چاپ پنجم (ویراست چهارم) کتاب «روش شناسی علوم سیاسی» تالیف سیدصادق حقیقت توسط انتشارات دانشگاه مفید قم منتشر شد.

به گزارش مهر، انتشارات دانشگاه مفید چاپ پنجم (ویرایش چهارم) کتاب «روش شناسی علوم سیاسی» نوشته سید صادق حقیقت را در ۷۱۳ صفحه و بهای ۱۳۰ هزار تومان منتشر کرد.

چاپ نخست این کتاب در سال ۱۳۸۵ با شمارگان هزار نسخه و بهای ۶ هزار تومان و چاپ پیشین (چهارم) این کتاب نیز در سال ۱۳۹۴ با شمارگان هزار نسخه و بهای ۳۲ هزار تومان در دسترس مخاطبان قرار گرفته بود.

 سیدصادق حقیقت دارای مدرک دکتری اندیشه سیاسی است و همچنین سابقه سال‌ها تحصیل حوزوی را نیز دارد. او رییس دپارتمان علوم سیاسی دانشگاه مفید است و سابقه تدریس در دانشگاه فلوریدا را نیز در کارنامه علمی خود دارد. کتاب «روش شناسی علوم سیاسی» از مشهورترین تالیفات اوست. همچنین نظریه همروی نیز از ابدعات او در حوزه علوم دینی است.

روش‌شناسی بخشی از فلسفه علم است که به بررسی و تحلیل روش‌های مورد استفاده در یک علم با نگاه درجه دوم می‌پردازد. هرچند دانشمندان یک علم منتظر نتیجه مباحث روش شناسان نیستند و به شکل معمول به کار خود ادامه می‌دهند، اما نمی‌توان تأثیر به‌سزای این گونه کاوش‌ها را بر مباحث درجه اول نادیده انگاشت. روش‌شناس هم از روش‌های به کار رفته در علم آگاه است، و هم از تبار آنها و ارتباطشان با یکدیگر و مهم‌تر از همه کارآمدی‌ها و کاستی‌هایشان را می‌شناسد.

اصولا روش‌شناسی به محقق قدرتی می‌دهد که بتواند به یک موضوع از جهات مختلف بنگرد و آن را از زوایای مختلف بررسی کند. همچنین او می‌تواند در تحلیل آثار دیگران به پیش‌فرض‌های روش شناسانه آنان، و کارآیی‌ها و محدودیت‌های روش مربوطه پی برد.

نگارش کتاب در موضوعی که به شکل جامع و مستقل به آن پرداخته نشده همان قدر که ضرورت دارد، مشکل به نظر می‌رسد. اندک و پراکنده بودن منابع، شاید نخستین ضرورتی بود که سید صادق حقیقت برای نگارش کتاب «روش شناسی علوم سیاسی» حس کرد. کتاب حاضر مجموعه‌ای از روش‌های مختلف را در خود جای داده، و از این جهت وجه آموزشی‌اش غلبه دارد و برای دانشجویان حوزه‌های مختلف کاربردی است.

مسئله دیگری که به این کار ضرورت بیشتر می‌بخشد، نبود پارادایمی خاص در علوم انسانی، علوم اجتماعی و علوم سیاسی است. در علوم طبیعی با آمدن سرمشق جدید، پارادایم سابق رخت بر می‌بندد؛ اما در علوم انسانی سرمشق‌های متفاوت ـ و گاه متعارض ـ به شکل هم زمان به همزیستی ادامه می‌دهند. ابهام ذکر شده در همه جا وجود دارد؛ ولی در کشورهای جهان سوم شدت بیشتری پیدا می‌کند.

هنوز هستند کسانی که با تفکر اثباتی می‌اندیشند و تدریس می‌کنند؛ همان گونه که برخی دیگر در دام نسبیت روش‌های پسامدرن قرار گرفته و از کارآمدی دیگر روش‌ها غافل شده‌اند. این گونه مسائل که دانش پژوهان را با سردرگمی روبه‌رو می‌سازد، جز با تحلیل‌های فیلسوفانه و روش شناسانه مداوا نمی‌شود. شاید بتوان گفت که نظام آکادمیک امروز ایران با «بحران روش ‌شناسی» در علوم اجتماعی و علوم سیاسی روبه‌روست؛ و باید گریزی برای خروج از بحران پیدا کرد.

به مسائل فوق می‌توان «بحران مفاهیم» در علوم سیاسی را نیز اضافه کرد. شاید کمتر اجماعی بین اندیشمندان و اساتید این رشته در خصوص تعریف ابتدایی‌ترین مفاهیم ـ همانند سیاست، امر سیاسی، علوم سیاسی، علم سیاست، فلسفه سیاسی، فلسفه سیاست، فلسفه علم سیاست، و تفاوت آنها با هم ـ وجود داشته باشد. هرچند این گونه ابهام‌ها در همه جا به شکلی وجود دارد، در ایران گستردگی و ویژگی‌های خاصی پیدا کرده است.

کتاب حاضر در صدد است مثال‌هایی بومی در مورد خاص اسلام و ایران بیابد تا خواننده بهتر بتواند کاربرد آن روش‌ها را درک کند. مسائل روش شناسانه ما در حوزه علوم سیاسی تا حدی با دیگران مشترک است، اما مواردی نیز وجود دارد که به جامعه اسلامی و ایرانی اختصاص دارد. به همین سبب، در حد توان مباحث نظری روش‌شناسانه بر مصادیق مد نظر تطبیق شده‌اند. به  عنوان مثال، مباحث هرمنوتیک و گفتمان که در نسبت با دیگر روش‌ها حجم بیشتری را به خود اختصاص داده‌اند، با مباحث دینی و مورد ایران انطباق داده شده‌اند.

«همروی فلسفه سیاسی و فقه سیاسی»، «سیاست اندیشی در حوزه اندیشه سیاسی اسلامی»، «انقلاب اسلامی و چرایی و چگونگی رخداد آن»، «مسئولیت‌های فراملی در سیاست خارجی دولت اسلامی»، «مبانی، اهداف و اصول سیاست خارجی دولت اسلام»، «گفت‌وگوی تمدن‌ها و برخورد تمدن‌ها»، «توزیع قدرت در اندیشه ‌سیاسی شیعه»، «مبانی نظری حقوق بشر از دیدگاه اسلام و غرب»، «مسئله‌ شناسی مطالعات سیاسی اسلامی» عناوین شماری دیگر از مهم‌ترین تالیفات سیدصادق حقیقت است.

فرهنگ و سلطه... صنعت آگاهی این اعتقاد کاذب را برای مردم پدید می‌آورد که آنها آزادانه سرنوشت خود و جامعه‌شان را تعیین می‌کنند... اگر روشنفکران از کارکردن برای صنعت فرهنگ سر باز زنند، این صنعت از حرکت می‌ایستد... دلش را خوش می‌کرد سلیقه‌اش بهتر از نازی‌هاست و ذهنیت دموکراتیک خویش را با خریدن آنچه نازی‌ها رو به انحطاط می‌خواندند، نشان دهد... در اینجا هم عده‌ای با یکی‌کردن ادبیات متعهد با ادبیات حزبی به هر نوعی از تعهد اجتماعی در ادبیات تاخته‌اند ...
دختر بارها تصمیم به تمام‌کردن رابطه‌شان می‌گیرد اما هر بار به بهانه‌های مختلف منصرف می‌شود. او بین شریک و همراه داشتن در زندگی و تنهابودن مردد است. از لحظاتی می‌گوید که در تنهایی گاهی به غم شدیدی دچار می‌شود و در لحظه‌ای دیگر با خود تصور می‌کند که شریک‌شدن خانه و زندگی از تنها بودن هم دشوارتر است و از اینکه تا آخر عمر کنار یک نفر زندگی کند، پیر شود، گرفتار هم شوند و به نیازها و خُلق و خوی او توجه کند می‌نالد ...
دکتر مجد در کتاب «قحطی بزرگ و نسل کشی در ایران» برای اولین بار اسناد مربوط به قتل عام بیش از 10 میلیون ایرانی در قحطی «عمدی» جنگ جهانی اول را با تکیه بر اسناد و مدارک و گزارش‌های آرشیو وزارت امور خارجه‌ی آمریکا و آرشیو روزنامه‌ها منتشر کرده است... در ایرلند مردم برای یادآوری جنایت بریتانیا در قحطی سیب‌زمینی؛ هر سال هفته‌ی بزرگداشت کشته‌شدگان قحطی دارند... ملت ایران به ققنوس تشبیه شده و به فاجعه عادت کرده است ...
تنهایی بین‌فردی، تنهایی درون‌فردی و تنهایی اگزیستانسیال... تجربه تهی‌ بودن، گم ‌شدن و محرومیت، جایی بیرون از ما نیست بلکه در درون ماست... باید بیاموزد با دیگری ارتباط برقرار کند بی‌آنکه او را تا سطح ابزاری برای دفاع در برابر تنهایی پایین بیاورد... ما نباید فکر کنیم وقتی گرد هم می‌آییم، از تنهایی بیرون آمده‌ایم... برای کسی که عافیت و امنیت مهم‌ترین چیز است، رحم مادر یا گور بهترین مکان است... عاشق دیگر نمی‌تواند به تنهایی تصمیماتی بگیرد ...
نیچه خطاب به فیلسوفان می‌گوید: «خانه‌هایتان را در دامنه‌های کوه آتشفشان بنا کنید» و من همه کسانی را که در جست و جوی حقیقتند مخاطب این سخن می‌یابم. «گریختن» مطلوب طبع کسانی است که فقط به عافیت می‌اندیشند و اگر نه، مرگ یک بار، زاری هم یک بار... شهروندِ مطیع کسی است که در صدق گفتار سیاستمداران تردید روا نمی‌دارد؛ تا آنجا تسلیم قوانین محلی است که عدالت را نه قبله قانون، که تابع آن می‌بیند ...