آنها به بیان و زبانی ساده و روشن، به شرح و بسط و ارائه آرای خود میپردازد.
|
|
|
|
|
تجریدالاعتقاد
کتابی در علم کلام به زبان عربی از خواجه نصیرالدین طوسی. این کتاب از کتابهای مهمی است که در تبیین عقاید امامیه نگاشته شده و به گفته برخی اولین آنها به حساب میآید. به عقیده آقابزرگ طهرانی خواجه نصیر در ابتدای این اثر آن را "تحریرالعقاید" نامیده اما بعدها این کتاب به اسامی دیگری همچون "تجریدالاعتقاد"، "تجریدالعقائد" و "تجریدالکلام" اشتهار یافته است. بعضی احتمال دادهاند که خواجه عنوان "تجریدالاعتقاد" را تحت تأثیر کتاب "التجرید" قاضی عبدالجبار معتزلی برگزیده است.
|
|
|
|
|
تحریرالوسیله
ممانعت حکومت پهلوی از انتشار آثار امام خمینی موجب شد که تحریرالوسیلة بارها در ایران با عناوینی چون "کتاب الفقه" و "وسیلة النجاة" چاپ و توزیع شود. پس از پیروزی انقلاب اسلامی قضات دادگستری برای رفع خلا قانونی از "تحریرالوسیلة" استفاده میکردند که با قانونی شدن استفاده از آرای مشهور فقها و توسعه نطاق مرجعیت امام خمینی(ره) و انطباق اکثر آرای او با آرای مشهور فقها، این کتاب در دادگاهها و محافل علمی مورد توجه و مراجعهی بیشتری قرار گرفت.
|
|
|
|
|
باب حادی عشر
باب یازدهم از "منهاج الصالح فی مختصر المصباح" که علامه حلی به خواهش وزیر "محمد بن محمد قوهدی" نوشته و در آن "مصباح المتهجد" شیخ طوسی را که در ادعیه و عبادات است خلاصه کرده است. "باب حادی عشر" از جهت اختصار و جامعیت مورد توجه اهل علم واقع شد چنانکه جدا از ده باب دیگر نسخ، تدوین و طبع شد و شروح و تعلیقات فراوانی را برآن نگاشتند.
|
|
|
|
|
