هوش این مرد غولپیکر در حد یک بچه است؛ تنها علاقهاش به این است که چیزهای ابریشمین و لطیف، مثلاً پوست بدن موشها، را نوازش کند. اما چنان زورمند است که غالباً موشها را هنگام نوازش میکُشد... زنی آتشینمزاج و لوند است، و همچنین حسادتهای شدید شوهرش... شعری از نهایتِ بدبختی و تنهایی انسان است، بدون پیرایه و شاخ و برگ و به شیوهای کاملاً مستقیم...
موشها و آدمها [Of Mice and Men]. رمانی از جان اشتاینبک (استاینبک) (1902-1968)، نویسنده امریکایی، که در 1937 انتشار یافت. جرج و لنی کارگر کشاورز و روزمزد هستند که در جستجوی کار به اطراف ایالت کالیفرنیا میروند و امید دارند که روزی بتوانند مزرعه کوچکی برای خود بخرند. جرج «ریزهنقش و زبر و زرنگ و سیهچرده است و چشمهای نگران و نگاههای نافذ و خطوط قیافه برجستهای دارد». لنی، برعکس، «مرد درشتاندامی است با چهره بیشکل و چشمهای درشت کمرنگ و شانههای پهن فروافتاده». اما هوش این مرد غولپیکر در حد یک بچه است؛ تنها علاقهاش به این است که چیزهای ابریشمین و لطیف، مثلاً پوست بدن موشها، را نوازش کند. اما چنان زورمند است که غالباً موشها را هنگام نوازش میکُشد. جرج به او علاقه دارد و اگر او نمیبود، لنی نمیتوانست به زندگی ادامه دهد. در این میان، هردو در مزرعه زمینداری به نام کرلی اجیر میشوند. حضور عروس کرلی، که زنی آتشینمزاج و لوند است، و همچنین حسادتهای شدید شوهرش، فضای سنگین و متشنجی در مزرعه به وجود آورده است. جرج حدس میزند که فاجعهای در شرف وقوع است، ولی نمیتواند از آن پیشگیری کند. عروسِ کرلی لنی را وسوسه میکند، سپس میترسد و کنار میکشد، ولی مرد ابله که میخواهد مانع جیغکشیدن زن شود ناخواسته او را میکشد. پسر کرلی و گروهی دیگر به تعقیب او میپردازند. جرج نیز در میان تعقیبکنندگان است؛ زودتر از دیگران دوستش را مییابد و همچنانکه با او درباره مزرعه آینده و خرگوشهایی که خواهند داشت (یا در حقیقت هرگز نخواهند داشت) حرف میزند، برای نجات لنی از شکنجهشدن و حلقآویزشدن، خودش او را از پشت با گلوله از پا درمیآورد. بدینگونه، عنوان کتاب که از یکی از اشعار رابرت برنز گرفته شده است روشن میشود: «چهبسا هوشمندانهترین نقشههای موشها و آدمها که نقش بر آب است.» موشها و آدمها، که در حقیقت شعری از نهایتِ بدبختی و تنهایی انسان است، بدون پیرایه و شاخ و برگ و به شیوهای کاملاً مستقیم و در خط زمانی نوشته شده است. لحن در سرتاسر کتاب بیطرفانه است و از سردی بیان یا عواطف بیهوده مبراست و جریان داستان به سادگی و ایجاز متینی آمیخته است. کتاب به مجرد انتشار با توفیق بسیار مواجه شد، و نمایشی که خود نویسنده در همان سال از روی آن تهیه کرد و به صحنه آورد از همان شور و استقبال عمومی برخوردار شد.
ابوالحسن نجفی. فرهنگ آثار. سروش
1. ohn Steinbeck 2. Lennie 3. Curley 4. Rabert Burns
................ تجربهی زندگی دوباره ...............
