«لویاتان» [Leviathan] عنوان کتاب علمی-تخیلی نوشته اسکات وسترفلد [Scott Westerfeld] است که جهان جنگ جهانی اول را روایت می‌کند.

لویاتان [Leviathan]  اسکات وسترفلد [Scott Westerfeld]

به گزارش کتاب نیوز به نقل از ایبنا؛ «لویاتان»؛ نام کتابی علمی_تخیلی است که به تازگی راهی بازار کتاب شده و چند روزی می‌شود توجه علاقه‌مندان به این دست از کناب‌ها را به خود جلب کرده است. لازم به ذکر است، نویسنده در این اثر به روایت داستانی در بستر تاریخ اما با رویکردهای علم پرداخته است که در رده «زیر سبک استیم‌پانک» و «تاریخ جایگزین» قرار می‌گیرد. گفتنی است استیم‌پانک (سبکی از ژانر علمی_تخیلی همراه با ادبیات گمانه‌زن است که تاریخ محتمل را معرفی می‌کند.)

سعید سیمرغ، مترجم این اثر درباره نویسنده می‌گوید؛ «اسکات وسترفلد نویسندۀ آمریکایی رمان‌های جوانانه است که از وی در گدشته رمان «زشت‌ها» به فارسی منتشر شده است. مجموعۀ «لویاتان» هم بین سال‌های 2009 تا 2011 منتشر شده است که این مجموعه سه جلدی دومین اثر این نویسنده است.»

وقایع داستان در زمان جنگ جهانی اول رخ می‌دهد؛ تخیل نویسنده تا آنجا پیش می‌رود که دنیا تنها از دو نوع فناوری غالب در آن زمان استفاده می‌کند. یک؛ فناوری مکانیکی و دو؛ فناوری زیست‌شناختی. فناوری مکانیکی از سوی کشورهایی به کاربرده می‌شوند که «کلَنکِر» نام دارند، اما فناوری‌های زیست‌شناخی توسط کشورهای «داروینیست» مورد استفاده قرار می‌گیرد. برخی کشورها هم هستند که از هر دو نوع فناوری استفاده می‌کنند.

سیمرغ با اشاره به تفاوت این فناوری‌ها معتقد است؛ «در مقام مقایسه، کلنکرها با سوار بر ماشین‌های پادار، روی سطح زمین حرکت و با بالن‌های زپلین پرواز می‌کردند، در عوض داروینیست‌ها انواع و اقسام موجودات زنده چهارپا و چندپا را برای حرکت روی زمین به کار می‌گرفتند و موجودات بالن مانند که بدنشان از هیدروژن پر می‌شود را برای پرواز پرورش می‌داده‌اند.»

سوخت فسیلی یا DNA
این مترجم درباره کتاب و مقصود نویسنده از شکل‌دادن دو گروه از کشورها معتقد است؛ «نویسنده کوشیده است جبهه‌گیری‌های سیاسی و نظامی در زمان جنگ جهانی را که ما به نام‌های «متفقین» و «متحدین» می‌شناسیم، بر اساس نوع فناوری تقسیم‌بندی کند. در این زمان، متحدین کشورهای کلنکر هستن و متفقین داروینیست نام گرفته‌اند. کلنکرها برای انجام کارهایشان از ماشین‌آلات مکانیکی استفاده می‌کنند که با نیروی سوخت‌های فسیلی، بخار و چرخ‌دنده کار می‌کند. در عوض ماشین‌های دولت‌های داروینیست همگی موجودات زنده‌ای هستند که بنا بر نیاز با دستکاری «زنجیرۀ زندگی» که همان DNA است، اقدامات مورد نیاز را انجام می‌دهند.»

ماجرا با قتل «فرانتس فردیناند» ولیعهد اتریش در سارایوو شروع می‌شود که در واقع این اتفاق آغازکنندۀ جنگ اول جهانی است. «اَلِک» فرزند خیالی «فرانتس فردیناند» هم در خطر است و باید از خانه بگریزد. دو نفر از معلمان «الِک» و دو نفر هم از افراد گارد پدرش در این فرار به او یاری می‌رسانند. «الک» بعد از این فرار در یکی از کشورهای با فناوری «کلنکر» زندگی می‌کند.

از طرف دیگر «درین شارپ»، دختری بریتانیایی است که در یک کشور داروینیست زندگی می‌کند. «درین» رویای پرواز در سر دارد اما به دلیل دختر بودنش نمی‌تواند به ارتش و نیروی هوایی ملحق شود. به همین دلیل با کمک برادرش تغییر چهره می‌دهد و ظاهری مردانه پیدا می‌کند که در پی آن موفق به ورود به نیروی هوایی می‌شود.

در حقیقت، «لویاتان» نام بزرگ‌ترین کشتی هوایی است که «درین» به طور تصادفی با آن برخورد می‌کند. «لویاتان» مأموریت دارد یک دانشمند داروینیست را به عثمانی ببرد تا اجازه ندهند حکومت عثمانی با کلنکرها متحد و وارد جنگ شود؛ اما در کوهستان آلپ با مشکلاتی مواجه می‌شوند که در نهایت منجر به سقوط این کشتی هوایی می‌شود. در همین موقع «الک» هم که خودش را به کوهستان آلپ رسانده است، شاهد سقوط «لویاتان» می‌شود و برای کمک به آنجا می‌رود و از این جا به بعد است که مسیر «الک» و «درین» در ادامه داستان با یکدیگر گره می‌خورد...

به گفته سیمرغ، نویسنده برای فهم بیشتر مخاطب؛ در انتهای هر کتاب نویسنده مقالۀ کوچکی نوشته و در آن توضیح داده است که کدام جنبه از داستان واقعی و کدام جنبه تخیلی بوده است. خودش می‌گوید؛ «استفاده از سیستم مخابراتی مورس، فناوری تصویربرداری و سینما و البته برخی از اختراعات نیکلا تسلا دانشمند معروف، عناصر علمی واقعی هستند که در داستان به آن‌ها اشاره شده است.»

در بخشی از کتاب می‌خوانیم:
«درین چشمانش را مالید و به دور و اطراف آن اتاق غم‌انگیز نگاه کرد. آنجا همیشه نمناک بود و. به خاطر اسطبل پایین آن پایین بوی کود اسب می‌داد. خوشبختانه شب گذشته آخرین شبی بود که در آنجا می‌خوابید و فرق نداشت که در تخت باشد یا نه گفت: مهم نیست نیروس هوایی خودش شمع دارد.
_ آره البته اگه بتونی تو آزمون قبول بشی.
درین پوزخندی زد و او فقط به این دلیل درس خوانده بود که نتوانسته بود بخوابد. از اینکه سرانجام می‌توانست در آزمون‌های ناوبانی هوانوردی شرکت کند کمی هیجان‌زده و از اینکه کسی متوجه تغییر قیافه‌اش شود کمی وحشت‌زده بود. ...»

سیمرغ با اشاره به فرآیند ترجمه اثر می‌گوید؛ «ترجمۀ این اثر سه جلدی پنج ماه به طول انجامید. البته نه به صورت تمام وقت و در برخی مواقع شکاف‌های زمانی هم در فرایند ترجمه رخ داده است. در واقع کتاب دارای نثر نسبتاً سبکی است؛ به طوری که کار بر روی هر کتاب به صورت جداگانه و به طور متوسط سه هفته طول کشیده است.»

«لویاتان» با تیراژ چهارصد شمارگان و به قیمت 57 هزار تومان، تابستان امسال، از سوی انتشارات باژ راهی کتابفروشی‌ها شد.

................ هر روز با کتاب ...............

همه‌ جنبش‌های توده‌وار در طرفدارانشان نوعی جان‌برکفی و گرایش به عمل و اقدام مشترک برمی‌انگیزند؛ همه‌ آنها فارغ از آموزه‌هایی که می‌پراکنند و برنامه‌ای که ارائه می‌دهند تعصب، شور، امید، نفرت و نابردباری تب‌آلود را می‌پرورند... ایمان کور و پایبندی و وفاداری همه‌جانبه و با تمام وجود را طلب می‌کنند... میزان قدرت بالقوه‌ یک ملت در حکم گنجینه‌ آرزوهای دست‌نیافتنی آن است ...
چنان جزئیات حرفه‌ای یک جیب‌بر را باز کرده که اگر نگوييم خود ناکامورا یک جیب‌بر واقعی است، دست‌کم می‌توانیم مطمئن باشیم ساعت‌ها کار یک جیب‌بر واقعی را تماشا کرده است... جهان به سه دسته خدایان، بردگان و انسان‌ها تقسیم شده و متاسفانه بردگان از همه بیشترند... جیب‌برها و دله‌دزدها که تنها انسان‌های عادی این جهان‌اند و درنهایت اینها شاید بتوانند کاری خلاف اراده خدایان انجام دهند ...
در نقش پدر دوقلوها ... فیلمنامه‌ی این اثر اقتباسی بومی شده از رمان اریش کستنر است... هنرنمایی مرحوم ناصر چشم آذر در مقام نویسنده‌ی ترانه‌های متن... دغدغه‌های ذهنی خانواده‌ها و روش حل مساله به سبک ایرانی؛ مخصوصا حضور پررنگ مادربزرگ بچه‌ها در داستان، از تفاوت‌های مثبت فیلمنامه با رمان مبدا است... استفاده‌ی به‌جا و جذاب کارگردان از ترانه‌های کودکانه در پرورش شخصیت آهنگساز ایرانی از دیگر نقاط قوت اقتباس پوراحمد است ...
حتی اندکی نظرمان را در مورد پسر ولنگار داستان که روابطی نامتعارف و از سر منفعت با زنان اطرافش دارد، تغییر نمی‌دهد... دورانی که دانشجویان در پی یافتن اتوپیا روانه شهرهای مختلف می‌شدند و «دانشجو بودن» را فضیلتی بزرگ می‌شمردند. دورانی که تخطی از ابرساختارهای فرهنگی مسلط بر روابط بین جنس مخالف تقبیح می‌شد و زیرپوست شهر نوعی دیگر از زیستن جاری بود... در مواجهه با این رمان با پدیده‌‌ی تمام‌‌عیار اجتماعی روبه‌رو هستیم ...
حتی ناسزاهایی که بر زبان او جاری می‌شود از کتاب‌هایی می‌آید که خواندن‌شان برای کودکی هفت‌ساله دشوار است... معلم سرخانه‌ی او، نویسنده‌ای است که از فعالیت‌های روشنفکری سرخورده شده و در کلام او می‌توان رگه‌هایی از تفکر یک اصلاح طلبِ ناامید از بهبود اوضاع را مشاهده کرد... توی کتاب‌ها هیچ‌چیزی درباره‌ی امروز نیست، فقط گذشته است و آینده. یکی از بزرگ‌ترین نواقص کتاب‌ها همین است. یکی باید کتابی اختراع کند که همان موقع خواندن، به آدم بگوید در همین لحظه چه اتفاقی دارد می‌افتد ...